VIII SA/Wa 98/08

WyrokWSA w Warszawie2008-07-09

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej właściwie przekazał wniosek o wydanie dowodu osobistego do innego organu, opierając się na położeniu geodezyjnym nieruchomości, na której zamieszkuje wnioskodawca, pomimo jego twierdzeń o innym miejscu stałego pobytu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest właściwy do wydania dowodu osobistego według miejsca stałego pobytu osoby ubiegającej się o ten dokument. Właściwość tę ustala się według miejsca pobytu stałego, a w razie braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca pobytu stałego. Położenie geodezyjne nieruchomości ma decydujące znaczenie dla ustalenia miejsca pobytu stałego i tym samym właściwego organu miejscowego. W sytuacji, gdy nieruchomość, na której zamieszkuje wnioskodawca, znajduje się ewidencyjnie w obrębie wsi położonej na terenie określonej gminy, to ta gmina jest właściwa do rozpatrzenia wniosku o wydanie dowodu osobistego, nawet jeśli wnioskodawca twierdzi inaczej.
Stan faktyczny
Wójt Gminy przekazał wniosek W.K. o wydanie dowodu osobistego do Urzędu Miasta i Gminy w D., uznając go za właściwy miejscowo ze względu na położenie nieruchomości skarżącego w obrębie wsi B., gmina D. W.K. złożył zażalenie, twierdząc, że jego stałym miejscem pobytu jest miejscowość O. w gminie G. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Wójta. W.K. złożył skargę do WSA, argumentując, że jego wymeldowanie i zameldowanie w gminie D. było wadliwe i niezgodne z prawem, a jego stałym miejscem pobytu nadal jest gmina G.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością wniosku o wydanie dowodu osobistego oddala skargę. Syg. akt VIII SA/Wa 98/08 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 roku, nr [...] Wójt Gminy G., biorąc za podstawę art.65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku( Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami) dalej jako k.p.a. w związku z art. 45 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych( DZ.U z 2001 roku, nr 87, poz. 960 ze zmianami) dalej jako ustawa, przekazał zgodnie z właściwością do Urzędu Miasta i Gminy w D. wniosek W. K. o wydanie dowodu osobistego. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji publicznej podnosił, że zgodnie z art. 45 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - dowód osobisty wydaje właściwy organ gminy. Właściwość organu ustala się według miejsca pobytu stałego osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, a w razie braku takiego miejsca według ostatniego miejsca pobytu stałego tej osoby. Nieruchomość na której W. K. zamieszkuje oznaczona jest nr ewidencyjnym [...] i położona jest w miejscowości B., gmina D.. W związku z powyższym, zdaniem organu właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku jest Burmistrz Miasta i Gminy D.. Zażalenie na postanowienie organu I Instancji złożył W. K., wnosząc o jego uchylenie jako bezzasadnego w sensie formalnym i faktycznym. Zdaniem skarżącego postanowienie zostało wydane na podstawie błędnych ustaleń faktycznych. Jego zdaniem od 1978 roku mieszka on w miejscowości O. Zarówno jednolity wykaz miejscowości, jak i system PESEL wymieniają O. jako miejscowość gminy G. W jego ocenie ustalenie, iż zamieszkuje w miejscowości B. jest nieporozumieniem. O. stanowi samodzielną miejscowość. Od wsi B. dzieli ją odległość blisko 3 km, a łączy jedynie położenie w tym samym obrębie geodezyjnym. Podnosił również, że niemożliwe jest odnalezienie adresu B. [...], prowadząc poszukiwania według jednolitej numeracji wsi B.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...] Wojewoda [...], biorąc za podstawę 138 § 1 w związku z art. 65 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia W. K. na postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2007 roku w sprawie przekazania według właściwości miejscowej wniosku W. K. o wydanie dowodu osobistego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podnosił, że zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., w oparciu o który organ I Instancji przekazał wniosek o wydanie dowodu osobistego, stanowi, iż jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący do dnia 6 grudnia 2007 roku posiadał pobyt stały w miejscowości B. [...], gmina D. Zgodnie z art.45 ust.2 ustawy- właściwość miejscową organu o którym mowa w art.45 ust.1 ustawy, ustala się według miejsca pobytu stałego osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, a w razie braku takiego miejsca - według ostatniego miejsca pobytu stałego tej osoby. W tej sytuacji wniosek o wydanie dowodu osobistego powinien być złożony w Urzędzie Gminy i Miasta D., gdyż nieruchomość na której zamieszkuje skarżący z rodziną jest położona na terenie gminy D., w obrębie geodezyjnym wsi B. Organ zauważył, że dopiero w sytuacji faktycznego zamieszkiwania, a następnie zameldowania na pobyt stały na terenie gminy G., właściwym organem, zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy do wydania dowodu osobistego byłby Wójt Gminy G. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył W. K. W uzasadnieniu skargi podnosił, że Wojewoda [...] wydając zaskarżone postanowienie oparł się na błędnej przesłance, że jego ostatnim miejscem stałego pobytu był B. [...], w gminie D. Argumentował, że "proces-- przenoszenia go do gminy D. obarczony był istotną wadą prawną i jako taki nie może być skuteczny, a powstała w jego wyniku sytuacja- obowiązującą i zgodną z prawem. Podnosił, że już w 2001 roku Wójt Gminy G. próbował prowokować go do wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Następnie w 2003 roku został on powiadomiony, że karty KOM, jego i jego rodziny zostały przesłane do Urzędu Miasta i Gminy w D. Pismem zaś z 7 kwietnia 2003 roku został on poinformowany, że jest ujęty w ewidencji ludności tamtejszego urzędu i zapisany pod adresem B. [...]. W jego ocenie takie postępowanie jest sprzeczne z zapisami art.15 ustawy, który określa sposoby wymeldowania( na wniosek zainteresowanego lub z urzędu w ściśle określonych wypadkach). Argumentował, że w tym przypadku nie przeprowadzono postępowania, którego zwieńczeniem byłaby decyzja o jego wymeldowaniu. Oceniał, że działania organów należy uznać za niezgodne z prawem i nie wywołujące skutków prawnych. Jego zdaniem zapisanie go pod adresem B. [...] jest prawnie bezskuteczne i nadal jego ostatnim miejscem stałego pobytu i zameldowania jest adres [...] w gminie G. Z tych też względów jego zdaniem, stosownie do zapisów art.45 ust.2 ustawy właściwym organem miejscowo do wydania dowodu osobistego jest wójt Gminy G. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga W.K. nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153 , poz.1269] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. [Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizowana skarga stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Odnosząc się do zarzutu skargi co do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie określenia miejsca stałego pobytu skarżącego, to należy zauważyć, iż faktycznie nie zmieniał on swojego miejsca zamieszkania. Ze zgromadzonego materiału wynika, że organy kilka lat wstecz ustaliły, że nieruchomość na której zamieszkuje skarżący ze swoją rodziną geodezyjnie (terytorialnie) znajduje się w obrębie wsi B., gmina D. Powodowało to, że zameldowanie skarżącego pod adresem [...], gmina G. było wadliwe. Konsekwencją tych ustaleń było w 2003 roku ujęcie go w ewidencji ludności gminy D. pod adresem [...]. Organy sprawę zmiany miejsca zameldowania skarżącego nie załatwiały w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie czynności materialno- technicznej, która nie była poddawana kontroli co do jej legalności. W ocenie Sądu stawiane przez skarżącego zarzuty błędnego załatwienia sprawy w zakresie umieszczenia w 2003 roku skarżącego w ewidencji ludności gminy D. nie miały znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Istotne znacznie w niniejszej sprawie miała interpretacja przepisu art. 45 ust.2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, organem właściwym do załatwienia sprawy, rozpoznania wniosku o wydanie dowodu osobistego jest organ gminy na terytorium, którego ma miejsce stałego pobytu osoba ubiegająca się o wydanie dowodu osobistego. Nie kwestionowanym, nawet przez skarżącego jest ustalenie, że nieruchomość na której on zamieszkuje znajduje się ewidencyjnie w obrębie wsi B., która to wieś jest położona na terenie gminy D. Położenie geodezyjne nieruchomości ma decydujące znaczenie dla określenia, dla ustalenia miejsca pobytu stałego skarżącego i organu właściwego miejscowo do załatwienia jego sprawy. Tak więc, skoro skarżący zamieszkuje w obszarze geodezyjnym wsi B., to za chybione należy uznać jego twierdzenie, iż zamieszkuje i przebywa na pobyt stały na terenie gminy G., ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w tej gminie. Kwestie związane z prawidłowością działania organów administracji publicznej w zakresie spraw meldunkowych skarżącego dokonywane przez organy w 2003 roku, nie mogą być poddawane ocenie prawnej w niniejszym postępowaniu. Tamte działania organów administracji publicznej nie zostały zaskarżone. Również nie mogą podważyć legalności działania organów zarzuty skarżącego, iż odległość nieruchomości na której zamieszkuje od wsi B. wynosi około 3 kilometrów, oraz powoływanie się na urzędowy spis ludności, system PESEL. Skoro skarżący faktyczne zamieszkuje na pobyt stały na terenie gminy D., to właściwym było przekazanie do organu tej gminy wniosku o wydanie dowodu osobistego. Z tych też względów biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło