VIII SAB/Wa 16/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. J. na bezczynność Powiatowego Centrum Medycznego w G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) zobowiązuje Powiatowe Centrum Medyczne w G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. do rozpoznania wniosku T. J. z dnia [...] października 2015 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznaje od Powiatowego Centrum Medycznego w G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz skarżącego T. J. sumę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych; 4) zasądza od Powiatowego Centrum Medycznego w G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz skarżącego T. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga T. J. na bezczynność Powiatowego Centrum [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia [...] października 2015 r. (data wpływu do organu – [...] października 2015 r.) T. J. (dalej: skarżący, wnioskodawca) zwrócił się do Powiatowego Centrum [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...]. (dalej: PC[...], spółka, organ) – w trybie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udzielenie informacji publicznej dotyczącej podatków od czynności cywilnoprawnych zapłaconych przez PC[...] od dnia utworzenia spółki, tj. od [...] stycznia 2010 r., włączając w to czynności prawne utworzenia jednostki. Jednocześnie, na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p., skarżący wniósł o przesłanie powyższych informacji pocztą na podany adres, przy czym treść wnioskowanych danych uszeregował w tabeli według kolumn: Lp., data czynności cywilnoprawnej, rodzaj czynności cywilnoprawnej, wartość nominalna czynności wyrażona w zł, podatek od czynności cywilnoprawnych (pcc) zapłacony do urzędu skarbowego. Uzasadniając wniosek skarżący podał, iż w jego zainteresowaniu są czynności (transakcje) wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych tj.: a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku (np. pożyczki od Powiatu), c) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, d) umowy dożywocia, e) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, f) ustanowienie hipoteki, g) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności, h) umowy depozytu nieprawidłowego, i) umowy spółki, np. umowa spółki PC[...] Sp. z o.o. W związku z brakiem odpowiedzi na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. (data wpływu do spółki - [...] grudnia 2015 r.) skarżący ponaglił PC[...] do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Następnie wobec dalszej bezczynności spółki, pismem z [...] lutego 2016 r. (data przekazania skargi PC[...] przez Sąd) skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, wnioskując o: 1) zobowiązanie PC[...] do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i udzielenie skarżącemu stosownych informacji, o których mowa we wnioskach, 2) uznanie, że bezczynność PC[...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od PC[...] kosztów postępowania oraz 4) przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 500 zł, stosownie do postanowień art. 145a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej: p.p.s.a.). Skarżący zarzucił organowi: 1) niepodjęcie działań polegających na udostępnieniu informacji publicznej, do których jednostka była zobowiązana przepisami prawa powszechnie obowiązującego, tj. ustawą o dostępie do informacji publicznej, 2) niepodjęcie działań polegających na sformułowaniu stanowiska jednostki w przedmiocie udostępnienia lub odmowy udostępnienia informacji publicznej do czego była zobowiązana na podstawie art. 14 u.d.i.p., 3) niedochowanie terminu 14 dni wskazanego w art. 13 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę (oznaczonej datą 24 marca 2016 r.) organ wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podał, iż w jego ocenie nie doszło ani do bezczynności ani do rażącego naruszenia prawa. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. spółka jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Brak odpowiedzi na wnioski skarżącego w terminie 14 dni, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doprowadziło do rażącego naruszenia prawa przez spółkę. Nie można stwierdzić, by istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skargę ocenia się na moment jej wniesienia, niemniej należy uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności, zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili ewentualnego orzekania w tej sprawie. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku i datę wniesienia skargi na bezczynność, uwzględniając także to, iż w załączeniu do niniejszego pisma jest dowód odpowiedzi dla skarżącego, nie można uznać, że w sprawie doszło do powstania bezczynności. Wyjaśnił, iż nie można także mówić o bezczynności ze względu na brak zawinienia organów spółki. W dacie wpływu pierwszego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. w dniu [...] października 2015 r. oraz w dacie wpływu jego ponaglenia ([...] grudnia 2015 r.), w organach zarządzających placówką doszło do zmian na stanowisku prezesa. Ze względu na zmiany osobowe w zarządzie spółki, ilość zadań i problemów, z którymi musiała zmierzyć się nowa prezes zarządu, wniosek skarżącego został rozpoznany w dalszej kolejności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 1 pkt 40 oraz art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), sprawowana przez sądy administracyjne, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). W pierwszej kolejności podać należy, iż z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność organu administracji publicznej w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy jednak nie charakteru żądanej informacji czy też podmiotu obowiązanego jest do udostępnienia, bowiem żadna z powyższych kwestii w świetle regulacji art. 4 ust. 1 pkt 4 i art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości. Sporna pomiędzy stronami jest okoliczność, czy w związku z wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, który wpłynął do spółki [...] października 2015 r., organ udzielił odpowiedzi, czy też pozostaje w bezczynności oraz ewentualnej oceny stopnia tej bezczynności. W odniesieniu do powyższego Sąd wskazuje, iż jak wynika z regulacji art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (przekazania skargi wraz z kompletnymi aktami administracyjnymi). W odpowiedzi na skargę PC[...] wskazało, iż udzieliło pisemnie odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, a dowód powyższego dołączyło do odpowiedzi na skargę. Weryfikując ww. twierdzenie organu Sąd stwierdza, iż do przedmiotowego pisma procesowego nie zostało załączone żadne pismo z odpowiedzią na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Poza tym, w udzielonej odpowiedzi na skargę spółka nie wskazała daty udzielenia odpowiedzi na wniosek wnioskodawcy, jak też oznaczenia (znaku) tego pisma. Także z przedstawionych na żądanie Sądu akt administracyjnych nie wynika, by odpowiedź taka została skarżącemu udzielona. Powyższemu twierdzeniu organu przeczy także, złożone na rozprawie przez pełnomocnika organu pismo oznaczone datą [...] maca 2016 r., a więc z tego samego dnia co udzielona odpowiedź na skargę, skierowane do skarżącego i dotyczące doprecyzowania złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej. W piśmie tym organ zastrzegł 30-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi. W tej sytuacji nie można przyjąć, iż organ udzielił pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącego. Jak wynika z regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną - tak jak w niniejszej sprawie - organ (podmiot obowiązany) powinien: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. PC[...] nie skorzystało z żadnej z przedstawionej wyżej możliwości załatwienia sprawy. Organ w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, jak też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji. Nie wezwał również wnioskodawcy do sprecyzowania wniosku, ani też do wykazania interesu prawnego w celu udostępnienia informacji przetworzonej. Wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z dokumentów złożonych na rozprawie sądowej, organ wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] marca 2016 r. (k. 54 akt sądowych), zobowiązujące go m.in. do wskazania, w jakim zakresie wnioskowane przez niego informacje przetworzone są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący udzielił odpowiedzi na powyższe w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2016 r. (k. 53 akt sądowych). Jednak do dnia rozprawy sądowej (22 czerwca 2016 r.) organ w żaden sposób nie załatwił definitywnie wniosku skarżącego, który wpłynął do PC[...] w dniu [...] października 2015 r., tzn. ani nie udzielił informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia. W świetle powyższego należy uznać, że zarówno w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie orzekania przez Sąd organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie żądanej informacji publicznej. Skarga zatem, jako zasadna, podlega uwzględnieniu na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Przepis ten daje stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania, jak również jego bezczynność. Sąd, uwzględniając skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd może także, na wniosek lub z urzędu, orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, stwierdzona w tej sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ ewidentnie naruszył wyznaczone ustawą o dostępie do informacji publicznej terminy na załatwienie wniosku skarżącego. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, a więc przekroczenie terminu do załatwienia sprawy musi być znaczne i niewątpliwe. W przedmiotowej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu [...] października 2015 r, a ponaglenie skarżącego w dniu [...] grudnia 2015 r. Organ na ten wniosek nie zareagował w żadnej formie. Dopiero wniesienie skargi na bezczynność organu spowodowała skierowanie do skarżącego pisma z dnia [...] marca 2016 r. o jego sprecyzowanie, na które organ nie zareagował nawet do dnia rozprawy. Tak więc od dnia złożenia wniosku do daty rozprawy minęło prawie 8 miesięcy. Tej zwłoki w załatwieniu pisma organ nie może usprawiedliwiać zmianą na stanowisku prezesa zarządu spółki. Organ zdaje się w ogóle nie zwracać uwagi na termin 14 dni wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jeśli z pisma z dnia [...] marca 2016 r. dotyczącego sprecyzowania przez skarżącego zakresu żądania udostępnienia informacji publicznej wynika, że pełnomocnik organu, będącego już wówczas w ponad 4-miesięcznej zwłoce w załatwieniu wniosku skarżącego, zakreślił sobie termin 30 dni na ustosunkowanie się do odpowiedzi skarżącego. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wskazują na uznanie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższych rozważań Sąd za uzasadniony uznał wniosek skarżącego o przyznanie od spółki na jego rzecz sumy pieniężnej, stanowiącej de facto pewien rodzaj zadośćuczynienia za brak odpowiedniego działania przez PC[...] w zakreślonym przez u.d.i.p. terminie. W ocenie Sądu, w okolicznościach tej sprawy, odpowiednią kwotą sumy pieniężnej przyznanej skarżącemu będzie kwota [...] zł, natomiast wnioskowana przez skarżącego kwota [...] zł z tego tytułu jest wygórowana. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 października 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt administracyjnych wraz ze stwierdzeniem prawomocności wyroku (punkt 1 wyroku). Sąd uznał, iż organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 wyroku) oraz na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w wysokości [...] zł (punkt 3 wyroku). O kosztach postępowania obejmujących zwrot uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.