VIII SAB/Wa 40/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-02
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnie wychowującej niepełnosprawne dziecko, posiadającej stałe źródło dochodu, ale ponoszącej znaczne wydatki, należy się prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi) i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, posiadającej stałe źródło dochodu i zaległości czynszowe, które nie zostały udokumentowane, a wpis od skargi był najniższy możliwy, odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca mogłaby mieć trudności z wygospodarowaniem dodatkowych środków na pełnomocnika, oprócz kosztów sądowych.Stan faktyczny
E. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna i utrzymuje się z dochodu w wysokości ok. [...] zł, na który składają się alimenty i zasiłki z MOPS. Miesięcznie ponosi znaczne koszty utrzymania, w tym opłaty za mieszkanie, media, dowóz syna do szkoły i leki, co skutkuje zaległościami czynszowymi. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m².Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. R. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie zapewnienia bezpłatnego transportu dziecka niepełnosprawnego. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym E. R. podała, że samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna i utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł, na który składają się alimenty na syna – [...] zł, alimenty na wnioskodawczynię – [...] zł oraz zasiłki z MOPS – [...] zł. Wyjaśniła, że miesięcznie ponosi stałe koszty utrzymania tj. opłaty za mieszkanie – [...] zł, energia – [...] zł, gaz – [...] zł, telefon – [...] zł, TV – [...] zł, obiady w szkole – [...] zł, dowóz syna do szkoły 33 km – [...] zł, leki – [...] zł, wyżywienie syna – [..] zł. Wyjaśniła jednocześnie, że uzyskiwany dochód nie wystarcza na regularne opłacanie czynszu za mieszkanie i z tego powodu zaległość wynosi ok. [...] zł. Jako jedyny majątek wymieniła mieszkanie –[...] m².
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Z wyjaśnień skarżącej wynika, że posiada ona stałe źródło dochodu w wysokości [...] zł, ustalony natomiast wpis od skargi wynosi 100 zł i jest to najniższy wpis jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek skarżąca przedstawiła wysokości kosztów bieżącego utrzymania to w ocenie referendarza zestawienie tych kwot nie powoduje, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w najniższej wysokości mógłby stanowić dla niej barierę w dochodzeniu swoich racji przed sądem. Poza tym wyjaśnienia skarżącej budzą wątpliwości w zakresie w jakim podaje stałe koszty opłat za mieszkanie, a jednocześnie twierdzi że posiada z tego tytułu zaległości, których zresztą nie udokumentowała. Sytuacji skarżącej jakkolwiek trudnej z uwagi na samotne wychowywanie niepełnosprawnego dziecka nie sposób mimo wszystko porównywać z sytuacją osób posiadających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącej, nawet przy przyjęciu, że istotnie ponosi ona wymienione we wniosku wydatki we wskazanej tam wysokości.
Oceniając natomiast złożony wniosek w zakresie ustanowienia adwokata uznano, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca zobowiązana do ponoszenia kosztów sądowych mogłaby mieć trudności z wygospodarowaniem dodatkowych środków na opłacenie pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło