VIII SAB/Wa 23/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Wojskowego Instytutu Medycznego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojskowego Instytutu Medycznego do rozpoznania wniosku Ł. S. z 12 lutego 2018 r.; 2. stwierdza, że Wojskowy Instytut Medyczny dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku opisanego w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność Wojskowego Instytutu Medycznego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojskowego Instytutu Medycznego na rzecz Ł. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Ł. S. na bezczynność Wojskowego Instytutu Medycznego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r. Ł. S. (dalej: "skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764; dalej: "u.d.o.i.p."), wniósł skargę na bezczynność Wojskowego Instytutu Medycznego (dalej: "organ") w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej w terminie określonym w ustawie. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 lutego 2018 r. sygn. [...] w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że wskazanym powyżej pismem z dnia 12 lutego 2018 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie "Jaki był dochód lub strata w funkcjonowaniu Pracowni Badań Zgodności Tkankowej Zakładu Transfuzjologii Klinicznej w 2017 r." Wywiódł, iż Wojskowy Instytut Medyczny w W., jest jednostką wykonującą zadania publiczne i dysponującą, posiadając osobowość prawną w związku z wykonywaniem tych zadań, majątkiem publicznym. Zatem powyższy Szpital jest podmiotem do którego odnosi się zapis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co przesądza o spełnieniu podmiotowej przesłanki wniosku z dnia 12 lutego 2018 r. Informacja o uzyskanych dochodach lub poniesionych stratach w funkcjonowaniu poszczególnych jednostek organizacyjnych szpitala mieści się w pojęciu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy. W niniejszej sprawie organ nie odpowiedział czy żądanie obejmuje informację publiczną lub które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i będą podlegały odmowie w drodze decyzji administracyjnej. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie umiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyjaśnił, iż Wojskowy Instytut Medyczny pismami z dnia [...] kwietnia 2018 r. (wysłanymi faxem i drogą pocztową w dniu [...] kwietnia 2018 r. pod numerami [...] i [...]) skierowanymi zarówno do Skarżącego, jak i do pełnomocnika Skarżącego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił skargę w całości i wysłał odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (jako załącznik do pisma uwzględniającego skargę). Jednocześnie wypełniając dyspozycję art. 54 § 3 zdanie 3 p.p.s.a., organ w piśmie uwzględniającym skargę uznał iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zatem biorąc powyższe pod uwagę, organ wskazał, że zgodnie z doktryną prawa i istniejącym orzecznictwem postępowanie przed Sądem stało się bezprzedmiotowe z racji faktu, że skarga została przez organ w całości uwzględniona, organ wypowiedział się co do przesłanek bezczynności oraz odpowiedział na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W konsekwencji Wojskowy Instytut Medyczny wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W pierwszej kolejności podać należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1991/12 i 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z 23 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 646/10, publ.: cbois). Zatem skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego skierowany został wniosek, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ww. ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W rozpoznawanej sprawie został zrealizowany zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż Wojskowy Instytut Medyczny jest podmiotem realizującym zadania publiczne, co w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane. Spełniony został również zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem żądana informacja, ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (informacja o dochodzie lub stracie w funkcjonowaniu Pracowni Badań Zgodności Tkankowej Zakładu Transfuzjologii Klinicznej w 2017 r.). W tym miejscu zaznaczyć należy, iż po złożeniu przez skarżącego skargi w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, Wojskowy Instytut Medyczny pismem z [...] kwietnia 2018 r. - przed przekazaniem sprawy do Sądu – udzielił skarżącemu informacji podając, iż w 2017 r. Ośrodek Dawców Szpiku z Pracownią Badań Zgodności Tkankowej Zakładu Transfuzjologii Klinicznej przyniósł szacunkowy dochód: [...] zł. Bezczynność organu na gruncie powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada. Celem skargi na bezczynność jest z kolei zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że organ udzielając skarżącemu pismem z [...] kwietnia 2018 r. żądanej informacji rozpatrzył jego wniosek z 12 lutego 2018 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego - została usunięta przez sam organ, przy czym bezczynność organu ustała w dniu [...] kwietnia 2018 r., czyli w dniu sporządzenia i przesłania stronie skarżącej opisanego wyżej pisma organu. Ponieważ, jak przedstawiono wyżej, celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też udzielenie skarżącemu informacji zawartej w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. uczyniło rozpoznanie niniejszej sprawy bezprzedmiotowym, bowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność strony przeciwnej w tym zakresie - przestał w dacie orzekania istnieć. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że w okresie pomiędzy rozpoznaniem wniosku skarżącego przez organ, a wpływem do Sądu skargi na bezczynność, odpadła główna przesłanka (bezczynność organu), co uniemożliwia Sądowi zobowiązanie organu do podjęcia czynności udostępnienia informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). Gdy postępowanie sądowe po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na podjęte przez organ czynności, wówczas Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, publ. Lex nr 478295). W sytuacji, gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie - stało się bezprzedmiotowe, to zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a, postępowanie sądowe, w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do dokonania określonych czynności związanych z żądaniem objętym wnioskiem z 12 lutego 2018 r., należało umorzyć. Stwierdzić należy, że udzielenie przez organ żądanej informacji, nie zwalniało wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzeczenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe" , "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej, choć z uchybieniem ustawowych terminów, został załatwiony. Wprawdzie przekroczony został termin, to nie zachodzi przypadek oczywistego braku woli załatwienia sprawy, który można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Mają na uwadze powołane okoliczności, Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania w kwocie [...] zł, obejmujących wpis sądowy od skargi - [...] zł, koszty zastępstwa procesowego - [...] zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.