VIII SAB/Wa 26/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi R. P. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie niewydania decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z [...] maja 2011 r. (data złożenia w Sądzie) R. P. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie niewydania decyzji. Następnie pismem z [...] lipca 2011 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie rzecznika patentowego. Wezwaniem z [...] lipca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku poprzez określenie w jakim zakresie został złożony oraz do nadesłania zaświadczenia o wysokości zasiłku i miesięcznego wynagrodzenia żony skarżącego, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych strony i jego żony za okres ostatnich trzech miesięcy, a także wskazania i udokumentowania wysokości bieżących kosztów utrzymania. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż wysokość zasiłku stanowi kwotę [...] zł netto, dochody żony wynoszą [...] zł netto. Opłaty za media nie przekraczają [...] zł miesięcznie. Wyciągi z rachunków bankowych wykazują salda ujemne. Wyjaśnił także, iż charakter sprawy, w której stroną jest przedsiębiorstwo przesyłowe uzasadnia ustanowienie pełnomocnika w osobie rzecznika patentowego. Postanowieniem z 16 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem zatytułowanym "zażalenie" z [...] września 2011 r. złożonym w terminie, skarżący wniósł sprzeciw na powołane postanowienie. Wyjaśnił, iż zwrócił się do Sądu o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie w sprawie merytorycznej rozstrzyganej przez organ administracji lub Sąd w sprawie własności przemysłowej, a rozstrzyganej stosownie do przepisów w postępowaniu sądowym określonym przepisami ustaw z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) i z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wskazał, iż radca prawny, adwokat, czy doradca podatkowy posiadają wiedzę zawężoną wyłącznie do procedury administracyjnej, podczas gdy rzecznik patentowy ma wiedzę merytoryczną z zakresu procedury niezbędnej w sprawach administracyjnych jako pełnomocnik profesjonalny w sprawach dotyczących własności intelektualnej. Odnosząc się do argumentu postanowienia dotyczącego niewykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżący wskazał na treść art. 255 p.p.s.a. stwierdzając, iż obowiązek złożenia dokumentów nie występuje łącznie z dodatkowym oświadczeniem, jest to jedynie alternatywa dla oświadczenia złożonego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. wniesienie w terminie sprzeciwu od postanowienia z 16 sierpnia 2011 r. spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza informacji zawartych we wniosku prowadzi do stwierdzenia, że skarżący nie wyjaśnił, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa. Nie nadesłał dokumentów potwierdzających miesięczną wysokość zasiłku i wynagrodzenia żony oraz wyciągów z rachunków bankowych. Nie udokumentował także wysokości wydatków. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, zatem to w interesie strony leży całościowe przedstawienie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący nie przedstawił pełnej informacji dotyczącej jego sytuacji finansowej, wobec czego niemożliwym uczynił weryfikację swoich twierdzeń dotyczących sytuacji materialnej. W ocenie Sądu skarżący nie udowodnił, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika na Skarb Państwa. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego ustanowienia pełnomocnika - rzecznika patentowego, Sąd stwierdza, iż zainicjowane przez skarżącego postępowanie dotyczy bezczynności Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509 ze zm.) rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej, z wyjątkiem występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu karnym i postępowaniu karnym skarbowym. Tym samym, wobec faktu, iż objęta skargą sprawa nie należy do kategorii sprawy własności przemysłowej, wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.