VIII SAB/Wa 137/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłość Burmistrza [...] w przedmiocie prowadzenia wznowionego postępowania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za lata 2020- 2023 oddala skargę. Przedmiotem skargi J. W. ("Skarżąca lub "Strona"), wniesionej pismem z 18 listopada 2025r. jest przewlekłe prowadzenie przez Burmistrza J. – L. ("Burmistrz" lub "Organ") wznowionych na wniosek strony postępowań podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2018 -2023. Uzasadniając skargę, strona wskazała na następujące okoliczności faktyczne: W grudniu 2023 r. Strona wystąpiła o wznowienie postępowań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2020-2023. Organ wznowił postępowanie, jednak od chwili wznowienia postępowań minęło blisko dwa lata i w ocenie Skarżącej brak jest perspektyw czasowych na ich ukończenie. Sednem tych spraw jest ustalenie kto jest samoistnym posiadaczem nieruchomości poddanej opodatkowaniu. Zdaniem Strony Organ nie podjął jakiejkolwiek czynności procesowej na ustalenie tego newralgicznego faktu. Zwłokę w rozpoznaniu sprawy legitymizowano oczekiwaniem na prawomocne rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w L., której przedmiotem było umocowanie Zarządu spółki prawa handlowego. Postępowanie to ukończono 17.05.2024 r. Zarząd tejże Spółki wpisano do Rejestru 30.08.2024r., a postępowanie podjęto ponad rok później. Organ wydłużył czas trwania postępowania do 30.11.2025 r. motywując to koniecznością dokonania oględzin oraz odebrania dodatkowych wyjaśnień. Organ zakomunikował dopuszczenie dowodu z oględzin, jednak poinformował, iż mają one mieć miejsce 21 listopada o godzinie 10:00, nie podając jednak roku. Daniem Skarżącej takie wadliwe wezwanie nie wywoływało skutków prawnych zgodnie art. 159 § 1 o.p. Zdaniem Skarźącej, pozbawia to ją możliwości, czynnego udziału w tej czynności dowodowej. Nie zachowano też minimalnego odstępu czasowego od doręczenia stosownej informacji do dnia czynności dowodowej[opisane powyżej postanowienie doręczono mi 17.11.2025r. Uważa też, że terminy wyznaczane przez Organ są oderwane od rzeczywistości procesowej i już samo to w sobie powinno dać impuls do uwzględnienia niniejszej skargi. Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że Burmistrz prowadzi przewlekle postępowanie podatkowe wznowieniowe w podatku od nieruchomości za lata 2020-2023, stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się przewlekłości w wyżej wymienionym postępowaniu z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Organu do rozpoznania sprawy w terminie 60 dni liczonych od dnia zwrotu akt Organowi administracji publicznej wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu, nałożenie na Organ grzywny w wysokości określonej w art.154 par.6 p.p.s.a., przyznanie od Organu na rzecz J. W. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 par.6 p.p.s.a., zasądzenie od Organu administracji publicznej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadmistracyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wyjaśnił, że 12.01.2024 r. za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy D. [...] wpłynął wniosek Skarżącej o wznowienie postępowań podatkowych w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2018-2023 obręb R. P., działka [...] umotywowany faktem, że nie była posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości. Postanowieniami z 22.01.2024 r. organ wznowił postępowania za poszczególne lata na podstawie art. 243 § 1 w z art. 240 § 1 O.p. Postępowania te zostały następnie zawieszone postanowieniami z 21.02.2024 r. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w L. sprawy umocowania zarządu spółki S. Sp. [...] Organ podatkowy kilkukrotnie wzywał strony postępowania - Panią J. W. oraz Firmę Handlową S. Sp. [...] - do złożenia wymaganych informacji podatkowych. Pomimo doręczenia wezwań żadna ze stron nie dopełniła tego obowiązku. Żadna ze stron nie poinformowała również organu podatkowego o kwestii umocowania organów Firmy Handlowej S. Sp. [...] w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w L.. Z uwagi na brak tych informacji organ samodzielnie zwrócił się do Sądu Okręgowego w L. pismem z 15 maja 2025 r. o wyjaśnienia w powyższej sprawie. Do momentu otrzymania odpowiedzi urząd nie posiadał wiedzy o zakończeniu postępowania sądowego. Po otrzymaniu odpowiedzi z Sądu w przedmiocie rozstrzygnięcia umocowania zarządu Firmy Handlowej S. Sp. [...]., organ wielokrotnie kierował do spółki wezwania do złożenia deklaracji DN-1, co znacząco ułatwiłoby i przyspieszyło prowadzenie sprawy. Strona jednak konsekwentnie uchylała się od wykonania obowiązku przedłożenia wymaganych informacji. Całość prowadzonej korespondencji w tym zakresie została dołączona do niniejszego pisma. W dniu 5.09.2025 r. podjęto zawieszone postępowania. Organ poinformował ponadto, że zaplanowano przeprowadzenie oględzin na dzień 21.11.2025 r. Zawiadomienie o terminie oględzin zostało wysłane z odpowiednim wyprzedzeniem. Jednakże z uwagi na to, iż przesyłka przez dłuższy czas pozostawała w placówce pocztowej i została odebrana przez stronę w ostatnim możliwym dniu, nie doszło do zachowania 7-dniowego terminu zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia oględzin. W związku z powyższym konieczna była zmiana terminu oględzin. Końcowo Organ za niezrozumiałe uznał formułowane przez stronę zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania prowadzonego przez Burmistrza. Strona sama bowiem notorycznie kieruje korespondencję za pośrednictwem innych instytucji, co w oczywisty sposób wpływa na wydłużenie czasu prowadzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r., poz. 1267, ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w tym m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zasada szybkości postępowania podatkowego została unormowana w art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111; dalej: O.p.), zgodnie z którym organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień powinny być załatwiane niezwłocznie (art. 125 § 2 O.p.). Ponadto w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Stosownie zaś do treści art. 139 § 1 O.p. organy podatkowe zobowiązane są do załatwienia spraw wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy O.p. stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnienia spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określanym w art. 139 § 1 O.p. lub przepisach szczególnych, organ podatkowy jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 i § 2 O.p.). Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie zaś podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania istnieje zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne co nie oznacza, że zawsze szybkie prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się przewlekłości w działaniu organu podatkowego prowadzącego, na wniosek strony wznowionego postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za wskazane lata podatkowe. Powyższy wniosek potwierdza chronologia zdarzeń tego postępowania, jak również sama postawa skarżącej, która nie przyczyniła się ewidentnie do sprawności tego postępowania i prowadzi niejako polemikę z organem podatkowym wymieniając korespondencję, która zasadniczo nie stanowi zadość próbie organu do efektywnego zakończenia tego postępowania i które, co istotne zostało przecież wszczęte w sprawie na wniosek samej skarżącej. Świadczą o tym następujące okoliczności i chronologia zdarzeń: Pismem z 27.12.2023r. (nadanym 9.01.2024r.) strona wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy w D. [...] z wnioskiem o wznowienie postępowań podatkowych w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2018 – 2023r. zakończonych ostatecznymi decyzjami wymiarowymi Burmistrza określającymi Skarżącej wymiar tych zobowiązań. We wniosku Strona m.in. wywiodła, że dotychczas była stroną tych postępowań (współużytkownik wieczysty). Wniosek przekazano do organu właściwego, tj. Burmistrza Miasta i Gminy J. – L. w dniu 12.01.2024r. Postanowieniami z 22.01.2024r. Organ wznowił postępowania podatkowe na postawie art. 243 § 1 w zw. z art. 240 § 1 O.p. Następnie, postanowieniami z 21.02.2024r. dopuścił dowody z innego toczącego się postępowania podatkowego i zawiesił z urzędu wznowione postępowania podatkowe. W uzasadnieniu podał m.in., że w odrębnym postępowaniu ustalono, że użytkownicy wieczyści (w tym skarżąca) przedmiotowej w sprawie nieruchomości oświadczyli, że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu spółki S. sp. [...]., a przed Sądem Okręgowym w L. toczy się sprawa o umocowanie zarządu przedmiotowej spółki, który jest organem uprawnionym do jej reprezentowania. W związku z brakiem reprezentacji spółki brak jest zatem możliwości ustalenia podmiotów opodatkowania przedmiotowej w sprawie nieruchomości, co stanowiło w ocenie organu podstawę do zawieszenia. 15.05.2025r. Burmistrz zwrócił się do Sądu Okręgowego w L. (dalej jako SO) o udzielenie informacji czy ww. postępowanie, prowadzone pod sygn. akt [...] zostało prawomocnie zakończone i ewentualnie o wskazanie daty prawomocności orzeczenia kończącego to postępowanie. W odpowiedzi SO w załączeniu do pisma z 22.05.2025r. przesłał odpis postanowienia z 17.05.24r. kończącego postępowanie (punkty od 1 – 6) oraz wskazał daty prawomocności poszczególnych punktów tego postanowienia. Przedmiotowe postępowanie toczyło się z wniosku Firmy Handlowej S. sp. [...] z/s w R.P. (dalej Spółka) w przedmiocie wpisu prokurenta oraz sprawy wszczętej z urzędu w przedmiocie wykreślenia Prezesa Zarządu z udziałem M. M. T. M., S. M., M. W. i J. W. na skutek apelacji M. W. i Spółki, Spółki i J. W. oraz J. W.. Sąd oddalił te apelacje. Następnie Organ, 5.06.25r. wezwał Spółkę S. do przedłożenia deklaracji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (DN-1) wraz z załącznikami. 13.06.25r. Skarżąca jako prokurent Spółki odpowiadając na to wezwanie uznała je za bezprzedmiotowe, gdyż organ nie wskazał jakiego roku podatkowego dotyczy. Organ ponowił wezwanie przy piśmie z 13.06.25r. ze wskazaniem, że dotyczy lat podatkowych 2020 – 2025. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że ww. sprawie toczą się postępowania podatkowe (są zawieszone), a Organ dopiero ma ustalić kto jest samoistnym posiadaczem tej nieruchomości. Zatem do tego czasu, w ocenie Strony składanie deklaracji podatkowych jest bezprzedmiotowe. 5.09.2025r. Burmistrz podjął z urzędu zawieszone postępowania podatkowe. 24.09. 2025r. wezwał strony postępowania podatkowego, w tym skarżącą do złożenia wyjaśnień dotyczących przedmiotu opodatkowania oraz sposobu i charakteru jej władztwa nad nieruchomością stanowiącą przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, tzn. w czyim posiadaniu się znajduje, co jest m.in. kluczowe do określenia statusu podatnika tego podatku i zakończenia postępowania. Odpowiedź na wezwanie strona skierowała do SKO w Ł.. Następnie postanowieniami z 20.10.25r. organ wyznaczył termin zakończenia sprawy do 30.11.25r. Pismem z 27.10.25r. strona skierowała do SKO w R. ponaglenie w przedmiocie bezczynności/przewlekłości prowadzonych w niniejszej sprawie postępowania podatkowych zarzucając Organowi zwłokę w działaniu i zakończeniu tych postępowań. W szczególności, że podjął zawieszone postępowania dopiero po ponad roku od ich zawieszenia. Postanowieniem z 7.11.25r. Kolegium uznało ponaglenie za nieuzasadnione. 21.11.25r. Burmistrz postanowieniem wyznaczył termin załatwienia sprawy za 31.12.25r. A postanowieniem z 17.11.25r. zmienił postanowienie z 28.10.25r. i zarządził wyznaczenie oględzin przedmiotowej w sprawie nieruchomości na dzień 18.12.25r. 18.12.25r. skarżąca skierowała skargę na przewlekłość do WSA w Warszawie. Podtrzymując stanowisko o braku przewlekłości Organu w niniejszej sprawie Sąd wskazuje, że analiza opisanych wyżej zdarzeń wskazuje, że Organ kilkukrotnie zwracał się do stron postępowania – skarżącej i Spółki do złożenia wymaganych informacji podatkowych. Strona nie udzieliła informacji w zakresie ustalenia kto jest posiadaczem nieruchomości, choć we wniosku o wznowienie uznała, że nadpłaciła podatek, gdyż nie jest podatnikiem tego podatku, lecz status podatnika przysługuje S. sp. [...] Należy przy tym podkreślić, że Skarżąca od 30 sierpnia 2024 r. posiada 100% udziałów w spółce S. i jest jej prokurentem. Skarżąca miała więc wpływ na przedłużanie postępowania. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że organ był bierny w działaniu. Podejmował bowiem (bezskutecznie) wszelkie czynności i wzywał strony do wyjaśnień dążąc do efektywnego zakończenia postępowań podatkowych na wniosek strony. W postępowaniu tym niezbędne było zaś ustalenie statusu podatnika. W sprawie niezbędne było również zawieszenie postępowań, gdyż na jaw wyszły okoliczności związane z brakiem zarządu w Spółce. S Przewlekłości w działaniu Organu nie można poczytywać zaś w tym, że podjął zawieszone postepowanie z opóźnieniem, gdyż jak Sąd wskazał powyżej rzeczone informacje były objęte wezwaniami kierowanymi do stron postępowania podatkowego, w tym skarżącej, która skutecznie uchylała się od złożenia wyjaśnień w tym zakresie, przerzucając niejako ciężar dowodu na organ podatkowy. Wobec braku wyjaśnień Organ samodzielnie uzyskał informacje z SO powodującą ustanie przyczyny zawieszenia. Dodatkowo z pola widzenia umknęło stronie, że to ona wystąpiła z wnioskami o wznowienie tych postępowań. A zatem, jak podnosi się zgodnie w orzecznictwie sądowym, to na podmiocie inicjującym postępowanie wznowieniowe w trybie art. 241 § 1 o.p. spoczywa ciężar wykazania ziszczenia się przesłanek wznowieniowych na gruncie danej sprawy. Dodatkowo na uwagę zwracają fakty niezrozumiałego kierowania pism przez stronę do niewłaściwych organów, w sytuacji gdy treść wezwań Organu była jasna, oczywista i nie budziło wątpliwości oznaczenie organu od którego pochodzą. Nadto nie był to przypadek odosobniony (nie dotyczył jednego pisma strony). Takie działanie strony budzi poważne wątpliwości Sądu i stanowi o tym, że strona niejako z własnej winy mogła przyczynić się do zwłoki w załatwieniu sprawy. Jak stanowi zaś powołany wyżej przepis art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnienia spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Chybione są zatem twierdzenia strony, że organ działał w sprawie przewlekle. Organ sprostał nadto obowiązkowi wynikającemu z treści art. 139 § 1 O.p. zawiadamiając strony każdorazowo o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 i § 2 O.p.). Tym samym wskazane względy czynią skargę nieuzasadnioną. W świetle powyższego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił orzekając, jak w sentencji wyroku.