VIII SAB/Wa 125/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-22
Skład orzekający: Justyna Mazur, Artur Kot, Iwona Owsińska – Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd, ponieważ celem skargi jest zobowiązanie organu do podjęcia czynności, a czynność ta została już dokonana. Sąd nadal jednak powinien rozpoznać kwestię, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej oprogramowania komputerowego posiadanego przez gminę. Po upływie terminu na odpowiedź, Spółka wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy. Wójt Gminy odpowiedział na wniosek po wniesieniu skargi, przepraszając za opóźnienie i wnosząc o umorzenie postępowania. Sąd rozpoznał sprawę, umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji, stwierdzając bezczynność, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i zasądzając koszty.Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy M. do udzielenia informacji publicznej, stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy M. do udzielenia informacji publicznej, 2. stwierdza, że Wójt Gminy M. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] października 2017 r., 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. (data wpływu do organu 1 grudnia 2017 r.), [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca strona", "Spółka") wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy [...]w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Spółki z 4 października 2017 r., co stanowi zdaniem skarżącej naruszenie przepisów art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art.13 oraz ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2014, poz.782, zwanej dalej: u.d.i.p.).
W konsekwencji powyższego skarżąca strona wniosła o:
1. zobowiązanie Wójta Gminy [...]do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej
z 4 października 2017 r.,
2. stwierdzenie, że bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając swe żądanie, skarżąca strona wyjaśniła, że w dniu 4 października 2017 r. złożyła w formie mailowej do organu zobowiązanego do udzielenia informacji wniosek o udzielenie w formie mailowej informacji na temat posiadanego przez gminę oprogramowania komputerowego.
Skarżąca strona oświadczyła, że do dnia złożenia skargi nie otrzymała stosownej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę, organ poinformował, iż odpowiedź na wniosek
o udostępnienie informacji publicznej została udzielona w dniu 7 grudnia 2017 r. Jednocześnie organ przeprosił za powstałe opóźnienie w przekazaniu żądanej informacji. Wniósł o umorzenie postępowania w związku z ustaniem przyczyny złożenia skargi tj. udzieleniem odpowiedzi na wniosek ewentualnie o stwierdzenie,
że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania aktu względnie dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia.
Zgodnie z wypracowaną przez doktrynę definicją stanu bezczynności, stan ten zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide: T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005, s. 86). Dla stwierdzenia stanu bezczynności potrzebne jest zatem ustalenie,
iż przekroczono termin w załatwieniu sprawy (dokonaniu stosownej czynności).
W świetle powyższego przyjąć należy, że bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz.782 ze zm.), a w oparciu o którą Sąd rozpatruje niniejszą skargę – oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej
w 14 -dniowym terminie wskazanym w art. 13 ustawy, stosownych czynności,
czyli nie udostępnienia informacji, jak i nie wydania decyzji o odmowie jej udzielenia (art. 16 ust. 1 ustawy).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskiem
z dnia 4 października 2017 r. wystąpiła strona skarżąca.
Przystępując do merytorycznych rozważań wskazać należy, iż stosownie
do regulacji art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy
i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Przykładowe wyliczenie, jakie dane stanowiące informację publiczną, podlegają udostępnieniu, zawiera przepis art. 6 u.d.i.p. W tym zakresie zwrócić wypada uwagę na treść art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który wskazuje,
że udostępnieniu podlegają informacje publiczne, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (lit. "a"), projektowaniu aktów normatywnych (lit. "b") oraz programach
w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (lit. "c"). Prawo do informacji publicznej obejmuje w szczególności uprawnienie do uzyskania informacji publicznej oraz wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.).
W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskował o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie "Jakie programy komputerowe i aplikacje posiada Gmina w swoich zasobach, na których pracują pracownicy Gminy?". Z powyższego wynika,
że wnioskowane przez skarżącego informacje niewątpliwie stanowiły informację publiczną w rozumieniu powoływanej ustawy, co nie jest objęte sporem między skarżącym, a organem administracji.
Do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Wójt Gminy [...] (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co w sprawie także nie jest kwestionowane.
Wobec stwierdzenia, że organ był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a wnioskowane przez skarżącego dane stanowią taką informację, przystąpić należy do oceny, czy Wójt jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji, pozostaje w bezczynności.
Bezczynność organu na gruncie powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada. Celem skargi na bezczynność jest z kolei zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że organ udzielając skarżącej pismem z 7 grudnia 2017 r. żądanej informacji rozpatrzył wniosek skarżącej z 4 października 2017 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność strony przeciwnej w przedmiocie rozpatrzenia w/w wniosku skarżącej Spółki - została usunięta przez sam organ, przy czym bezczynność organu ustała w dniu 7 grudnia 2017 r., czyli w dniu sporządzenia i przesłania stronie skarżącej opisanego wyżej pisma organu.
Ponieważ, jak to już wyżej Sąd podkreślił, celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też udzielenie skarżącemu informacji zawartej w piśmie z dnia 7 grudnia 2017 r. uczyniło rozpoznanie niniejszej sprawy bezprzedmiotowym, albowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność strony przeciwnej w tym zakresie - przestał w dacie orzekania istnieć.
Powyższe ustalenia pozwalają zatem na stwierdzenie, że odpadnięcie głównej przesłanki (bezczynności organu), w okresie pomiędzy wpływem skargi do Sądu na bezczynność a rozpoznaniem przez organ wniosku (żądania) skarżącego, uniemożliwiło Sądowi zobowiązanie strony przeciwnej (organu) do podjęcia czynności udostępnienia informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). Gdy postępowanie przed Sądem I instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na podjęte przez organ czynności, wówczas Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, publ. Lex nr 478295). W tej sytuacji, skoro niewątpliwie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie - stało się bezprzedmiotowe, to zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie przed tut. Sądem należało umorzyć w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do dokonania określonych czynności związanych z żądaniem objętym wnioskiem z 4 października 2017 r.
Zważyć przy tym należy, że udzielenie przez organ żądanej informacji, nie zwalniało wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzeczenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej, choć z uchybieniem ustawowych terminów, został załatwiony. Wprawdzie przekroczony został termin, to nie zachodzi przypadek oczywistego braku woli załatwienia sprawy, który można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło