VIII SA/Wa 99/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. J. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty 20 % uposażenia z tytułu niezdolności do służby z powodu choroby w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby postanawia : odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. J. jest orzeczenie [...] Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2017 r., w oparciu o które skarżąca formuje zarzut wypłaty 20% uposażenia – stanowiącego zmniejszenie wynagrodzenia z powodu zwolnienia lekarskiego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Postępowanie orzecznicze w sprawie A. J. toczyło się na podstawie skierowania z dnia [...] wrzesnia 2016 r., wydanego w celu określenia związku choroby ze służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska MSW w W. orzeczeniem z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...], po zbadaniu A. J., celem określenia związku choroby ze służbą, ustaliła – w części A występujące u badanej schorzenia, zaś w części B stwierdziła, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W części F orzeczenia [...] Rejonowa Komisja Lekarska stwierdziła, że schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie spełniają kryteriów określonych w załączniku do Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 sierpnia 2010 r. w sprawie wykazu chorób z tytułu których funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje jednorazowe odszkodowanie. W odwołaniu od powyższego orzeczenia A. J. wskazała, że decyzja o nie przyznaniu jednorazowego odszkodowania nie jest zgodna z jej roszczeniem zawartym w podaniu z dnia [...] września 2016 r. Stwierdziła, iż jej żądanie dotyczyło zwrotu 20% uposażenia potrąconego ze zwolnienia lekarskiego w okresie od [...] maja 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. oraz od [...] lipca 2015 r. do [...] czerwca 2016 r., bowiem otrzymała 80% uposażenia. Ww. wskazała także podstawę swojego żądania, które wynika z art. 60c ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 02/12/2008 (Dz.U. Nr 233/08, poz. 1473). Zatem odwołująca wniosła o wyrównanie jej uposażenia, ponieważ jej choroba pozostaje w związku ze służbą i warunkami służby. Rozpoznająca odwołanie Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2017 r. wskazanym na wstępie, uchyliła zaskarżone orzeczenie, jednocześnie wydając własne orzeczenie w sprawie odwołującej. W części A orzeczenia, Komisja rozpoznała: chorobę [...] i [...] i [...]. Stwierdziła zatem w pkt 13, że związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje. Pkt 14 zawiera uzasadnienie do pkt 13. W części B orzeczenia (która dotyczy związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu), Komisja podała, iż czasowa niezdolność do służby z powodu choroby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Natomiast w części F Komisja uzasadniła swoje stanowisko, podając, że choroba będąca podstawą inwalidztwa nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. A. J. została pouczona, że od orzeczenia, w zakresie dotyczącym ustalenia zdolności do służby, przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od daty jego otrzymania. Od orzeczeń Komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Jak wskazano w pouczeniu w zakresie prawa do świadczeń i ich wysokości z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. A. J. złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W.. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w W. ([...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych) odrzucił odwołanie w pkt 1), zaś w pkt 2) postanowienia przekazał sprawę do rozpoznania właściwemu rzeczowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zatem rozpoznając skargę A. J. (dalej skarżąca), wskazać należy, że w zarzutach skargi (odwołaniu), ww. zarzuciła zaskarżonej decyzji błędne rozstrzygnięcie. Podniosła, iż jej roszczenie dotyczyło wypłaty 20% uposażenia, bowiem wynagrodzenie było zmniejszone z powodu zwolnienia lekarskiego z zajęć służbowych za okres od [...] maja 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. oraz od [...] lipca 2015 r. do [...] czerwca 2016 r. Skarżąca wywiodła zasadność roszczenia z art. 60c ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę (odwołanie) organ Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wniosła o odrzucenie odwołania, ewentualnie o oddalenie odwołania w całości jako pozbawionego podstaw prawnych. Zdaniem strony pozwanej (organu – Centralnej Komisji Lekarskiej) w przedmiotowej sprawie nie została wyczerpana odpowiednia procedura, w związku z czym zachodzą podstawy do odrzucenia odwołania na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Z powyżej cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sąd administracyjny. Wracając do sprawy niniejszej należy przypomnieć, że w dniu 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523), która w odmienny niż poprzednio sposób uregulowała tryb przyznawania niektórych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszom Służby Więziennej. Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego regulują przepisy rozdziału 20 ustawy o Służbie Więziennej. Przepis art. 217 ust. 2 stanowi, że przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Niewątpliwie sprawa dotycząca uposażenia, a konkretnie wypłata 20% uposażenia jest sprawą ze stosunku służbowego. Jak wynika z art. 218 ust. 1 ustawy w formie decyzji rozstrzyga się wyłącznie sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych. Także tylko dla tej kategorii spraw ustawa przewiduje stosowanie przy ich załatwianiu przepisów K.p.a. i prawo złożenia od decyzji organu odwoławczego skargi do sądu administracyjnego. Wśród wymienionych spraw nie zostały wymienione sprawy dotyczące uposażenia funkcjonariuszy Służby Więziennej, choć stanowią one sprawy ze stosunku służbowego. Zgodnie z art. 220 ustawy spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Przepis art. 220 ustawy o Służbie Więziennej w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje kognicję sądu pracy w zakresie spraw innych niż związane ze zwolnieniem ze służby, przeniesieniem z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesieniem na niższe stanowisko służbowe, zawieszeniem w czynnościach służbowych. Ustawodawca w wyraźny i jednoznaczny sposób ( w zależności od charakteru sprawy i formy jej załatwienia ) określił jaki Sąd jest właściwy w sprawie. Żadne z uregulowań obecnie obowiązującej ustawy z 2009 r. o Służbie Więziennej nie wskazuje, iż sprawy dotyczące uposażenia funkcjonariusza podlegają kognicji sądów administracyjnych. Norma zawarta w art. 218 ust. 1 ustawy ma charakter wyjątkowy i jako taka podlega zakazowi wykładni rozszerzającej. W ustawie o Służbie Więziennej ustawodawca określił ogólne zasady i wyjątki w zakresie drogi sądowej jako sposobu zaskarżenia decyzji do Sądu. Przepis art. 220 ustawy nie może być wykładany w sprzeczności z art. 177 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), który stanowi, że "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów". Przedmiotem kontroli Sądu było orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, zatem stwierdzić zatem należy, że przedmiot skargi strony skarżącej nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, nie stanowi bowiem skargi na działanie organów administracji publicznej bądź też na ich bezczynność w rozumieniu wyżej wskazanego katalogu. Nie mniej Sąd stwierdza, iż niniejsza sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie sygn. akt [...], przez Sąd Okręgowy w W., zatem nie zachodzi możliwość odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 4 P.p.s.a. Jednocześnie sąd zauważa, że w sprawie skarżącej A. J. nie została wydana decyzja w zakresie zgłoszonego żądania przez właściwy organ, a mianowicie wypłaty czy odmowy wypłaty 20% uposażenia. Zatem uprawnia to stwierdzenia, iż żądanie (odwołanie czy skarga ) jest przedwczesne w przedmiotowej sprawie. Jeszcze raz sąd zaznacza, że uregulowania obecnie obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej zasadniczo przewidują w sprawach służbowych funkcjonariuszy tej służby właściwość sądu powszechnego. Sąd administracyjny jest właściwy wyłącznie w sprawach, o których mowa w art. 218 ust. 1 u.s.w., co odpowiada regulacji art. 184 Konstytucji RP. Wobec braku wydania decyzji w przedmiotowej sprawie odmawiającej wypłaty 20% uposażenia przez właściwy organ, wniesienie odwołania przez skarżącą było przedwczesne. W tych okolicznościach, uznać należy, że skarga podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.