VIII SA/Wa 998/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2005 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem załączonym do skargi kasacyjnej Gmina [...] zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała wysokość środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym – [...] zł, wartość środków trwałych –[...] zł oraz wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu –[...] zł. W uzasadnieniu wniosku Gmina [...] podniosła, że jako jednostka samorządowa realizuje zadania o charakterze publicznym na rzecz mieszkańców, zarówno zlecone z mocy ustawy jak i własne z wielu dziedzin m.in. oświaty, pomocy społecznej, ochrony zdrowia, gospodarki wodno - ściekowej, zbiórki odpadów komunalnych. Na realizację tych zadań gmina otrzymuje subwencje, dotacje z budżetu państwa oraz gromadzi własne dochody. Jednak z uwagi na stale zwiększający się zakres zadań gminy i olbrzymie potrzeby zarówno w sferze społecznej jaki i infrastrukturalnej wielkość budżetu nie pozwala na ich pełną realizację. Podkreśliła, że posiada zadłużenie w wysokości [...] zł z tytułu kredytów i pożyczek, które w bieżącym roku wzrośnie do [...] zł z powodu realizowanych zadań inwestycyjnych (budowa sieci wodno kanalizacyjnej, budowa oczyszczalni ścieków). Wyjaśniła, że w ubiegłym roku poza wydatkami bieżącymi na akcję powodziową w wysokości [...] zł musiała ponieść wydatki związane z likwidacją jej skutków tj. na remonty dróg gruntowych ponad [...]zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a) - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Omawiany przepis wprowadza alternatywne formy w jakich prawo pomocy w części może być wnioskującej przyznane, zaś jej wybór pozostawia uznaniu sądu bądź referendarza sądowego, który dokonuje analizy sytuacji majątkowej strony. Istotnym jest jednak to, iż rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskującą stronę udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Należy zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskującą, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu rozpoznającego wniosek. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że koszty do jakich jest zobowiązana skarżąca z tytułu wniesionej skargi kasacyjnej to niespełna [...] zł. Istotną okolicznością dla oceny wniosku jest fakt, że skarżąca ma na rachunku bankowym zgromadzone środki w wysokości ponad [...] zł i zaplanowane dochody na 2011 r. w wysokości ponad [...] zł. Z załączonej uchwały budżetowej na 2011 rok Gminy [...] nr [...] wynika wprawdzie, że deficyt budżetowy ustalono w wysokości [...] zł sfinansowany przychodami pochodzącymi z kredytów, pożyczek, nadwyżki budżetowej z lat ubiegłych oraz wolnych środków, to jednocześnie ustalono rezerwę ogólną w wysokości [...] zł. Rezerwa ogólna charakteryzuje się tym, że może być przeznaczona w toku wykonywania budżetu na jakiekolwiek rodzaje wydatków budżetowych. Już choćby z tego powodu za możliwe należy uznać wygospodarowanie przez skarżącą środków na koszty sądowe. Tym bardziej, że uchwalając budżet na 2011 r. Rada Gminy [...] miała wiedzę o toczącym się postępowaniu przed Ministrem Finansów w sprawie zmniejszenia części oświatowej subwencji ogólnej i winna była liczyć się z ewentualnymi kosztami postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt posiadania środków na rachunku bankowym. W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, iż kwestia posiadania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, zaś zgromadzenie środków wielokrotnie przekraczających wysokość wpisu sądowego wyklucza możliwość wypełnienia przesłanek warunkujących jego udzielenie (por. postanowienie NSA z 24.01.2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07). Podkreślić również należy, iż koszty sądowe jakie strona obowiązana jest ponieść w zainicjowanym własną skargą postępowaniu, nie mogą być traktowane jako "mniej należne" od innych zobowiązań strony np. kredytów, pożyczek czy też ustalonych dotacji z budżetu gminy dla jednostek nie należących do sektora finansów publicznych. Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że zdobycie przez nią bądź przeznaczenie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wymienionych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia