VIII SAB/Wa 4/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] SA z siedzibą w [...] na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy G. do rozpoznania wniosku [...] SA z siedzibą w W. z [...] października 2017 r.; 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy G. dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy G. na rzecz [...] SA z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 4 października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Pismem z [...] października 2017 r. (data złożenia wniosku pocztą elektroniczną za pośrednictwem portalu ePUAP, tj. Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej) [...] S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy G. (zwany dalej: Burmistrz, organ) – w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udzielenie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie: jakie programy komputerowe i aplikacje posiada organ w swoich zasobach, na których pracują pracownicy organu. Jednocześnie skarżąca wniosła o doręczenie informacji na podany adres poczty elektronicznej. Pismem z 4 grudnia 2017 r. (data wpływu bezpośrednio do organu) skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy G. w przedmiocie braku rozpoznania wniosku z [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art.13 oraz ust. 1 u.d.i.p. W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o: zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej wniosku z [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnienia złożonego środka zaskarżenia spółka wskazała, iż [...] października 2017 r. złożyła w formie mailowej do organu zobowiązanego do udzielenia informacji wniosek o udzielenie w formie mailowej informacji na temat posiadanego przez gminę oprogramowania komputerowego. Wnioskodawca oświadczył, że do dnia sporządzenia skargi organ w żaden sposób nie odpowiedział na powyższy wniosek. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, iż odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona 27 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W pierwszej kolejności podać należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10, publ.: cbois). Zatem skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego skierowany został wniosek, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ww. ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W rozpoznawanej sprawie został zrealizowany zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż Burmistrz jest podmiotem realizującym zadania publiczne, co w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane. Spełniony został również zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem żądana informacja, ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1c u.d.i.p. (informacja o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań). W tym miejscu zaznaczyć należy, iż po złożeniu przez spółkę skargi w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, Burmistrz pismem z [...] grudnia 2017 r. - przed przekazaniem sprawy do Sądu – udzielił skarżącej informacji poprzez wskazanie, programów komputerowych na których pracują pracownicy zatrudnieni w urzędzie gminy. Bezczynność organu na gruncie powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada. Celem skargi na bezczynność jest z kolei zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że organ udzielając skarżącej pismem z [...] grudnia 2017 r. żądanej informacji rozpatrzył wniosek skarżącej z [...] października 2017 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej - została usunięta przez sam organ, przy czym bezczynność organu ustała w [...] grudnia 2017 r., czyli w dniu sporządzenia i przesłania stronie skarżącej opisanego wyżej pisma organu. Ponieważ, jak przedstawiono wyżej, celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, stąd też udzielenie skarżącej informacji zawartej w piśmie z [...] grudnia 2017 r. uczyniło rozpoznanie niniejszej sprawy bezprzedmiotowym, bowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność strony przeciwnej w tym zakresie - przestał w dacie orzekania istnieć. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że w okresie pomiędzy rozpoznaniem wniosku spółki przez organ, a wpływem do Sądu skargi na bezczynność, odpadła główna przesłanka (bezczynność organu), co uniemożliwia Sądowi zobowiązanie organu do podjęcia czynności udostępnienia informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, Sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.). Gdy postępowanie sądowe po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na podjęte przez organ czynności, wówczas Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, publ. Lex nr 478295). W sytuacji, gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie - stało się bezprzedmiotowe, to zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a, postępowanie sądowe, w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do dokonania określonych czynności związanych z żądaniem objętym wnioskiem z [...] października 2017 r., należało umorzyć. Organ wskazał, że wniosek skarżącej wpłynął na oficjalna skrzynkę meilową organu, jednak z uwagi na ilość wpływających do Burmistrza zapytań, został zwyczajnie przeoczony. W odniesieniu do powyższego stwierdzić należy, iż rolą organu jest zatem takie zorganizowanie pracy, aby każdy podmiot, który skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres wskazany przez sam organ, otrzymał odpowiedź. Przypomnieć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). W judykaturze nakazuje się zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08). Stwierdzić należy, że udzielenie przez organ żądanej informacji, nie zwalniało wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzeczenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe" , "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej, choć z uchybieniem ustawowych terminów, został załatwiony. Wprawdzie przekroczony został termin, to nie zachodzi przypadek oczywistego braku woli załatwienia sprawy, który można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Mają na uwadze powołane okoliczności, Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania w kwocie [...] zł, obejmujących wpis sądowy od skargi – [...] zł, koszty zastępstwa procesowego – [...] zł, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.