VIII SAB/Wa 20/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) stwierdza, że Minister Zdrowia dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2018r.; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga L. S. na bezczynność Ministra Zdrowia (dalej: organ) w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 30 lipca 2018 r. (za pośrednictwem platformy ePUAP) L. S. (dalej: skarżący, wnioskodawca) wystąpił – w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018r., poz. 1330 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") – o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania skanu umów nawiązanych z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...]oraz Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalem Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w [...] na realizację programu wieloletniego na lata 2011-2020 pn. "Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej" na rekrutację i badania potencjalnych dawców szpiku na lata 2017-2020. Pismem z 15 kwietnia 2019 r. skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 30 lipca 2018 r. o sygn. [...] o udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania. Podał, że do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie odpowiedział na ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Minister Zdrowia wyjaśnił, iż odpowiedź na przedmiotowy wniosek została przygotowana w terminie, jednakże jej doręczenie przez platformę E - PUAP nie powiodło się. Organ był przekonany o prawidłowym załatwieniu wniosku. Podkreślił, iż w działaniach organu nie można dopatrzyć się umyślnego postępowania w zakresie jego nierozpoznania. Powodem niedostarczenia pisma były błędy techniczne w wysyłce E-PUAP, co wywołało mylne przekonanie o załatwieniu przedmiotowej sprawy w wymaganym u.d.i.p. terminie. Organ wskazał, iż niezwłocznie po wpłynięciu skargi na bezczynność, wysłano ponownie odpowiedź na wniosek z dnia 30 lipca 2018 r. za pośrednictwem platformy E-PUAP. Odpowiedź ta została dostarczona skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2019 r. W związku z powyższym, stan ten został usunięty niezwłocznie po złożeniu przez skarżącego odpisu skargi. Skoro organ udzielił odpowiedzi, bezczynność będąca przedmiotem zaskarżenia przestała istnieć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną. Przedmiotem tej skargi jest bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie przekazania skanu umów nawiązanych z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w [...]oraz Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalem Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w [...]na realizację programu wieloletniego na lata 2011-2020 pn. "Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej" na rekrutację i badania potencjalnych dawców szpiku na lata 2017-2020. Nie budzi wątpliwości, że Minister Zdrowia jest zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Nadto żądana w niniejszej sprawie informacja ma charakter informacji publicznej. Przypomnieć należy, że na gruncie art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2904/12, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 48/12, Baza NSA). Udostępnieniu podlega więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Jednocześnie zauważyć należy, że przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p. Użycie słów "w szczególności" w treści przedmiotowego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p.); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.; jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). W kontrolowanej sprawie spełniony został zatem zakres podmiotowy i przedmiotowy u.d.i.p., co nie było w sprawie kwestionowane. W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek zainteresowanego następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 7 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest zatem czynnością materialno - techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, nie sposób pominąć faktu, że organ po wniesieniu skargi do Sądu udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną. Powyższe oznacza, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył wniosek skarżącego z 30 lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy Sąd nie mógł uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zobowiązywanie organu do spełnienia czynności, która została już dokonana, jest bowiem nieuprawnione i niemożliwe. Nie oznacza to jednak, że Sąd nie był uprawniony do zbadania i stwierdzenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z 30 lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej i bezczynność ta trwała w dacie wystąpienia przez skarżącego ze skargą do Sądu. Organ winien bowiem przedłożony wniosek rozpoznać bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, co w sposób jednoznaczny wynika z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dniu 29 kwietnia 2019 r. za pośrednictwem platformy E-PUAP, a więc już po złożeniu skargi z 15 kwietnia 2019 r., doręczono skarżącemu żądaną przez niego informacje publiczną, a zatem do tej daty organ pozostawał w bezczynności. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego, choć z uchybieniem ustawowych terminów, ale został załatwiony. Na zwłokę organu wpłynęły błędy techniczne w wysyłce E-PUAP, co wywołało mylne przekonanie organu o terminowym załatwieniu przedmiotowej sprawy. Należy przy tym zaznaczyć, że po wpłynięciu skargi organ niezwłocznie, udostępnił żądaną informację. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), bowiem skarżący w postępowaniu przed Sądem była reprezentowana przez adwokata. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika [...]zł oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa [...]zł. Końcowo Sąd wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.).