VIII SAB/Wa 27/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. P. na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 27 lutego 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący podał, że od sześciu lat jest osobą bezrobotną, po bezprawnym zwolnieniu z pracy w publicznym gimnazjum. Oświadczył, że dochody rodziny są na bardzo niskim poziomie ([...] zł) ponieważ pracuje wyłącznie żona, dlatego nie jest w stanie bez ich uszczuplenia ponieść kosztów sprawy i adwokata. Wyjaśnił, że ma sprawy w kilku sądach także w WSA w Szczecinie i Sądzie Rejonowym w R., a "ostatnio r. – k. prokuratorsko – urzędowa banda wytoczyła mi sprawę, którą prokuratura r. przeniosła sobie do G.". W części wniosku obejmującej stałe zobowiązania i wydatki wymienił czynsz – [...] zł, woda – [...] zł, energia – [...] zł, TV + internet – [...] zł, "kapitał na emeryturę" żony – [...] zł, leczenie – [...] zł, komunikacja – [...] zł, przejazdy do "urzędów w." – [...] zł, telefon – [...] zł, opłaty pocztowe i xero pism kierowanych do urzędów – [...] zł. Pismem z dnia 10 marca 2017 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez m.in. złożenie zeznania podatkowego żony skarżącego za 2015 i 2016 r., złożenia wyciągów z rachunków bankowych zwierających historię operacji, wyjaśnienia jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają mu podjęcie jakiejkolwiek pracy. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem tj. VIII SA/Wa 87/17 i 88/17 składał wyjaśnienia w powyższym zakresie i nic w jego sytuacji się od tamtej pory nie zmieniło. Stwierdził, że Sąd nie może nakazywać mu składania "co kilka dni jednych i tych samych papierów" dotyczących sytuacji materialnej rodziny, a "jeśli są mu potrzebne do szczęścia" to może je przekopiować z wymienionych wyżej spraw. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Przytoczone zatem we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, na podstawie art. 255 p.p.s.a. należy wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. W świetle powyższych regulacji uznać należy, że skarżący w ogóle nie wykonał wezwania do uzupełnienia wniosku. Odnosząc się natomiast do twierdzenia, że wyjaśnienia i dokumenty, o które był wzywany znajdują się w aktach spraw VIII SA/Wa 87/17 i 88/17 należy stwierdzić, że postanowieniem z dnia 17 marca 2017 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wobec uznania, że w sposób nienależyty, sprowadzający się do przedstawienia niepełnych informacji, wykonał nałożone zobowiązanie do uzupełnienia oświadczenia, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Wobec postawy skarżącego w niniejszej sprawie (odmowy uzupełnienia wniosku) oraz powodów odmowy przyznania prawa pomocy w wymienionych wyżej sprawach, wniosek nie mógł zostać uwzględniony bowiem skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.