VIII SAB/Wa 190/15

15.02.2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 15.02.2016 r po rozpoznaniu wniosku A. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. przewlekłości Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie prowadzenia postepowania sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić stronę od wpisu od skargi 2. Omówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie A. sp z o.o. pismem z listopada 2015 r , a następnie – po wykonaniu wezwania urzędnika sądowego - wnioskiem na urzędowym formularzu PPPr, zwróciła się o zwolnienie o kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że spółka przynosi straty, brak jest środków na bieżącą działalność. W związku z tym działalność spółki ogranicza się jedynie do prowadzenia obrony jej praw. Obsługę spółki zapewnia zarząd. Sytuacja finansowa prezesa zarządu jest na tyle zła, ze nie stać go na ponoszenie opłat sądowych za spółkę. Wysokość kapitału zakładowego to ok [...] zł, wysokość straty - [...] zł. Na rachunku bankowym (zablokowanym) debet w wysokości [...] zł Spółka, w wykonaniu wezwania, przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych, skrót bilansu za 2014 r, porównanie bilansowe lat 2013 i 2014, jednostronny rzis na 31/12/2015 r, obroty kont aktywnych za okres XII 2015 z uwzględnieniem bufora Spółka poinformowała nadto, że w 2015 r nie odnotowała żadnej sprzedaży, zatem nie ma faktur VAT. Spółka nie ponosi kosztów lokalu, natomiast koszty obsługi księgowej i korespondencji ponosi zarząd. Stan środków w kasie wynosi [...] zł. Jeżeli spółka ograniczyła zakres prowadzonej działalności (nie prowadzi jej), nie dysponuje wierzytelnościami, ani oszczędnościami jak tez innymi dobrami materialnymi, to ma ograniczone możliwości zgromadzenia środków finansowych, także na poczet sporów sądowych. Spółka nie posiada stałych wpływów i stałych wydatków, choćby na poczet wynagrodzenia pracowników, zatem ograniczenie wydatków nie może być źródłem zaspokojenia zobowiązań względem Sądu. Bez wątpienia ze złożonych dokumentów źródłowych wynika nienajlepsza sytuacja spółki. Wskazuje na to zarówno istnienie debetu na rachunku bankowym, nie wspominając o "uzyskiwanej" stracie wynikającej z rzis. Okoliczności te, w połączeniu z ograniczeniem (zaprzestaniem) działalności przez spółkę znacząco ograniczają możliwość zdobycia przez nią środków w drodze instrumentów dłużnych. Mając nadto na uwadze zarzucane okoliczności przewlekłości postępowania w sporze o przyznanie płatności bezpośrednich, które to okoliczności mają, co o zasady, wpływ na zakres i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, należało przychylić się do wniosku strony. Dopiero podjęcie przez stronę zaniechanej działalności i uzyskiwanie przez nią wpływów finansowych uczyni ją podmiotem, od którego będzie można oczekiwać wpłat na poczet kosztów sądowych. W zarysowanych okolicznościach sprawy i uwarunkowań prawnych odmowa przyznania prawa pomocy spółce mogłaby być przyczyna stwierdzenia nie tylko naruszenia prawa (dostępu) do Sądu, ale także prawa podmiotu do (aktywnego) istnienia w obrocie gospodarczym. Referendarz sądowy jest zobowiązany nadto – z uwagi na szacunek dla dorobku prawnego i wynikające z zasady demokratycznego państwa prawa gwarancje budowania zaufania do Państwa - uwzględniać ocenę podejmowaną przez Sądy względem spółek o podobnym charakterze majątkowym i osobowym. Uznają one, że "obowiązek uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli administracji". (post VIII SAB/Wa 64/15). Z tego samego powodu referendarz sądowy w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ "(...) trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącej nie ulegnie w przyszłości poprawie": przedwcześnie jest bowiem orzekać o kosztach hipotetycznie tylko wymagalnych. Jedynym zaś kosztem sądowym wymagalnym obecnie jest należność z tytułu wpisu od skargi. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.