VIII SA/Wa 992/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej pojazdu oddala skargę. 1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania A. T. (dalej: "skarżąca"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IC") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik UC") z [...] października 2009 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie wartości celnej importowanego przez skarżącą samochodu dostawczego. 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz powołał się na ustalenia faktyczne organu I instancji. Z ustaleń tych wynika, że na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącą (SAD nr [...] z [...] stycznia 2005 r.) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu importowany ze Szwajcarii samochód ciężarowy marki [...] (dostawczy). Do zgłoszenia skarżąca załączyła rachunek z [...] stycznia 2005 r., określający cenę zakupionego pojazdu na kwotę [...]. Rewizja celna towaru przeprowadzona przez funkcjonariusza po przyjęciu zgłoszenia celnego nie wykazała widocznych uszkodzeń zewnętrznych pojazdu. Naczelnik UC zastosował pierwotnie dla pojazdu preferencyjną stawkę celną (0%). W trybie art. 78 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.; dalej: "WKC") Naczelnik UC przeprowadził następnie kontrolę wskazanego zgłoszenia celnego ustalając, iż zadeklarowana w nim wartość celna jest zaniżona. Ustalił, że ceny rynkowe w Szwajcarii używanych pojazdów samochodowych podobnych lub identycznych przewyższają znacznie kwotę zadeklarowaną przez skarżąca. Organ I instancji wszczął zatem postępowanie celne, w wyniku którego decyzją z [...] października 2009 r. określił ostateczną wartość celną sprowadzonego pojazdu na [...] zł, posługując się programem komputerowym CARWERT. Jako podstawę obliczeń przyjął wartość rynkową pojazdu w wysokości [...] zł, którą ustalił posługując się systemem wyceny wartości pojazdów EurotaxGlass's. Ustalenia wartości celnej pojazdu dokonał metodą "ostatniej szansy", odliczając od średniej wartości rynkowej należności celno – podatkowe oraz 10% marży. Dyrektor IC wskazał, iż odrzucenie podanej przez skarżącą wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru (samochodu) nastąpiło w wyniku analizy cen kształtujących się na rynku eksportera. 1.3. W odwołaniu od decyzji Naczelnika UC, skarżąca postawiła jej zarzuty: – naruszenia prawa materialnego tj. art. 31 ust. 1 WKC w związku z powołanymi w zaskarżonej decyzji innymi właściwymi przepisami (wszystkie w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] stycznia 2005 r.) poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na niesłusznym przyjęciu maksymalnej teoretycznie możliwej wartości towaru, co doprowadziło do zasadniczego zawyżenia wskazanych w decyzji należności; – błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik sprawy polegający na błędnym określeniu wartości celnej samochodu; – naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"), poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegające między innymi na pominięciu kosztów naprawy samochodu. Skarżąca wystąpiła zatem o uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania celnego. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż ustalając wartość samochodu organ I instancji nie weryfikował przedstawionego rachunku z władzami Szwajcarii oraz pominął rzeczywisty stan i przebieg samochodu. Konsekwencją tego było dwukrotne zawyżenie wartości celnej towaru, w stosunku do jego stanu faktycznego. Wskazała także, iż ustalona wartość rynkowa nie została pomniejszona o następujące korekty ujemne, tj. ze względu na drugiego właściciela pojazdu (-1%), import indywidualny (-7%), ze względu na lokalną sytuację rynkową (-10%), z tytułu braku dopuszczenia do ruchu (-4%). 1.4. Odnosząc się do powyższych zarzutów Dyrektor IC podniósł, iż skarżąca nie przedstawiła na wezwanie organu celnego żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających dokonane naprawy pojazdu, czy też ponadnormatywny przebieg. Wobec braku jakichkolwiek dodatkowych dokumentów (typu: opinia biegłego rzeczoznawcy, faktury za naprawę pojazdu), organ odwoławczy uznał, iż nie miał możliwości ustalenia wartości celnej pojazdu z uwzględnieniem dodatkowych kosztów jego naprawy. Podniósł także, iż importowany pojazd uzyskał pozytywny wynik badania technicznego, a zatem należy przyjąć, że był sprawny technicznie. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących pominięcia korekt ujemnych, Dyrektor IC wyjaśnił, iż nie mogą być one uwzględnione. Nie są bowiem bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC, a stanowią jedynie element wtórny dokonanego importu. 2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] września 2010 r. złożyła zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora IC. Występując o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, autor skargi powtórzył zasadnicze elementy argumentacji faktycznej oraz prawnej, prezentowane uprzednio w postępowaniu celnym. Zaskarżonej decyzji postawił zarzuty naruszenia: – art. 187 § 1 w związku z art. 191 Op poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez ograniczenie przeprowadzenia postępowania dowodowego do wyceny dokonanej przy użyciu programu komputerowego CARWERT; – art. 188 Op poprzez nieprzeprowadzenie istotnego dla sprawy dowodu z zeznań świadka, tj. nowego nabywcy pojazdu, o co wnioskowano w toku postępowania; – art. 210 § 4 Op poprzez brak wskazania obiektywnych i przekonywujących motywów uzasadniających odmówienie wiarygodności kwocie [...] widniejącej na rachunku dotyczącym przedmiotowego pojazdu jako cenie transakcyjnej. 2.2. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że organy celne nie uzasadniły należycie motywów zakwestionowania ceny transakcyjnej pojazdu. Nie wskazały materiału porównawczego, tj. dokładnych ofert, które wzięły pod uwagę, jak i nazw katalogów, czasopism, czy też stron internetowych zawierających powyższe informacje. Z tego wynika, ze naruszono art. 187 § 1 w związku z art. 191 i 210 § 4 Op. Wskazał także, iż organ I instancji dokonał błędnej wyceny poprzez porównanie cen samochodu osobowego do ciężarowego. Dodał, że skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania złożyła wniosek o przesłuchanie nowego nabywcy pojazdu, jako świadka na okoliczność rzeczywistego jego stanu oraz koniecznych napraw. Ponadto osoba ta – w ocenie skarżącej – mogła dysponować rachunkami potwierdzającymi poniesione koszty napraw. Organ celny nie przeprowadził jednak stosownego dowodu, zgodnie z żądaniem skarżącej. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wystąpił o jej oddalenie. Podtrzymał jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 3.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. 5.1. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy w zakresie wartości celnej pojazdu sprowadzonego przez skarżącą ze Szwajcarii. Mając na względzie przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r.; dalej: "WKC"), przepisy Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania WKC (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.; dalej: "rozporządzenie wykonawcze do WKC"), Protokół 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisaną w Brukseli dnia 22 lipca 1972r. (Dz. Urz. WE L 300 z 31.12.1972 ze zm.; dalej: "Protokół 3 do Umowy"), a także przepisy ustawodawstwa krajowego, tj. prawa celnego i Ordynacji podatkowej, zdaniem Sądu kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy przypisać wykładni art. 31 ust. 1 WKC oraz ocenie przeprowadzonego pod tym kątem postępowania celnego. Przepis ten upoważnia bowiem organ celny do ustalenia wartości celnej towaru (pojazdu) na podstawie metody ostatniej szansy. W myśl tego przepisu, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30, to jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. Zdaniem Sądu, stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, w szczególności brak dowodów pozwalających na zastosowanie innej metody ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu, uzasadniał zastosowanie art. 31 ust. 1 WKC. Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych sytuacjach, organy celne mogą jednak zaniechać stosowania tej metody. Taką możliwość przewiduje art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do WKC. Zgodnie z treścią tego przepisu, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Przy ustalaniu wartości celnej towaru metodami zastępczymi wymagane jest, aby organ celny wykazał istnienie uzasadnionych wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC. Takie "uzasadnione wątpliwości" występują przykładowo wówczas, gdy wartość celna przywożonego towaru zadeklarowana przez kupującego (wartość transakcyjna), w sposób rażący odbiega od wartości rynkowej danego (porównywalnego) towaru w kraju sprzedawcy. 5.2. Zdaniem Sądu, zasadne są powody, na podstawie których Naczelnik UC nie uwzględnił transakcyjnej wartości pojazdu ([...]) i nie zastosował dyspozycji art. 29 WKC. Z akt sprawy wynika bowiem, że cena takich pojazdów, jaki sprowadziła skarżąca, kształtowała się w kraju eksportera (Szwajcaria) w granicach od [...] do [...] (zob. k. 19 – 20 akt administracyjnych). Czyli wystąpiła przesłanka do kwestionowania ceny transakcyjnej deklarowanej przez skarżącą, która nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających zły stan techniczny pojazdu. Z adnotacji dokonanych przez kontrolera celnego (zob. dokument SAD) wynika przy tym, że przedmiotowy pojazd nie posiada uszkodzeń zewnętrznych. Jakichkolwiek uszkodzeń nie deklarowała także skarżąca. W wyniku dokonanego badania technicznego pojazdu ustalono, że jest on sprawny technicznie. Pomimo stosownej inicjatywy ze strony organu odwoławczego, nie przedstawiła dowodów potwierdzających poniesienie nakładów finansowych w celu poprawy stanu technicznego pojazdu. Zgodnie z jej oświadczeniem, pojazd sprzedała w takim stanie, w jakim zakupiła (zob. k. 46 akt administracyjnych). Podkreślenia wymaga także, iż skarżąca nie składała formalnego wniosku o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów ze źródeł osobowych. Wskazała jedynie na możliwość przesłuchania nabywcy pojazdu (k. 46). Organy wyjaśniły, z jakich względów zastosowały metodę ostatniej szansy (art. 31 ust. 1 WKC). Dokonując określenia wartości celnej pojazdu miały prawo korzystać z programu komputerowego CARWERT oraz systemu wyceny wartości pojazdów EUROTAXGlass's. Trafnie przyjęły, że skarżąca sprowadziła samochód dostawczy, zgodnie z jej oświadczeniem i dopuszczalną masą całkowitą pojazdu (2.950 kg, czyli poniżej 3,5 tony). Skoro w trakcie oględzin pojazdu funkcjonariusz celny stwierdził, że samochód dostawczy nie posiada widocznych uszkodzeń, nadto pojazd ten został zarejestrowany trzy dni po dokonaniu zakupu i w dniu rejestracji (przed dokonaniem zgłoszenia celnego) był sprawny technicznie, to brak jest podstaw do wniosku, że jego wartość rynkowa znacząco odbiegała od średniej. Trafnie organ odwoławczy podkreślił, że pojazd uszkodzony nie uzyskałby pozytywnego wyniku badania technicznego, w toku którego stwierdzono, że spełnia on wymagania przewidziane w art. 66 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. W związku z powyższym Sąd uznał, że organy nie naruszyły zasad postępowania dowodowego oraz granicy swobodnej oceny dowodów, tj. przepisów art. 122, art. 187 § 1 oraz 191 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wystarczająco uzasadniły swoje stanowisko, zgodnie z art. 210 § 4 Op. Organy nie miały obowiązku przeprowadzenia dowodów ze źródeł osobowych skoro skarżąca deklarowała, że sprowadziła pojazd sprawny technicznie, co zostało potwierdzone w trakcie stosownego badania technicznego. Tym bardziej, że nie złożyła w tym zakresie stosownego wniosku. 5.3. Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione albo pozbawione istotnego wpływu na wynik sprawy, o czym mowa wyżej. Prawodawca nie nałożył na organy celne (podatkowe) nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów uzasadniających obniżenie podstawy określenia (ustalenia) zobowiązań publicznoprawnych. Tym bardziej wówczas, gdy działania te nie znajdują uzasadnienia w argumentacji faktycznej i prawnej osoby zobowiązanej. Trafnie organ odwoławczy wskazał odpowiadając na skargę, że skarżąca powołuje się na decyzję wydaną dla innej osoby, na tle odmiennego stanu faktycznego od tego, jaki został ustalony w sprawie niniejszej. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie określenia wartości celnej pojazdu, gdyż organ celny nie zdążył wydać stosownego aktu w terminie umożliwiającym retrospektywne księgowanie długu celnego. Z tej przyczyny skarżąca nie poniosła stosownych konsekwencji celno – finansowych związanych z zaniżeniem wartości celnej pojazdu. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.