VIII SAB/Wa 110/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska -Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Dyrektora Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w C. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w C. do rozpatrzenia wniosku skarżącego dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Dyrektora Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 8 listopada 2017 r. Ł. S. (dalej: "skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 933 ; dalej: "u.d.o.i.p."), wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w C. (dalej: "organ") w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej w terminie określonym w ustawie. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 4 października 2017 r. sygn. [...] w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że pismem z dnia 4 października 2017 r. o sygn. [...] złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie kserokopii umowy cywilnoprawnej nawiązanej pomiędzy Specjalistycznym Szpitalem Wojewódzkim w C., a prof. dr hab. n med. W. W. J. Pismem z dnia 16 października 2017 r. o sygn. [...], Dyrektor Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w C. odmówił udzielenia informacji publicznej we wskazanym zakresie, z powołaniem się na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie skarżącego, nie jest to właściwa forma w jakiej powinien to uczynić organ, lecz czynność materialno-techniczna. Zauważył, że aby przyjąć, że niniejsze pismo powinno zostać określone jako decyzja administracyjna powinno zawierać integralny składnik, jakim jest uzasadnienie. Jak wskazał skarżący, uzasadnienie jest bowiem wyjaśnieniem jej dyspozycyjności jakim jest rozstrzygnięcie. W związku powyższym, skarżący wniósł jak w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż złożoną w sprawie skargę potraktowano jako odwołanie (o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt u.d.i.p.) od decyzji odmownej i w dniu 16 listopada 2017 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy udzielono skarżącemu odpowiedzi, zgodnie z wnioskiem strony. W ocenie organu nie doszło do żadnej bezczynności w rozumieniu treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bowiem w dniu [...] października 2017 r. wydał decyzję odmowną w zakresie udzielenia informacji. Zdaniem organu, rozstrzygnięcie Szpitala z dnia [...] października 2017 r. nie musiało mieć wszystkich cech decyzji administracyjnej, określonych w odrębnych przepisach. Wystarczające było samo rozstrzygnięcie, podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu Szpitala oraz wskazanie przyczyn zastosowania odmowy. Złożona w sprawie skarga jest zatem niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej ocenie podlegało, czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, dopuścił się bezczynności. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie o dostępie do informacji publicznej, następuje w formie czynności materialno-technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, zaś w razie odmowy udzielenia informacji publicznej – w formie decyzji. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w terminie ustalonym przez prawo zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności, do której był zobowiązany. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Wyjaśnić również wypada, że nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. Zauważyć należy, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 10 października 2017 r. Termin 14 dni na udostępnienie żądanej informacji publicznej bądź jej odmowę poprzez wydanie na podstawie art. 16 u.d.i.p. decyzji administracyjnej upłynął zaś w dniu 24 października 2017 r. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że organ jedynie wystosował do skarżącego pismo z dnia 16 października 2017 r. o sygn. [...], w którym odmówił udzielenia informacji publicznej we wskazanym zakresie, z powołaniem się na treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. A zatem organ w wymaganym przez u.d.i.p. terminie nie wydał decyzji administracyjnej, ani też nie udostępnił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem skarżącego. Niezałatwienie wniosku skarżącego w prawem przewidziany sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni stanowi więc o bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Dopiero w dniu 16 listopada 2017 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, udzielono skarżącemu odpowiedzi, zgodnie z wnioskiem strony. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność, Sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona wskutek wydania przez NSA dnia 26 listopada 2008 r. uchwały siedmiu sędziów w sprawie I OPS 6/08 linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został przed rozpoznaniem niniejszej skargi, co powoduje, że w toku zawisłej przed sądem sprawy sądowadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (punkt 1 wyroku). Z przedstawionych wyżej przyczyn należało przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem mimo żądania udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie nie udzielił takiej informacji, ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udzielenia. Jednakże Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie uznał powyższej bezczynności za rażącą, gdyż organ w terminie zakreślonym w art. 13 u.d.i.p. wyrażał swoje stanowisko, a nie udzielenie informacji, we właściwej formie, wynikało z błędnej interpretacji przepisów prawa. Z tych też przyczyn, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wydane zostało na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.