VIII SAB/Wa 20/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na Rzecz [...] na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 26 listopada 2023 r. 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...]do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy [...]z dnia 26 listopada 2023 r. (L.dz[...]) o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...]dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym); 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy [...]na rzecz Stowarzyszenia na Rzecz [...]kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 listopada 2023 r. do Urzędu Gminy J. wpłynął wniosek Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy J. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, Stowarzyszenie), zarejestrowany pod numerem: [...], o udostępnienie informacji publicznej przez wskazanie posiadanego przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. wykształcenia, w tym kierunku studiów i nazw uczelni, które ta osoba ukończyła. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy J. (dalej: Wójt, organ) poinformował wnioskodawcę, że ze względu na ilość wpływających wniosków o informację publiczną do Urzędu Gminy, a także skalę żądanych informacji w otrzymywanych wnioskach, wymaga to podjęcia wielu czynności merytorycznych i technicznych związanych z przygotowaniem wnioskowanej informacji. Z tych względów organ wskazał, że żądana informacja zostanie udzielona w terminie do 25 stycznia 2024 roku. Następnie 24 stycznia 2024 r. organ udzielił odpowiedzi, w której wskazał, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. posiada wymagane wykształcenie na zajmowanym stanowisku, posiada wykształcenie wyższe i kwalifikacje zawodowe zgodne z art. 122 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Pismem z 25 stycznia 2024 r. przesłanym drogą elektroniczną strona wniosła o doprecyzowanie udzielonej przez organ odpowiedzi poprzez podanie kierunku studiów i nazw uczelni, które ukończyła osoba pełniąca funkcję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J.. W odpowiedzi na powyższe organ podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 24 stycznia 2024 r. Natomiast Stowarzyszenie pismem z 9 lutego 2024 r. poinformowało organ, że w jego ocenie nadal nie udzielił odpowiedzi na pierwotny wniosek, dlatego też żąda niezwłocznego udostępnienia informacji do 14 lutego 2024 r. Pismem z 14 lutego 2024 r. organ podniósł, że strona otrzymała już odpowiedź na swój wniosek z 26 listopada 2023 r. W konsekwencji powyższego skarżący pismem z 15 lutego 2024 r. złożył skargę na bezczynność Wójta w rozpoznaniu wniosku z 26 listopada 2023 r., L.dz. [...], zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOiP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. kierunku studiów i nazw uczelni, które ukończyła osoba zatrudniona na stanowisku Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J., 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał m. in., że doszło jedynie do częściowego udostępnienia informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, bowiem w odniesieniu do pytań o kierunek studiów i nazw uczelni, które ukończyła osoba zatrudniona na stanowisku Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. informacji nie udostępniono. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: u.d.i.p.) wskazał termin udzielenia informacji na wniosek z 26 listopada 2023 r. - do 25 stycznia 2024 r. Informacja została udzielona z zachowaniem ww. terminu, tj. 24 stycznia 2024 r. Skarżący następnie wniósł o doprecyzowanie odpowiedzi. Pismem z 8 lutego 2024 r. organ wskazał, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. posiada wykształcenie wyższe w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i kwalifikacje zawodowe zgodne z ustawą o pomocy społecznej. Stanowisko to organ podtrzymał w piśmie z 14 lutego 2024 r. Udzielając odpowiedzi, organ analizuje wnioski również pod kątem rzeczywistych intencji, które są sprzeczne z celami u.d.i.p. Organ wskazał, że podobnie jak w szeregu innych, wcześniejszych wnioskach Stowarzyszenia lub jego Prezesa, których złożono ponad 280, pozyskiwanie informacji służy jedynie prowadzeniu ataków na Wójta, radnych Gminy i pracowników Urzędu Gminy, sprowadzających się do zarzutów o niegospodarność, rzekome nieprawidłowości w funkcjonowaniu Gminy, kierowaniu zawiadomień i skarg do różnych instytucji publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do Wójta wniosku skarżącego z 26 listopada 2023 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie danych odnoszących się do posiadanego przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. wykształcenia, w tym kierunku studiów i nazw uczelni, które ta osoba ukończyła. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Wobec powyższych wskazań Sąd przyjął, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku, bowiem udzielił mu niepełnej, żądanej informacji publicznej. Organ udzielił jedynie odpowiedzi, w której wskazał, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. ma wykształcenie wyższe. Nie udzielił natomiast informacji objętej wnioskiem, a dotyczącej kierunku studiów oraz nazw uczelni wyższych, które ukończył Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J.. Nie ulega wątpliwości, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy J. jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zatem informacje dotyczące jego wykształcenia, w tym kierunku studiów i nazw uczelni, które ta osoba ukończyła, mają bezpośredni związek z pełnieniem ww. funkcji. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 26 listopada 2023 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 wyroku). Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd w punkcie 3 sentencji wyroku orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, albowiem organ ten miał podstawy do skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w świetle chociażby liczby wniosków kierowanych do organu przez skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Zatem udzielenie informacji, aczkolwiek niepełnej, nastąpiło w ustawowym, bo nie dłuższym niż 2 miesiące terminie od dnia złożenia wniosku. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).