VIII SAB/Wa 100/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. P.-[...] na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga A. P.-[...] na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia 23 maja 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. (dalej organ, PPIS) wezwał A. J. do stawienia się we właściwym punkcie szczepień w celu kwalifikacji do szczepienia dziecka – G. J.. A. P.-[...] pismem z 8 czerwca 2017 r. (data wpływu do organu) poinformowała organ, że powodem nie wykonania szczepień ochronnych jest troska o zdrowie i bezpieczeństwo jej dziecka. W piśmie przedstawiła swoje stanowisko i obawy związane z problematyką szczepień. Następnie organ pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. udzielił odpowiedzi na pismo skarżącej, które ww. otrzymała w dniu 13 czerwca 2017 r. W dniu 5 lipca 2017 r. (data wpływu do organu 10 lipca 2017 r.) skarżąca złożyła do PPIS wniosek na podstawie art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wnosząc o udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem: 1. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) w Państwa Urzędzie oraz w całej Polsce dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce oraz pneumokokom? (Wskazać szczepienia zależnie od treści wezwania); 2. Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje); 3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?; 4. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?; 5. Od którego roku dane są te są gromadzone?; 6. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?; 7. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?; 8. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supL 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz); 9. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności; 10. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zwoleniu, została już skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?; 11. Stosowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej szczepionki zawierają w swoim składzie aluminium i rtęć; 12. Czy prowadzony przez rejestr NOP podlega kontroli sądowej?; 13. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowo narodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia); W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (znak [...]) organ udzielił szczegółowych wyjaśnień skarżącej na postawione pytania (pismo k: 15-16 akt administracyjnych). Dodatkowo w punkcie PPIS zaproponował możliwość skorzystania spotkania ze specjalistami w dziedzinie szczepień ochronnych, jak również konsultacji w Konsultacyjnym Punkcie Szczepień działającym przy [...] Specjalistycznym Szpitalu. Organ ponownie zaproponował złożenie osobistej wizyty celem udzielenia odpowiedzi na inne nurtujące wnioskującą pytania. Do pisma stanowiącego odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej dołączono ulotkę dotycząca preparatu TETRAXIM oraz ulotkę Informacja o kontroli bezpieczeństwa szczepionek. Powyższą odpowiedź od PPIS skarżąca otrzymała w dniu 17 lipca 2017 r. W dniu 31 lipca 2017 r. (data wpływu do PPIS) skarżąca ponowiła wniosek o udostępnienie informacji na podstawie art. 2 w związku z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponawiając pytania (wniosek z 25 lipca 2017 r., k: 18-20 akt administracyjnych). Pismem z 7 sierpnia 2017 r. organ udzielił odpowiedzi skarżącej, podając dodatkowe informacje na zadane pytania. Ponadto wskazał skarżącej, że nie analizuje ona udzielanych odpowiedzi, pomija zaproszenia do osobistej wizyty, a zadaje ogólne pytania zaczerpnięte ze strony internetowej, które nie są doprecyzowane. We wniesionej skardze na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o: 1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że PPIS nie udzielił jej żądanej odpowiedzi, a odesłał ją do strony internetowej co nie stanowi udzielenia odpowiedzi. Zwróciła uwagę, iż wiadomo jej o przypadkach ciężkich Nop-ów na terenie powiatu. Ponadto strona skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wskazał, że skarżąca w piśmie domagała się wielu informacji, które w ocenie organu nie można uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. PPIS podniósł w szczególności, iż skarżąca żąda wyjaśnień dotyczących zagrożeń związanych ze szczepieniami, danych statystycznych, opinii-oceny z zakresu wiedzy medycznej, a informacje te nie stanowią informacji publicznej lecz stanowią chęć rozwiania wątpliwości umożliwiających skarżącej podjęcie decyzji w sprawie indywidualnej dotyczącej szczepień dziecka. Nadto PPIS zwrócił uwagę, że udzielił skarżącej odpowiedzi na oba wnioski, zatem nie dopuścił się bezczynności. Wskazał daty udzielenia odpowiedzi na nadesłane pisma, stwierdzając, iż na pierwszy wniosek udzielił odpowiedzi w dniu [...] lipca 2017 r., a na drugi w dniu [...] sierpnia 2017 r. W podsumowaniu podkreślił, że na dzień złożenia skargi wnioskująca uzyskała odpowiedzi na zadane pytania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi A. P.- [...] jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 z późn.zm., dalej u.d.i.p. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Według orzecznictwa sądów administracyjnych informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). W świetle ustawy organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z ustawią z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyjmuje się, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07). W tej sytuacji koniecznym jest zbadanie czy bezczynność w przedmiotowej sprawie - w przypadku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. faktycznie miała miejsce. Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, iż Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., jest organem administracji publicznej i jego działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zatem był on zobowiązany do rozpoznania wniosku skarżącej. We wniosku z dnia 5 lipca 2017 r., skarżąca domagała się informacji publicznej w zakresie pytań od 1 do 13 szczegółowo przytoczonych w części wstępnej uzasadnienia. Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy materiał dowodowy Sąd uznał, że bezczynność w postępowaniu Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., nie miała miejsca. Stwierdzić bowiem należy, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 10 lipca 2017 r., (data prezentaty organu) zaś organ, odpowiedzi udzielił pismem z dnia [...] lipca 2017 r., które skarżąca otrzymała w dniu 17 lipca 2017 r. (zwrotne poświadczenie odbioru). W tej sytuacji nie można mówić, że PPIS pozostawał w bezczynności, skoro udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej. Za chybione zatem należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 149 p.p.s.a. Odrębnego wyjaśnienia w realiach rozpoznawanej sprawy jest ustalenie charakteru żądanych przez skarżącą informacji, czy odpowiedź udzielona jej przez organ była wystarczająca do uznania, że żądanie udostępnienia informacji publicznej zostało zrealizowane. Niemniej w ocenie Sądu treść merytoryczna oddzielonej odpowiedzi skarżącej nie zmienia faktu, iż organ udzielił odpowiedzi w przewidzianym terminie. W ocenie Sądu pytania skarżącej od nr 1 do nr 5 oraz pytanie nr 13 stanowiły informację publiczną. PPIS w odniesieniu do powyższych pytań udzielił informacji podając, że z danych zawartych w Rejestrze Zgłoszeń Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOP), prowadzonych przez PPIS w Z. zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. ( DZ.U. z 2011 r. Nr. 254. Poz. 1711) wynika, że od momentu wprowadzenia obowiązku rejestrowania NOP tj. od 1 stycznia 2003 roku (pierwszy wpis w rejestrze w PSSE Z. - 26.08.2002 r.) nie odnotowano odczynu poszczepiennego związanego z preparatem TETRAXIM, mimo że preparat ten został wielokrotnie wykorzystywany do powszechnego szczepienia przypominającego dzieci w 6 roku życia. PPIS zgodnie z § 9 cytowanego wyżej rozporządzenia winien, dane zgromadzone w rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych przechowywać przez 10 lat od dnia zgłoszenia NOP. Ponadto w Ogólnopolskim Rejestrze NOP (dane z bazy danych zawartych w systemie nadzoru nad szczepionkami) również nie odnotowano niepożądanych odczynów poszczepiennych po tym preparacie. Organ przesłał skarżącej ulotki. Dodatkowo wyjaśnił, odnosząc się do zdarzenia opisanego na początku przedmiotowego wniosku dotyczącego: szczepienia syna w pierwszej dobie życia szczepionką [...] seria [...] i nagłego pogorszenia się stanu dziecka, że nie wpłynęło wówczas do PIS zgłoszenie NOP związane: przedmiotowym szczepieniem co pozwala przypuszczać, że u podstaw nagłego pogorszenia stanu zdrowia chłopca leżały inne przyczyny. W zakresie pytania 13) PPIS w Z. wyjaśnił, że w Polsce nie bada się powszechnie nowo urodzonych dzieci w kierunku wrodzonych niedoborów odporności. Pierwotny Niedobór Odporności (PNO) nie może być rozpoznany na podstawie jednego, charakterystycznego i uniwersalnego objawu choroby. PNO najczęściej wiąże się z występowaniem zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego czy skóry. Jedynie przebieg tych zakażeń, ich przewlekanie się, nawrotowość czy trudności w leczeniu mogą sugerować defekt układu odporności. Skutkiem tego byłoby przesunięcia w wykonywaniu szczepień, których podanie w pierwszych miesiącach życia jest priorytetowe aby uchronić najmłodsze dzieci przed ciężkim zachorowaniem na choroby zakaźne oraz ich powikłaniami. W uzupełniającym piśmie z dnia 7 sierpnia 2017 r. organ podał dodatkowe informacje w zakresie pytań 1-5 wniosku i pozostałych. W przekonaniu Sądu pozostałe pytania zawarte we wniosku tj. pytania nr 6-10 i pytanie 12 nie dotyczą informacji publicznej. Odnośnie punktu 10, nie stanowił on pytania skierowanego do organu. Końcowo stwierdzić należy, że organ bardzo szczegółowo i z dużą uwagą odniósł się do poszczególnych pytań i wskazał źródło posiadanych danych. Przy czym podkreślić należy, że rację ma organ, że z pewnością informacją publiczną nie są przepisy prawa obowiązujące w innych krajach Unii Europejskiej, czy też informacje zawarte na prywatnych stronach internetowych lub w programach telewizyjnych. Informacja publiczna dotyczy faktów, nie zaś sfery "świadomości" organu. W ocenie Sądu zarzut braku szczegółowości odpowiedzi jest jedynie subiektywnym odczuciem skarżącej, gdyż nie znajduje on odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. PPIS zwracał uwagę skarżącej, że jej pytania są ogólne, wiedza zaczerpnięta z Internetu. Na uwagę zasługuje to, że skarżąca będąca w kontakcie pisemnym z PPIS nie negowała odpowiedzi na postawione pytania. Przed złożeniem wniosku o udzielenie informacji publicznej skarżąca przesłała pismo, na które również uzyskała odpowiedź. Także mając na uwadze dobro dziecka nie wynika z jej twierdzeń aby osobiście skorzystała z zaproponowanej konsultacji lekarskiej. W przedmiotowej sprawie w dacie orzekania przez Sąd, organ nie pozostawał w stanie bezczynności, związku z tym skargę należało ocenić jako oczywiście nieuzasadnioną. Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione, ponadto postawienie w skardze zarzutu braku odpowiedzi na zapytanie jaki Nop został odnotowany przy szczepieniu J. S. poza tym, że wiąże się z ochroną danych osobowych, to nazwisko ww. osoby we wniosku skarżącej nie zostało podane. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.