VIII SAB/Wa 28/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi R. [...] "Międzynarodowe i Krajowe Przewozy Transportem Drogowym Przedsiębiorstwo Transportowe [...]" w przedmiocie bezczynności Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego w W. oddala skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. R. S. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego pod firmą "Międzynarodowe i Krajowe Przewozy Transportem Drogowym Przedsiębiorstwo Transportowe" R. S. (dalej: "skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego w przedmiocie wydania świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych: Pismem z dn. [...] listopada 2011 r. R. S. wystąpił do Transportowego Dozoru Technicznego Oddział Terenowy w W. (dalej określany jako "TDT w W.") z wnioskiem o wydanie świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych (dalej określane jako "świadectwo ADR") na naczepę ciężarową marki [...] nr rej [...]. Tego samego dnia strona dokonała zapłaty opłaty skarbowej za wydanie powyższego świadectwa przelewem bankowym. Tego samego dnia tj. [...] listopada 2011 r., w ramach postępowania dotyczącego wydania przedmiotowego świadectwa, inspektor TDT dokonał badania doraźnego eksploatacyjnego ww. naczepy i sporządził stosowny protokół, w którym stwierdził pozytywny wynik tego badania. W związku z niezałączeniem przez wnioskodawcę potwierdzenia wniesienia opłat o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dn. 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, TDT w W. pismem z dn. [...] grudnia 2011 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku przez dosłanie w terminie 7 dni potwierdzenia wniesienia powyższych opłat. W związku z nieusunięciem ww. braków TDT w W. zawiadomił stronę pismem z dn. [...] grudnia 2011 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismem z dn. [...] grudnia 2011 r. strona wniosła do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie, zarzucając TDT w W. bezprawną zwłokę w załatwieniu sprawy oraz bezprawna odmowę wykonania czynności administracyjnych. W odniesieniu do przedmiotowej naczepy R. S. w dn. [...] lutego 2012 r. (wpływ do organu [...] lutego 2012 r.) ponowił wniosek o wydanie świadectwa ADR. Pismem z dn. [...] lutego 2012 r. TDT w W. wezwał stronę do uzupełnienia braków wniosku przez dosłanie w terminie 7 dni potwierdzenia wniesienia opłat wynikających z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy o dozorze technicznym. W związku z nieusunięciem braków pismem z dn. [...] marca 2012 r. organ zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie postanowieniem z dn. [...] marca 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu zażalenia na przewlekłe prowadzenie sprawy, stwierdził bezzasadność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Minister podniósł, że nie można stwierdzić, iż TDT nie wydając stronie świadectwa ADR dopuścił się zwłoki, ponieważ strona nie spełniła wszystkich warunków formalnych niezbędnych do wydania powyższego świadectwa. Niezależnie od tego stwierdzenia, Minister zauważył, że zarówno opłata skarbowa jak i opłata za dokonanie czynności dozoru technicznego odnoszą się wyłącznie do pojazdu dla którego złożono wniosek o wydanie świadectwa ADR. Zatem nieprawidłowe było działanie TDT w W. uzależniające wydanie świadectwa ADR od uiszczenia zaległych opłat niezwiązanych bezpośrednio z czynnościami umożliwiającymi wydanie tego świadectwa. W odniesieniu do przedmiotowej naczepy w dn. [...] marca 2012 r. R. S. złożył do TDT w W. kolejny wniosek o wydanie stosownego świadectwa ADR. Organ konsekwentnie wezwał do dokonania stosownych opłat, w odpowiedzi na co R. S. przesłał w dn. [...] marca 2012 r. drogą elektroniczną potwierdzenie wniesienia opłaty. Tego samego dnia organ wystawił stosowne świadectwo ADR, które zostało w dn. [...] marca 2012 r. odebrane przez upoważnioną osobę działającą w imieniu strony. W skardze z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona reprezentowana przez pełnomocnika podniosła następujące zarzuty: 1) naruszenie art. 60 ust. 1 ustawy z dn. 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (w zakresie postępowania toczącego się do 1 stycznia 2012 r. art. 9 ust. 4 ustawy z dn. 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych) poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania świadectwa ADR, podczas gdy istniejący w niniejszej sprawie stan faktyczny, a przede wszystkim kompletność wniosku skarżącego z dn. [...] listopada 2011 r. uzasadniała nie tylko konieczność wszczęcia stosownego postępowania, ale również wydanie świadectwa ADR; 2) naruszenie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 23 grudnia 2002 r. w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych – obowiązującego w dacie składania wniosku przez skarżącego – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku uzależnione jest od uiszczenia innych opłat niż te, które dotyczą wyłącznie pojazdu objętego wnioskiem; 3) naruszenie art. 6 i art. 12 kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na rozpoznaniu niniejszej sprawy z pominięciem zasad praworządności oraz zasady szybkości i prostoty postępowania, a to przez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z dn. [...] listopada 2011 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Dyrektora TDT do rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w dn. [...] listopada 2011 r.; 2) stwierdzenia, że bezczynność ww. organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu stosownych kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wyeksponował, że podstawowym uchybieniem jakiego dopuścił się organ było uzależnianie wydania świadectwa ADR od uiszczenia opłat, w żadnej mierze nie związanych z tym konkretnym postępowaniem. Wskazał, że organ miał możliwości podejmowania stosownych środków natury prawnej celem egzekwowania swych należności jako należności cywilnoprawnych, których dochodzenie może odbywać się na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. W odpowiedzi na skargę organ Dyrektor TDT wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o umorzenie postępowania sądowego. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że skarżący nie złożył stosownego zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa, a jeżeli w stanie faktycznym sprawy przyjąć, że zażalenie skarżącego z dn. [...] grudnia 2011 r. odpowiada wymogom z art. 37 § 1 kpa, to już od dnia [...] marca 2012 r. nie można mówić o bezczynności Dyrektora TDT z uwagi na wydanie w tym dniu stosownego świadectwa ADR. Ponieważ organ przed wniesieniem skargi wydał świadectwo o które wnioskował skarżący - postępowanie sądowe w przedmiocie bezczynności powinno zostać umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie warunek formalny wniesienia skargi na bezczynność został spełniony, bowiem w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżący złożył - w trybie art. 37 §1 kpa - zażalenie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na niezałatwienie sprawy w terminie. W tym stanie rzeczy, kierując się naczelną dyrektywą dążenia do zapewnienia realnych gwarancji prawa do sądu, należy uznać, że skarżący spełnił warunek dopuszczalności wniesienia skargi o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. Powyższa konstatacja umożliwia przejście do merytorycznej oceny sprawy. Na wstępie należy zwrócić uwagę na pewne charakterystyczne cechy instytucji skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego, istotne dla zasadniczych rozważań w sprawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem skargi może być zatem bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydania decyzji administracyjnej, postanowienia, wydania lub podjęcia innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Zaświadczenia (w sprawie świadectwo ADR) wydawane przez organy administracji publicznej z punktu widzenia przedmiotu skargi są kwalifikowane jako inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem postępowania w sprawie skargi na bezczynność jest zatem doprowadzenie do wydania przez organ stosownego aktu lub podjęcia czynności, jeżeli taki obowiązek wynika z przepisów prawa. W związku z tym w przypadku skarg na bezczynność sąd ocenia stan istniejący w dacie orzekania nie zaś stan istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu, jak to ma miejsce co do zasady w przypadku pozostałych rodzajów skarg. W związku z powyższym o bezczynności organu, która uzasadnia uwzględnienie skargi można mówić jedynie w sytuacji, gdy w dacie orzekania organ nie podjął czynności lub nie wydał aktu, do którego wydania (podjęcia) był zobowiązany przepisami prawa. Z art. 149 p.p.s.a. wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu albo dokonanie czynności wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (vide wyrok WSA w Białymstoku z dn. 30.11.2010 r. Sygn. akt II SAB/Bk 66/10 , LEX nr 756026). W badanej sprawie nie można mówić o bezczynności organu w sytuacji w której wnioskowane świadectwo ADR zostało przez organ wydane w dn. [...] marca 2012 r., a skarga na bezczynność organu wniesiona została do Sądu w dn. [...] kwietnia 2012 r., (a więc po dacie dokonania żądanej czynności). Jak wspomniano wyżej, w sprawach skarg na bezczynność, decydujące znaczenie ma data orzekania przez Sąd, a nie data wniesienia skargi przez stronę. W dacie orzekania sprawa wszczęta z wniosku skarżącego o wydanie świadectwa ADR została rozstrzygnięta przez organ wydaniem stosownego świadectwa. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zauważa, że po stronie organu zaistniały pewne uchybienia, stwierdzone także w postanowieniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dn. [...] marca 2012 r., nie mogą jednak one wpływać na zasadność samej skargi, skoro w dacie orzekania przez sąd organ nie pozostawał już w stanie bezczynności. Można stawiać organowi zarzuty zbyt długiego prowadzenia sprawy, uzależniania wydania świadectwa od spełnienia opłat nie związanych bezpośrednio z czynnościami umożliwiającymi wydanie tego świadectwa – uchybienia te jednak w rozpoznawanej sprawie nie mają wpływu na wynik sprawy, skoro w dacie orzekania kwestia wydania świadectwa ADR jest już załatwiona. Skarżący, jeżeli poniósł, z powodu zwłoki w wydaniu przedmiotowego świadectwa stratę, może dochodzić odszkodowania w trybie postępowania cywilnego przed sądem powszechnym na ogólnych zasadach. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6