VIII SAB/Wa 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Wroczyński, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi S.B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. zobowiązuje Wojewodę [...] do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w S. gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej własność S.B. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. w dniu [...] czerwca 2005 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nieruchomości położonej w S. gmina G. oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] m², należącej do S.B., niezbędnej do zrealizowania inwestycji celu publicznego, jaką jest "przebudowa drogi krajowej nr [...] i dostosowanie jej do parametrów drogi ekspresowej klasy S na odcinku G.-B.". W dniu [...] października 2005 r. organ wojewódzki wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Decyzją z dnia [...] października 2005 r., Nr [...] Wojewoda [...] udzielił Dyrektorowi [...] Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do S.B. oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji S.B. złożył w dniu [...] listopada 2005 r. odwołanie do Ministra Infrastruktury, kwestionując wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, gdyż nie przeprowadzono rokowań w sprawie wykupu działki. Po rozpatrzeniu odwołania właściwy w sprawie organ – Minister Transportu i Budownictwa wydał decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, uznając prawidłowość jej rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] powiadomił S.B., że w związku z prowadzonym postępowaniem wywłaszczeniowym co do przedmiotowej nieruchomości zleci opracowanie rzeczoznawcy majątkowemu opinii o rynkowej wartości nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. S.B. wniósł do Ministra Infrastruktury zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie dalszego prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ wojewódzki pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. skierowanym do Ministra Budownictwa podał, iż powodem przedłużania się postępowania wywłaszczeniowego jest bardzo duża ilość wniosków wywłaszczeniowych. Ponadto organ ten wystąpił dopiero w dniu [...] kwietnia 2006 r. do Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z prośbą o zlecenie wykonania operatów szacunkowych m.in. dla S.B. Po rozpatrzeniu zażalenia przez właściwego w sprawie Ministra Budownictwa wydane zostało w dniu [...] czerwca 2006 r. postanowienie, w którym wyznaczony został Wojewodzie [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 2 miesiące z uwagi na pozostawanie w zwłoce. W dniu [...] września 2006 r. S.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu Wojewody [...] z powodu nie podejmowania żadnych działań w sprawie dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, co w sposób rażący narusza prawa skarżącego jako właściciela jak i przepisy art. 35 i 36 kpa. W ocenie skarżącego organ nie wykorzystał możliwości odnoszących się do ugodowego załatwienia sprawy. Nie podjęto rzetelnych negocjacji i nie uwzględniono roszczeń, czym narażono go na powstanie szkody majątkowej. Zaniżono także wartość nieruchomości i nie uwzględniono wszystkich okoliczności sprawy, co do zgłaszanych przez niego uwag i propozycji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o oddalenie skargi stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwane dalej ppsa, podniósł, iż procesy wywłaszczeniowe są czasochłonne i wiążą się z koniecznością wykonania szeregu czynności rozłożonych w czasie. Powodem przedłużania się prowadzenia postępowania jest duża ilość wniosków wywłaszczeniowych z terenu objętego nadzorem jak i czynności dotyczących realizacji rozporządzenia MSWiA z dnia 18.10.2005r. w sprawie sposobu i trybu przejęcia toczących się postępowań sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu do jednostek samorządu terytorialnego oraz ustawy z dnia 16.12.2005 r. zmieniającej ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale kompetencji administracji terenowej. Postępowanie w sprawie wyłonienia rzeczoznawcy zostało wszczęte i zakończone w zakreślonym przez Ministra Budownictwa terminie, który minął w dniu 3 września 2006 r. Rzeczoznawca złożył w dniu 22 września 2006 r. w siedzibie Delegatury Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w R. komplet sporządzonych operatów szacunkowych, obejmujących również operat dotyczący nieruchomości osoby skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. NSA z 23 lipca 2001 r. II SAB 213/00 i post. z 21 listopada 2000 r. III SAB 108/99) sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów w przypadkach, w których organy te zobowiązane są do wydania rozstrzygnięć określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że skarga na bezczynność służy, jeżeli organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub innego aktu albo czynności, o jakich mowa w wymienionym przepisie, do których wydania jest zobowiązany w określonym toczącym się postępowaniu orzeczniczym. Postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte w dniu [...] października 2005 r. nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. W sprawie złożony został w dniu [...] września 2006 r. przez rzeczoznawcę operat szacunkowy, który jest podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania wywłaszczanej nieruchomości (art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2004r., nr 261, poz. 2603). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeśli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (tak: wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Organ nie spełnił powyższych wymogów procesowych. Nie informował skarżącego (oprócz pisma z dnia [...] stycznia 2006 r.) o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 i 2 kpa). Obowiązek zawiadamiania strony o wszelkiej zwłoce w załatwieniu sprawy rozciąga się na przypadki zależne od organu administracyjnego, jak również od niego niezależne (tak: Janusz Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004, str. 283). Należy podkreślić, iż Sąd uznając skargę za zasadną, zobowiązuje organ do dokonania czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego (tak: wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., I SAB 37/00 (niepubl). Dlatego Sąd na podstawie art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał Wojewodę [...] do zakończenia postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w S. gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej własność S.B. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa zasądził od Wojewody [...] na rzecz S.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.