VIII SAB/Wa 152/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-18

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Wskazywane przez niego wydatki nie zostały udokumentowane, a wyjaśnienia dotyczące sytuacji materialnej cechowały się brakiem konsekwencji i nieprzekonującym charakterem. W związku z tym, w oparciu o przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A P - L złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody, opiekę nad matką oraz wysokie zobowiązania kredytowe i bieżące wydatki. Organ wezwał do udokumentowania wydatków i dochodów, jednak wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów, kwestionując potrzebę ich złożenia i podając niekonsekwentne wyjaśnienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A P L o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A P – L na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy A P - L podała, że posiada rentę rodzinną – [...] zł, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, osobą w podeszłym wieku, którą się opiekuje i która posiada dochód w wysokości [...] zł. Wskazując stałe wydatki wymieniła zobowiązania kredytowe hipoteczne – ok. [...] zł, zobowiązania kredytowe "konsumpcyjne" – ok. [...] zł, karta kredytowa – [...] zł, utrzymanie domu – [...] zł, koszty leków – [...] zł, utrzymanie mieszkania matki – [...] zł, "koszty opieki całodobowej" – [...] zł, środki czystości i pielęgnacji – [..] zł. W związku z powziętymi wątpliwościami co do sytuacji materialnej skarżącej pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r. zobowiązano do udokumentowania wskazywanych wydatków, złożenia wyciągów z rachunku bankowego oraz dokumentu potwierdzającego wysokości dochodu matki skarżącej. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że nie rozumie pojęcia "udokumentowanie spłaty zobowiązań konsumpcyjnych", poza tym nie musi rozliczać się na postawie paragonu z matką, która jej ufa. Jednocześnie oświadczyła, że wysokość emerytury matki, która "była nauczycielką w latach socjalizmu" jest tajemnicą. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do sądu bądź referendarza sądowego natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analizując przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że wnioskodawczyni prowadząca gospodarstwo domowe wspólnie z matką, posiada łącznie z nią dochód w wysokości [...] zł, co przy ustalonym wpisie od skargi (100 zł) czyni wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych całkowicie bezzasadnym. Wyjaśnienia skarżącej dotyczące wydatków na bieżące utrzymanie nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a poza tym cechuje je brak konsekwencji. Skarżąca z jednej strony podaje, że sprawuje opiekę na schorowaną matką, by następnie twierdzić, że koszty opieki całodobowej nad nią wynoszą [...] zł. Nie udokumentowała również wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania matki. Wezwana do udokumentowania "zobowiązań kredytowych konsumpcyjnych" na kwotę ok. [...] zł, które wymieniła we wniosku, oświadczyła, że nie rozumie tego pojęcia. Stwierdzić w związku z tym należy, że wnioskodawczyni nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło