VIII SAB/Wa 17/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E.K. i L.K. na bezczynność Burmistrza Miasta P. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 17/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E.K. i L.K. na bezczynność Burmistrza Miasta P. W dniu 6 sierpnia 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym do Naczelnego Sądu Administracyjnego) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką uczących się dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód skarżącego z leasingu w wysokości 500 zł oraz zasiłek przedemerytalny żony w wysokości 855 zł. Jako posiadany majątek skarżący wymienił dom o powierzchni 178 m² i nieruchomości rolne o powierzchni 4,5 ha i 16 ha. Pismem z dnia 17 sierpnia 2007 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W dniu 28 sierpnia 2007 r. wpłynął do Sądu drugi wniosek L.K. złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie skarżący złożył na piśmie oświadczenie, że wyjeżdża do pracy do C. W dniu 3 września 2007 r. skarżący nadesłał dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku złożonego w dniu 6 sierpnia 2007 r. tj. kserokopie dowodu wpłaty za energię – 205 zł, gaz 42 zł, zaświadczenie o wysokości zasiłku przedemerytalnego żony, zaświadczenie o wysokości dochodu małżonków K. za 2006 r. – 10.131 zł brutto (przy czym jest to dochód wyłącznie żony skarżącego), kserokopię decyzji o przyznaniu córce J.K. w roku akademickim 2007/2007 stypendium socjalnego i mieszkaniowego w wysokości 300 zł oraz kserokopię decyzji MOPS o przyznaniu zasiłku rodzinnego na synów M. i J. – 2x64 zł oraz jednorazowego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – 2x100 zł, a także zaświadczenie o dochodzie z gospodarstwa rolnego za 2005 r. – 1658 zł. W związku z tym, że drugi wniosek w przedmiocie prawa pomocy nie wszczynał nowego postępowania (został złożony przed rozpoznaniem pierwszego) został uznany za uzupełnienie pierwszego wniosku i jego dodatkowe uzasadnienie. Jednocześnie pismem z dnia 6 września 2007 r. L.K. został wezwany do uzupełnienia wniosku (którego zakres został rozszerzony) poprzez nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych i lokat za ostatnie trzy miesiące oraz do wskazania okoliczności, które uniemożliwiają poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że L.K. nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić przede wszystkim należy, że skarżący uchylił się od obowiązku nadesłania wyciągów z rachunków bankowych i lokat, nie wskazał również okoliczności, które uniemożliwiałyby poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zwłaszcza wobec nowej sytuacji tj. podjęcia zatrudnienia za granicą. Nie wyjaśnił również jaki charakter ma dochód z tytułu określonego jako leasing, kto jest leasingobiorcą (korzystającym) i co jest jego przedmiotem. Nie wyjaśnił także, dlaczego w tej sytuacji (osiągania dochodu z leasingu) jego dochód w zeznaniu podatkowym wynosi "0". Wskazać w tym miejscu należy, że do oceny zdolności ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów postępowania sądowego niezbędne jest jego współdziałanie w tym zakresie, ciężar bowiem dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 165/04). W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że wobec niewyjaśnienia istotnych okoliczności i nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów, do których skarżący został zobowiązany, w sprawie nie zostały przedstawione w sposób przekonywający dowody wskazujące na istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle konstrukcji instytucji prawa pomocy, opisane działanie pozostawało w dobrze pojętym interesie strony skarżącej, ponieważ udokumentowanie sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie spoczywa na Sądzie, ale na podmiocie z takim wnioskiem występującym. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.