VIII SAB/Wa 172/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-15
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki i charakter sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi, ponieważ sytuacja finansowa spółki, w tym debet na rachunku bankowym, strata bilansowa i ograniczenie działalności, uzasadniała zwolnienie od kosztów, które stanowiłyby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. W pozostałym zakresie wniosek odmówiono, uznając za przedwczesne orzekanie o kosztach hipotetycznie wymagalnych w przyszłości.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, straty, debet na rachunku bankowym i zajęcie go przez komornika. Spółka ograniczyła swoją działalność do minimum, nie zatrudnia pracowników i nie ponosi kosztów lokalu. Sprawa dotyczy skargi na przewlekłość postępowania Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Referendarz sądowy uwzględnił wniosek w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi, ale odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę od wpisu od skargi. 2. Omówiono stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
15.02.2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 15.02.2016 r po rozpoznaniu wniosku A. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. przewlekłości Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie prowadzenia postepowania sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić stronę od wpisu od skargi 2. Omówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
A. sp z o.o., wnioskiem na urzędowym formularzu PPPr, zwróciła się o zwolnienie o kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że spółka przynosi straty, brak jest środków na bieżącą działalność. W związku z tym działalność spółki ogranicza się jedynie do prowadzenia obrony jej praw. Podobnie, sytuacja finansowa Prezesa Zarządu jest wypadkową sytuacji spółki ze skutkiem dla zdolności ponoszenia przez niego jakichkolwiek obciążeń. Spółka wskazała, że jej rachunek bankowy został zajęty przez komornika, co i tak nie ma znaczenia, bo na rachunku widnieje debet w wysokości ok [...] tys. zł. Również z bilansu za ostatni rok obr. wynika starta na niespełna [...] tys. zł.
Spółka, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego (treść wezwania w aktach sprawy), poinformowała o tym, że:
- w 2015 r nie odnotowała żadnej sprzedaży, zatem nie przekaże faktur VAT (brak ich jest);
- koszty korespondencji pokrywa zarząd, spółka nie ponosi tż kosztów lokalu;
- nie zatrudnia pracowników;
Spółka przekazała kserówki wyciągów z rachunków bankowych, rzis.
Nadto wyjaśniła, że nie jest w stanie skompletować całości dokumentacji, wnioskowanej przez referendarza.
Oczywistym jest dla referendarza sądowego, ze skoro spółka ograniczyła zakres prowadzonej działalności (nie prowadzi jej), to nie jest w stanie złożyć kompletu dokumentacji, stad nie może być to przyczyna odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie, w jakim umożliwia to rozpoznanie sporu (tj w zakresie zwolnienia od wpisu).
Bez wątpienia ze złożonych dokumentów źródłowych wynika nienajlepsza sytuacja spółki. Wskazuje na to zarówno istnienie debetu na rachunku bankowym, jak i samo zajęcie rachunku bankowego, nie wspominając o "uzyskiwanej" stracie wynikającej z rzis. Okoliczności te, w połączeniu z ograniczeniem (zaprzestaniem) działalności przez spółkę znacząco ograniczają możliwość zdobycia przez nią środków w drodze instrumentów dłużnych. Mając nadto na uwadze okoliczności podniesione w skardze i wynikające z akt sprawy, tj fakt, że w przekonaniu strony organizacja pracy organu nie daje szans na załatwienie sprawy i uzyskanie zadośćuczynienia oraz fakt, że sprawa dotyczy przyznania – być może należnych - płatności bezpośrednich za lata przeszłe, która to okoliczność ma, co o zasady, wpływ na możliwość prowadzenia działalności gospodarczej znacznie ograniczonej aktualnie przez stronę, należało przychylić się do wniosku strony.
Referendarz sądowy zauważa też, ze spór dotyczy bezczynności organu/przewlekłości postępowania, zatem braku oczekiwanej i mającej istotny wpływ na prowadzenie działalności gospodarczej (istnienie podmiotu), okoliczności. Stąd też odmowa przyznania prawa pomocy spółce mogłaby być przyczyna stwierdzenia nie tylko naruszenia prawa (dostępu) do Sądu, ale także prawa podmiotu do (aktywnego) istnienia w obrocie gospodarczym. Referendarz sądowy jest zobowiązany nadto – z uwagi na szacunek dla dorobku prawnego i wynikające z zasady demokratycznego państwa prawa gwarancje budowania zaufania do Państwa - uwzględniać ocenę podjętą względem spółki przez Sąd. Uznał on, że "w aktualnej sytuacji finansowej obowiązek uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji". (post VIII SAB/Wa 64/15). Z tego samego powodu referendarz sądowy w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ "(...) trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącej nie ulegnie w przyszłości poprawie": przedwcześnie jest bowiem orzekać o kosztach hipotetycznie tylko wymagalnych.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło