VIII SAB/Wa 38/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w R. w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę Wnioskiem z 7 października 2024 r. W.S.(dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w R. (dalej: Dyrektor AŚ, organ) m.in. o wydanie zaświadczenia urzędowego (w trzech egzemplarzach) dotyczącego wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji na dzień załatwienia niniejszego wniosku wraz z wydrukiem (w trzech egzemplarzach ) III części karty depozytowej z okresu od 20 grudnia 2023 r. do dnia załatwienia niniejszego wniosku (k.22 verte). Jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazał art. 217 § 2 pkt 2 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podał, że zaświadczenie jest mu niezbędne celem załączenia do pism procesowych m.in. do wojewódzkich sądów administracyjnych, w przyszłych sprawach, które zamierza zainicjować po dacie wydania żądanych zaświadczeń. Wniosek wpłynął do organu w dniu 11 października 2024 r. W dniu 7 listopada 2024 r. W.S.otrzymał 3 egzemplarze karty depozytowej, co potwierdza notatka urzędowa sporządzona 8 listopada 2024 r. Natomiast w dniu 12 listopada 2024 r. W.S.otrzymał jeden egzemplarz żądanego zaświadczenia. Pismem z 8 listopada 2024 r. został poinformowany o sposobie załatwienia innych skarg, próśb i wniosków zawartych w piśmie z dnia 7 października 2024 r. Z kolei pismem z 18 listopada 2024 r. W.S.zaskarżył do organu nadzoru tj. Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej sposób załatwienia jego skarg, próśb i wniosków zawartych w piśmie z dnia 7 października 2024 r. Dyrektor Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w W., pismem z dnia 23 stycznia 2025 r. poinformował skarżącego o poczynionych ustaleniach odnośnie zarzutów zawartych w skardze, informując go jednocześnie, że nie stwierdzono nieprawidłowości w realizacji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w R. jego wniosku o wydanie zaświadczenia o wysokości środków pieniężnych na jego koncie. Pismem z 7 kwietnia 2025 r. W.S.(dalej skarżący) złożył skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w R. w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia 7 października 2024 r. w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wydanie mu trzech egzemplarzy zaświadczenia o wysokości środków pieniężnych na jego koncie wraz z trzema egzemplarzami wydruku III części karty depozytowej, w terminie wynikającym z przepisów k.p.a. Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego w R. do rozpoznania jego wniosku z dnia 7 października 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Nadto stwierdzenia, że Dyrektor Aresztu Śledczego w R. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu jego wniosku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając skargę przedstawił okoliczności złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia w trzech egzemplarzach, dotyczącego wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji na dzień załatwienia wniosku wraz z wydrukiem w trzech egzemplarzach części III do karty depozytowej z okresu od 20 grudnia 2023 r. do dnia załatwienia jego wniosku. Skarżący wskazał, że ww. zaświadczenie jest mu niezbędne do celów przedłożenia pism procesowych stosownym organom państwowym, m.in. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w przyszłych sprawach, które zamierza zainicjować po fakcie wydania żądanych zaświadczeń. Jednocześnie skarżący przyznał, iż w dniu 12 listopada 2024 r. funkcjonariuszka działu finansowego Aresztu Śledczego w R. wydała mu osobiście wyłącznie jeden egzemplarz zaświadczenia urzędowego w zakresie wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji na dzień załatwienia wniosku. Końcowo skarżący zaznaczył, iż organ powinien mu wydać żądane zaświadczenie we właściwym terminie i we właściwym terminie wydać mu odmowę wydania zaświadczenia w oparciu o art. 217 § 3 k.p.a. i 219 k.p.a. Natomiast organ wydał mu jedynie jeden egzemplarz zaświadczenia w terminie 30 dni. Zatem organ pozostawał w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor AŚ wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Organ przedstawił okoliczności faktyczne złożonego wniosku i potwierdził fakt wydania zaświadczenia. Przedstawił także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z dnia 30 lipca 2024 r. w prawie sygn. akt III OSK 2793/23. W konkluzji stwierdził, iż organ nie pozostawał w bezczynności odnośnie załatwienia wniosku skarżącego o wydanie mu zaświadczenia o środkach pieniężnych zgromadzonych na jego koncie depozytowym, bowiem skarżący otrzymał żądane zaświadczenie w dniu 12 listopada 2024 r. czego nie kwestionuje. W ocenie Dyrektora AŚ z bezczynnością mamy do czynienia, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności dotyczących danej sprawy, lub kiedy rozpoczął pewne czynności prawne, natomiast ich rozpoczęcie nie zakończyło się wydaniem stosownego rozstrzygnięcia. Jak wskazał wniosek skarżącego nie został rozpatrzony w terminie wynikającym z przepisów k.p.a., bowiem organ stwierdził, że w sprawie nie występuje żadna z okoliczności wskazanych w art. 217 § 2 k.p.a ., zgodnie z którym: Zaświadczenie wydaje się, jeżeli 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wyjaśnił, iż z uzasadnienia wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia o wysokości jego środków pieniężnych na koncie depozytowym, wynika, że zaświadczenia mogą być mu przydatne dopiero w przyszłości, w bliżej nieokreślonych sprawach kierowanych do sądów lub innych organów. Z tego względu Dyrektor Aresztu Śledczego w R. uznał, że brak jest przepisu prawa zobowiązujących organ do uwzględnienia wniosku, a także wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. W podsumowaniu wskazał, że podejmowane przez skarżącego działania, mające w istocie utrudniać funkcjonowanie administracji Służby Więziennej, powinny być ocenianie w odniesieniu do art. 5 k.c., zakazującego nadużywania prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. Z kolei, zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie wydania zaświadczenia, o które wnosił skarżący, bowiem wydano mu jedno zaświadczenie zamiast wnioskowanej ilości 3. Ponadto zaświadczenie wydano z przekroczeniem terminu wynikającego z k.p.a. Zaakcentowania wymaga fakt, że przepis art. 217 k.p.a. przewiduje prawo każdego obywatela do wystąpienia do organu administracji z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego stan faktyczny i obowiązek organu wydania takiego zaświadczenia o ile wnioskodawca wykaże interes prawny. Warunkiem w tym przypadku jest istnienie stosunku administracyjnoprawnego, który niewątpliwie zachodzi pomiędzy kierującym zakładem zamkniętym a przebywającym w nim obywatelem, nawet jeśli ten pobyt jest przymusowy. Tym wymogom organ sprostał wydając w/w zaświadczenie. Spór w sprawie zarzucanej Dyrektorowi AŚ bezczynności dotyczy ilości kopii wydanego zaświadczenia – Skarżący bowiem domagał się go w 3 egzemplarzach, podczas gdy wydano mu jedno zaświadczenie. Art. 1 pkt 4 k.p.a. stanowi o tym, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje (między innymi) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń. Zatem uprawnienia i obowiązki wynikające z Działu VII K.p.a. "Wydawanie zaświadczeń" są tymi, które determinują ocenę zasadności skargi na bezczynność w niniejszej sprawie. Przy ocenie powyższej skargi, Sąd kierował się orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie sygn. akt III OSK 2793/23 z dnia 30 lipca 2024 r., w którym to wyroku NSA stwierdził, cyt.: "Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 217 § 3 k.p.a., którego skarżący kasacyjnie upatruje w niedochowaniu przez organ terminu przewidzianego dla załatwienia sprawy, wyjaśnić należy, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dacie orzekania. Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. W świetle powyższego wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a., oznacza brak merytorycznych podstaw do wydania wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a." W kontrolowanej przez Sąd sprawie, niewątpliwie zaświadczenie zostało wydane z uchybieniem terminu, niemniej kierując się powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnej sprawie - nie było podstaw do uwzględnienia skargi. Ponadto stwierdzić należy, że stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Zgodnie zaś z § 3 tego artykułu zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 k.p.a., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Skoro więc nie ma normy prawnej jednoznacznie zobowiązującej organ do wydania zaświadczenia w żądanej przez stronę we wniosku ilości, to tym samym nie można czynić skutecznego zarzutu bezczynności w sytuacji terminowego wydania zaświadczenia w jednym czy też w dwóch egzemplarzach, jak to uczynił organ w niniejszej sprawie. Celem postępowania o wydanie zaświadczenia jest poświadczenie faktów lub stanów prawnych wynikających w bezpośredni sposób z dokumentów będących w dyspozycji organu, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Takim celem nie jest natomiast wydanie zaświadczenia w ilości wskazanej przez wnioskodawcę w jego wniosku o wydanie zaświadczenia. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, lub przez odmowę wydania zaświadczenia. W niniejszej sprawie, poza sporem jest że skarżący w jednym piśmie (pismo z 7 października 2024 r.) zwrócił się do organu o załatwienie kilkunastu spaw, nazwanych prośbami i stosownie ponumerowanymi, w tym wydania mu zaświadczeń i bezwzględnie wynika, że zaświadczenie dotyczące przedmiotowej zostało mu wydane z niewielkim uchybieniem terminu. Nie stwierdzając bezczynności w tym zakresie Sąd kierował się powołanym orzeczeniem sygn. akt III OSK 2793/23 z dnia 30 lipca 2024 r. Ponadto Sąd miał na uwadze, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest jednolite i konsekwentne w tym przedmiocie, co może prowadzić do braku rozumienia przez organy administracji sposobu działania w takich sprawach. Końcowo stwierdzić należy, że żądanie Skarżącego z 7 października 2024 r. (data wpływu do AŚ w R. – 11 październik 2024 r.) zostało załatwione poprzez wydanie stosownego zaświadczenia 12 listopada 2024 r. w jednym egzemplarzu i jego odbiór został potwierdzony przez skarżącego. Pomimo wydania zaświadczenia po upływie terminu 7 dni, Sąd kierując się powołanym orzeczeniem NSA nie stwierdził bezczynności organu. Z żadnego natomiast przepisu nie wynika, że wnioskowane zaświadczenie ma zostać udostępnione w większej ilości kopii. Skoro więc nie ma normy prawnej jednoznacznie zobowiązującej organ do wykonywania żądanej ilości kserokopii wnioskowanego zaświadczenia, to tym samym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podsumowując, organ udzielił w terminie stosownej odpowiedzi pisemnej na wniosek skarżącego zgodnie z wymogami art. 217 k.p.a. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.