VIII SAB/Wa 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. B. w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. B. w R. do rozpoznania wniosku z 8 września 2017 r.; 2. stwierdza, że Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. B. w R. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku wskazanego w punkcie 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. B. w R. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. B. w R. na rzecz skarżącej M. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. O. na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. [...] w R. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z 8 września 2017 r. (data złożenia wniosku bezpośrednio w organie) M. O. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) zwróciła się do Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. [...] w R. (dalej: Dyrektor LO, organ) – w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udzielenie informacji publicznej w postaci: 1) listy nauczycieli przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia w roku szkolnym 2014/2015, 2) imiennej listy nauczycieli nagrodzonych nagrodą dyrektora szkoły w roku szkolnym 2015/2016 oraz wskazanie wysokości przyznanych nagród. Jednocześnie, skarżąca wniosła o przesłanie powyższych informacji pocztą elektroniczną na podany we wniosku adres. Dyrektor LO pismem z 22 września 2017 r. - w odniesieniu do pkt 1 wniosku wskazał wnioskodawczyni, że w roku szkolnym 2014/2015 z urlopu dla poratowania zdrowia korzystało 3 nauczycieli. Żądanie podania nazwisk jest nieuprawnione, ponieważ taka informacja nosi indywidualny, prywatny charakter. Jest związana również z danymi wrażliwymi, dotyczącymi zdrowia. W odniesieniu do pkt 2 wniosku podał natomiast, że nagrodę dyrektora w roku szkolnym 2015/2016 otrzymali następujący nauczyciele: J. B., B. D. – O., B. F., K. G., D. H., M. K., E. K., A. K., E. M., B. M., E. S., A. S., M. T., M. W. i M. Z.. Żądanie podania kwot jest nieuprawnione, ponieważ podlega to również ochronie z uwagi na indywidualny, prywatny charakter. Pismem z 30 października 2017 r. (data złożenia skargi bezpośrednio w organie, brak prezentaty organu – data wpływu pisma do organu wynika z odpowiedzi na skargę) skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 7 dni od daty doręczenia wyroku i udostępnienie jej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem lub wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnioskodawczyni zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem pomimo tego, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia umożliwiają udostępnienie żądanych informacji; 2. art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w części obejmującej dane zawierające, zdaniem Dyrektora LO, prywatny charakter. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia, skarżąca podała, że w odpowiedzi na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej (z 8 września 2017 r.) otrzymała niepełną informację (pismo z 22 września 2017 r.). Nadto, wbrew wnioskowi, pismo stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostało jej przekazane za pośrednictwem operatora pocztowego, nie zaś - jak wnosiła - na adres poczty elektronicznej. Powyższe w ocenie skarżącej wskazuje, że organ pozostaje w bezczynności. Nie udostępnił bowiem informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem oraz nie poinformował skarżącej o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, czym naruszył art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zdaniem wnioskodawczyni jeśli organ uznał, że nie może udostępnić żądanej informacji ze względu na ochronę prywatności, powinien wydać decyzję odmawiającą w tym zakresie. Brak takiej decyzji również oznacza, że organ pozostaje w bezczynności. W ocenie skarżącej niezasadne jest stanowisko Dyrektora LO, że nie jest uprawnione podanie nazwisk nauczycieli pozostających na urlopie dla poratowania zdrowia, podobnie jak i wysokości przyznanych przez niego nagród. Twierdzenie takie nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak bowiem stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, jednakże ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że dane osobowe nauczyciela szkoły publicznej w takim zakresie, w jakim bierze on udział w procesie dydaktyczno-wychowawczym szkoły, nie podlegają - na zasadzie wyjątku - ochronie prawnej, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dotyczy to także informacji o wysokości przyznanych poszczególnym nauczycielom nagród. Nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Jest on osobą zatrudnioną w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, która nie wykonuje czynności usługowych, lecz zadania publiczne. Nie ma zatem podstaw do odmowy udzielenia informacji publicznej o pochodzących ze środków publicznych dofinansowaniach, nagrodach oraz dodatkach motywacyjnych. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że udostępnienie takiej informacji będzie umożliwiało identyfikację tożsamości nauczycieli, gdyż prywatność tych osób, na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie stanowi przesłanki pozwalającej na odmowę udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem skarżącej podobnie ocenić należy informacje dotyczące danych osobowych nauczycieli przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia. Są oni bowiem osobami pełniącymi funkcje publiczne, a żądana informacja ma związek z pełnieniem tych funkcji, w szczególności dotyczy ich wykonywania. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem, że zawiera ona dane wrażliwe dotyczące zdrowia. Nie jest ona bowiem informacją o stanie zdrowia poszczególnych nauczycieli, a jedynie o tym, że przebywają oni na urlopie, w czasie którego pobierają wynagrodzenie. W związku z wpływem ww. skargi do organu, Dyrektor LO dokonał autokontroli zajętego w sprawie udostępnienia informacji publicznej stanowiska, wskutek czego pismem z 6 listopada 2017 r. udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi poprzez wskazanie – w odniesieniu do pkt 1 wniosku, że w roku szkolnym 2014/2015 z urlopu dla poratowania zdrowia korzystali następujący nauczyciele: K. G., B. F. i A. K. oraz w odniesieniu do pkt 2 wniosku, że nagrodę dyrektora w roku szkolnym 2015/2016 otrzymali nauczyciele: J. B. - [...]zł, B. D.- [...]zł, B. F. - [...]zł, K. G. - [...]zł, D. H. - [...]zł, M. K. - [...]zł, E. K. - [...]zł, A.K. - [...]zł, E. M. - [...] zł, B. M. - [...] zł. E. S. - [...]zł. A. S. - [...]zł, M. T. - [...]zł, M. W. - [...] zł i M. Z. - [...]zł. Wskazał jednocześnie, iż podane kwoty są kwotami brutto. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania ponosząc, iż ostatecznie pismem z 6 listopada 2017 r. udzielił skarżącej wnioskowanej przez nią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). W pierwszej kolejności podać należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10, publ.: cbois). Zatem skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego skierowany został wniosek, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ww. ustawy, pozwala na dokonanie oceny czy w sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W rozpoznawanej sprawie został zrealizowany zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż Dyrektor LO jest podmiotem realizującym zadania publiczne. Szkoła stanowi bowiem jednostkę organizacyjną dysponującą środkami publicznymi, a wykonywane przez tę jednostkę zadania nie mają charakteru usługowego, lecz stanowią realizację konstytucyjnego prawa, a zarazem i obowiązku każdego obywatela do nauki. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie zostało zdefiniowane pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną, czy też mającej związek z pełnieniem takiej funkcji. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako cechę wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną przyjmuje się posiadanie przez nią określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1530/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 829/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 5/14 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 395/14, publ.: cbois, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 maja 2017 r., sygn.. akt 229336 publ. Lex nr 229336). Spełniony został również zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a u.d.i.p. Nauczyciele szkoły publicznej niewątpliwie realizują zadania wynikające z art. 70 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) oraz ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198). Ponadto, będąc zatrudnionymi w jednostce organizacyjnej gminy, są oni również pracownikami samorządowymi. W związku z tym nie ma wątpliwości, że nauczyciele spełniają przesłanki do uznania ich za osoby pełniące funkcję publiczną (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 49/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Szczecinie z 30 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Sz 90/16, publ.: cbois). Skoro więc nauczyciele szkoły publicznej są osobami pełniącymi funkcje publiczne, to informacje o warunkach ich zatrudnienia, nie mogą zostać ograniczone na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Niezależnie od powyższych rozważań podać należy, iż po złożeniu przez wnioskodawczynię skargi w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, Dyrektor LO pismem z 6 listopada 2017 r. - przed przekazaniem sprawy do Sądu – udzielił skarżącej informacji, zgodnie z jej wnioskiem. Ujednolicona uchwałą siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (publ. ONSAiWSA 2009/4/63) linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już zrealizowana, nawet jeśli organ przekroczył termin przewidziany do jej dokonania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek skarżącej rozpoznany został po wniesieniu skargi, jednakże przed jej rozpoznaniem przez Sąd, co powoduje, że w toku zawisłej przed Sądem sprawy sądowoadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od stwierdzenia, że bezczynność organu nastąpiła oraz od oceny charakteru tej bezczynności, stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Oceniając, czy bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa stwierdzić należy, iż jak wynika z regulacji art. 13 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Wskazać należy, iż w sprawie niniejszej wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 8 września 2017 r. W odpowiedzi na ww. wniosek organ pismem z 22 września 2017 r. – w terminie ustawowym - udzielił skarżącej część wnioskowanej przez nią informacji. Pełna wnioskowana przez wnioskodawczynię informacja publiczna udostępniona została skarżącej 6 listopada 2017 r., zatem z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej. Mając na względzie z jednej strony termin określony art. 13 u.d.i.p., z drugiej zaś fakt udostępnienia informacji 6 listopada 2017 r., Sąd uznał, że nie istnieją podstawy do przyjęcia, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a wynikała jedynie z błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania w kwocie [...] zł, obejmujących: wpis sądowy od skargi 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa 17 zł i koszty zastępstwa procesowego 480 zł, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz.1800, ze zm.).