VIII SAB/Wa 127/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-29
Skład orzekający: Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych z powodu przewlekłego prowadzenia postępowania, biorąc pod uwagę jego sytuację finansową?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zwłaszcza mając na uwadze łączną kwotę wpisów sądowych w innych sprawach. W pozostałym zakresie prawo pomocy odmówiono ze względu na niepewność co do przyszłej sytuacji materialnej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawca P. M., wspólnik spółki cywilnej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2008 rok. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację finansową, niskie dochody, liczne postępowania egzekucyjne oraz stałe zobowiązania, dołączając dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. wspólnika spółki cywilnej [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. wspólnika spółki cywilnej [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 rok postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi P. M. wspólnik spółki cywilnej [...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych. Osiągane dochody w wysokości [...] zł miesięcznie nie wystarczają na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania oraz spłatę wymaganych zobowiązań. Oświadczył, że od kilku lat stan zajęć komorniczych na rachunkach bankowych, ruchomościach i nieruchomościach jest niezmienny. Poza tym toczy się przeciwko niemu wiele postępowań o zapłatę, co znacząco wpływa na sytuację finansową. Jako stałe zobowiązania wymienił opłatę za mieszkanie – [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, środki czystości i wyżywienie – [...] zł. Do wniosku załączył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, zeznanie podatkowe za 2014 r. z ujawnioną stratą w wysokości (-) [...] zł, plan podziału komornika zgłoszonych wierzytelności oraz sum przypadających [...] wierzycielom z podziału. Ponadto złożył kserokopie postanowień sądów powszechnych w Szczecinie i Warszawie o zwolnieniu z opłat sądowych oraz kserokopię wyciągu bankowego z dnia [...] grudnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do regulacji art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że miesięczny dochód skarżącego ([...]zł) wyczerpują stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem. Jednocześnie toczy się przeciwko niemu wiele postępowań o zapłatę oraz postępowania egzekucyjne.
Wprawdzie koszty do jakich skarżący jest zobowiązany w przedmiotowej sprawie wynoszą jedynie 100 zł tytułem wpisu od skargi, to w ocenie Sądu nie można pominąć faktu, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w ponad 50 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę ponad [...] zł. Oceniając zatem zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić. Z tego też względu Sądu uznał, że w jego aktualnej sytuacji finansowej obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli czy istotnie w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
W pozostałym zakresie Sąd odmówił przyznania prawa pomocy bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja materialna skarżącego nie ulegnie w przyszłości poprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 4 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło