VIII SAB/Wa 42/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-24
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o legalizację urządzenia wodnego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. przez organ administracji publicznej, który wielokrotnie wzywał stronę do uzupełnienia braków formalnych na podstawie różnych przepisów prawa, stanowi bezczynność organu podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który pozostawia wniosek o legalizację urządzenia wodnego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wielokrotnie wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych na podstawie różnych przepisów prawa (art. 407 ust. 2 i art. 422 Prawa wodnego), dopuszcza się bezczynności. Takie działanie, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu art. 64 § 2 k.p.a. do braków merytorycznych lub niejasności co do przedmiotu postępowania, stanowi naruszenie przepisów prawa i uzasadnia zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz stwierdzenie bezczynności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o legalizację urządzenia wodnego (stawu) na podstawie art. 190 Prawa wodnego. Organ wielokrotnie wzywał ją do uzupełnienia wniosku, początkowo wzywając do przedstawienia mapy sytuacyjno-wysokościowej zgodnie z przepisami dotyczącymi zgłoszenia wodnoprawnego (art. 422 Prawa wodnego), a następnie do przedłożenia dokumentów wymaganych do pozwolenia wodnoprawnego (art. 407 ust. 2 Prawa wodnego). Po kolejnym wezwaniu, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do rozpatrzenia wniosku R. B. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącej R. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego 1. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do rozpatrzenia wniosku R. B. w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącej R. B.kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga R. B. na bezczynność organu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wydanie decyzji w sprawie legalizacji urządzenia wodnego.
Wnioskiem z [...] czerwca 2020 r. (w oryginale 2010 r.), złożonym do Państwowego Gospodarstwa Wodnego (PGW) Wody Polskie Zarządu Zlewni
w R., R. B. (dalej strona, skarżąca) wystąpiła o wydanie decyzji
w sprawie legalizacji urządzenia wodnego na podstawie art. 190 ustawy prawo wodne (Dz.U. 2020.310).
W złożonym wniosku powołała się na art. 394 ust. 1 pkt 9 ustawy prawo wodne
i wskazała, że w oparciu o ww. przepis wydanie decyzji o legalizacji wymaga zgłoszenia wodnoprawnego.
Pismem z [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie
w R., na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 310 , dalej "kpa") w związku
z art. 190 ust. 1, art. 394 ust. 1 pkt 9 oraz art. 422 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. 2020 r., poz. 310, dalej "Prawo wodne") wezwał skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez wyznaczenie zasięgu oddziaływania wykonanego urządzenia wodnego – stawu na mapie sytuacyjno-wysokościowej terenu zgodnie z art. 422 pkt 1 Prawa wodnego. Zaznaczył, iż wniosek należy uzupełnić
w terminie 14 dni, zgodnie z art. 64 § 2 kpa, zaś nieusunięcie braków w terminie spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania.
W wyznaczonym terminie złożyła do organu pismo podając w nim, iż przedmiotowe urządzenie wodne nie oddziaływane w żadnym zakresie ani zasięgu na sąsiednie nieruchomości gruntowe. Do pisma załączyła mapę sytuacyjno-wysokościową.
Kolejnym wezwaniem z [...] grudnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R., wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 kpa, w zw. z art. 190 ust. 1, art. 394 ust. 1 pkt 9 oraz art. 422 Prawa wodnego do przedłożenia mapy sytuacyjno-wysokościowej pobranej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub innej mapy uwierzytelnionej przez organ państwowej służby geodezyjnej
i kartograficznej, wraz z lokalizacją przedmiotowego stawu i znaczonym zasięgiem oddziaływania, zgodnie z art. 422 pkt 1 Prawa wodnego.
Pismem z [...] stycznia 2021 r. skarżąca ponownie wyjaśniła, że przedmiotowy staw znajduje się w całości na działce stanowiącej jej własność i zasięg oddziaływania tego obiektu nie wykracza poza granice terenu. Do pisma załączyła mapę sytuacyjno-wysokościową.
Wezwaniem z 22 czerwca 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie
w R., kolejny raz wezwał stronę po raz trzeci w trybie art. 64 § 2 kpa, w zw. z art. 190 ust. 1, art. 394 ust. 1 pkt 9 oraz art. 389 pkt 6, art. 16 pkt 65 lit. c, art. 17 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego do:
1. przedłożenia dokumentów wymaganych przepisami art. 407 ust. 2 Prawa wodnego, w tym m in. Operatu wodnoprawnego z oznaczeniem daty jego wykonania wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych. Staw, którego zasięg oddziaływania wykracza poza granice terenu, którego inwestor jest właścicielem wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
2. dołączenia do wniosku wypisu z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy
z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia (tj. działki o nr ew. [...] oraz [...], obręb [...]– J., gm. N. S. pow. K., woj. Ś.) zgodnie z art. 407 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego. Z przeprowadzonej analizy wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie obejmuje swym zasięgiem sąsiednie działki o nr ew[...]oraz [...].
Zaznaczono, iż wniosek należy uzupełnić w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania, a nieusunięcie braków w terminie spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie z organu, skarżąca złożyła pismo procesowe z [...] lipca 2021 r., wraz z wnioskiem o ponaglenie załatwienia sprawy. Do pisma dołączyła wypis z rejestru gruntów oraz mapę do celów projektowych. W piśmie wskazała, że zgodnie z mapą do celów projektowych w wyniku wektoryzacji rasta mapy zasadniczej z dnia [...] lipca 2021 r. przedmiotowy staw swym zasięgiem nie oddziałuje poza granice terenu wnioskodawcy, którego jest właścicielem.
Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R. pismem z [...] lipca 2021 r. zawiadomił skarżącą o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r. dotyczącego wydania decyzji o legalizacji urządzenia wodnego tj. stawu
o powierzchni [...] m² i głębokości [...] m, zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...], [...], [...] obręb [...] – J., gm. N. S., pow. K., woj. Ś..
Jednocześnie organ przesłał ponaglenie strony do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., zaznaczając, iż wniosek strony pozostawiony został bez rozpatrzenia.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w W., działając na podstawie art. 123 § 1, art. 37 § 6 kpa oraz art. 14 ust. 4 Prawa wodnego postanowił: uwzględnić zarzut przewlekłości w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie wykonania bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stawu zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...], [...] [...], obręb [...] – J., gm. N. S., pow. K., woj. Ś., jednocześnie stwierdzając, że nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Strona została poinformowana o możliwości wniesienia skargi na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w R. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skardze na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R., polegającą na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
-) art. 29 ust. 2 pkt. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.1994 Nr 89 poz. 414), poprzez jego niezastosowanie;
-) art. 394 ust 1 pkt 9 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie i uznanie przez Organ, że przedmiotowy wniosek wymaga wydania pozwolenia wodnoprawnego, a tym samym wymagane są dokumenty wynikające z art. 190 ust. 1 w zw. z art 407 ust 2 Prawa wodnego, w sytuacji gdy przedmiotowy wniosek dotyczy legalizacji stawu, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi
o powierzchni nieprzekraczającej [...] m² i głębokości nieprzekraczającej [...] m;
-) art. 422 Prawa Wodnego poprzez jego niezastosowanie przez Organ, skutkiem czego Organ bezpodstawnie wzywał Odwołującą do przedłożenia dokumentów wymaganych przy uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art 190 ust 1 w zw. z art 407 ust 2 Prawa wodnego, podczas gdy przedmiotowy wniosek dotyczy zgłoszenia wodnoprawnego stosownie do art 394 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo wodne;
-) art. 190 ust. 1 w zw. z art. 407 ust. 2 Prawa wodnego poprzez ich zastosowanie;
2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
-) art 64 § 2 kpa poprzez jego zastosowanie;
-) art. 7, 8, 77, 77 § 1,80,107 § 3 kpa przez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego
w sprawie materiału dowodowego;
-) art. 75, 79, 80 kpa polegające na oparciu się Organu o nieaktualne informacje zawarte w hydroportalu ISKO, które nie odzwierciedlają przedmiotowego stanu faktycznego w zakresie położenia stawu.
Skarżąca wniosła o:
• zobowiązanie Organu do wydania najpóźniej w terminie 1 miesiąca decyzji (w trybie zgłoszenia wodnoprawnego) w zakresie dotyczącym przedmiotowego wniosku zgodnie z art. 35 § 3 kpa;
• stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawione zarzuty i opisała przebieg postepowania przed organem, podnosząc błędne stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R. co do położenia stawu i opierania się o nieaktualne informacje z hydroportalu ISOK.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o odrzucenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R., wyrażająca się - w niewydaniu decyzji w sprawie, lecz bezpodstawnym pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania, w trybie art. 64 § 2 kpa.
Zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań (niż określone w art. 64 § 1 kpa – brak wskazania adresu wnoszącego podanie i brak możliwości jego ustalenia) ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni,
z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Następuje to w drodze czynności materialno-technicznej, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1042/13).
Przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę do istoty, albo w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji. Zakończenie sprawy może polegać na pozostawieniu podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Czynność taka jak wynika z uchwały podjętej przez siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 podlega kontroli w ramach skargi na bezczynność. Prowadzi to do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa (mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 kpa), pozostaje
w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji.
Bezpodstawne czy nieprawidłowe pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza więc, że organ administracji publicznej pozostaje bezczynny i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "ppsa").
Pozostawienie podania bez rozpoznania uzasadnia stwierdzenia bezczynności tylko w sytuacji, gdy poprzedzone zostało prawidłowym wezwaniem i pouczeniem organu. Braki podania (wniosku) stanowiące przedmiot zgodnego z prawem wezwania muszą więc wynikać z konkretnych wymagań określonych w przepisach prawa, a więc ze ściśle określonych przepisów prawa. Ponadto wezwanie z art. 64 § 2 kpa może dotyczyć wyłącznie formalnych braków pisma. Przepis ten nie może służyć do usuwania merytorycznych braków wniosku, ani też nie może zmierzać do merytorycznej jego oceny (ten cel może być realizowane jedynie w ramach postępowania wyjaśniającego). Co należy podkreślić, w art. 64 § 2 kpa mowa jest jedynie o takich brakach wniosku, które uniemożliwiają mu nadanie dalszego biegu.
Powoływany przepis może więc służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych,
a nie merytorycznych, braków które wynikają ze ściśle określonych przepisów
i uniemożliwiają nadanie podaniu dalszego biegu.
Powołanie się przez organ na treść art. 64 § 2 kpa i pozostawienie podania bez rozpoznania może więc dotyczyć wyłącznie sytuacji, w której adresat wezwania, będąc prawidłowo pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, nie uzupełni w wyznaczonym terminie braków formalnych podania wynikających ze ściśle określonych przepisów, uniemożliwiających nadanie mu dalszego biegu.
Wracając do przedmiotowej sprawy, skarżąca , złożyła do organu w dniu 18 czerwca 2020 r. wniosek o wydanie decyzji o legalizację urządzenia wodnego na podstawie art. 190 Prawa wodnego, powołując się jednocześnie na art. 394 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Prawa wodnego, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz 422.
Skarżąca w oparciu o powyższy przepis oraz art. 394 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy domagała się rozpoznania jej wniosku.
Pierwszym wezwaniem organu z [...] czerwca 2020 r., na podstawie art. 64 § 2 kpa strona została wezwana do wyznaczenia zasięgu oddziaływania wykonanego urządzenia wodnego – stawu na mapie sytuacyjno-wysokościowej terenu zgodnie z art. 422 pkt 1 Prawa wodnego.
Kolejnym wezwaniem z [...] grudnia 2020 r. organ ponownie na tej samej podstawie prawnej wezwał stronę do złożenia mapy sytuacyjno-wysokościowej pobranej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wraz z lokalizacją przedmiotowego stawu i zaznaczonym zasięgiem oddziaływania, zgodnie z art. 422 pkt 1 Prawa wodnego.
Po złożeniu przez skarżącą wymaganej mapy sytuacyjno-wysokościowej wraz
z lokalizacją przedmiotowego stawu i zaznaczonym zasięgiem oddziaływania, Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R., wezwał skarżącą ponownie na podstawie art. 64 § 2 kpa do przedłożenia dokumentów wymaganych art. 407 ust. 2 Prawa wodnego.
Stosownie do art. 407 § 1 ustawy ww. pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Do wniosku, w myśl art. 407 ust. 2 dołącza się:
1) operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania, wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych;
2) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana;
3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane;
4) ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana;
5) wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Z treści powołanych przepisów wynikają pewne, zasadnicze wymagania kształtujące rygory procesowe w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Po pierwsze, zakres pozwolenia wodnoprawnego wyznacza wnioskodawca. Po drugie, podstawowym dokumentem pozwalającym na weryfikację zgodności planowanego przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne z przepisami Prawa wodnego jest operat wodnoprawny. Operat wodnoprawny jest szczególnego rodzaju dokumentem; z jednej strony ma on charakter wysoce techniczny
i specjalistyczny, co zbliża go funkcją do opinii biegłego, z drugiej natomiast jest on przedkładany przez stronę postepowania, a więc podmiot z istoty zainteresowany korzystnym zakończeniem postępowania, czyli uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. W ujęciu modelowym należy przyjąć, że ustawodawca zdecydował, iż wszystkie istotne dane i parametry zamierzenia, na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, zobowiązany jest podać inwestor, natomiast rzeczą organu jest je zweryfikować pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości, albowiem to na podstawie właśnie tych informacji organ będzie kształtował treść pozwolenia wodnoprawnego, a przez to sytuację prawną jego adresata oraz podmiotów trzecich, na które planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać.
Prowadzący postępowanie organ jest zobowiązany ocenić informacje przedłożone przez inwestora we wniosku, a w razie jakichkolwiek wątpliwości podjąć adekwatne czynności procesowe w ramach postępowania dowodowego.
Jak wskazano powyżej skarżąca została dwukrotnie wezwana przez organ
w trybie art. 64 § 2 kpa, z powołaniem się na art. 422 pkt 1 Prawa wodnego, który to przepis dotyczy zgłoszenia wodnoprawnego. Skarżąca wypełniła zobowiązanie organu w trybie art. 64 § 2 kpa i złożyła mapę sytuacyjno-wysokościową.
Wracając do wniosku strony, stwierdzić należy, że jej wniosek dotyczył legalizacji urządzenia wodnoprawnego na podstawie art. 190 Prawa wodnego w związku z art. 394 ust. 1 pkt 9. Skarżąca zaznaczyła we wniosku że legalizacja urządzenia wodnoprawnego wymaga zgłoszenia wodnoprawnego.
Jeśli organ miał wątpliwości co do złożonego wniosku przez stronę, czy też niejasności w związku z zakresem wniosku, to w pierwszej kolejności należało ustalić prawidłowy przedmiot swojego postępowania, z rzeczywistą wolą wnioskodawcy. Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Są one obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zatem zdaniem Sądu,
w pierwszej kolejności jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, rzeczywistej jej woli, poprzez wezwanie skarżącej do jednoznacznego określenia treści złożonego przez nią wniosku, wraz z ewentualnym udzieleniem jej niezbędnych wyjaśnień
i wskazówek w szczególności o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony. Dopiero ustalenie rzeczywistej woli strony i treści jej żądania umożliwi określenie właściwego trybu postępowania i materialnej podstawy załatwienia sprawy zakreślonej żądaniem, która jak wynika z przytoczonych regulacji, jest inna
w przypadku udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o art. 407 Prawa wodnego a inna w przypadku zgłoszenia wodnoprawnego – art. 422 ustawy.
Tymczasem każde kolejne wezwanie do strony kierowane było w trybie art. 64 § 2 kpa.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku, wydane w trybie art. 64 § 2 kpa, które co należy zaznaczyć może służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych, wynikających ze ściśle określonych przepisów i uniemożliwiających nadanie podaniu dalszego biegu. W sprawie nie został w pierwszej kolejności wyjaśniony w sposób jednoznaczny przedmiot postępowania determinujący materialnoprawną podstawę załatwienia sprawy, a więc także ewentualne braki wniosku w ramach określonej podstawy prawnej rozpatrzenia sprawy.
Ponownie należy podkreślić, że art. 64 § 2 kpa może dotyczyć wyłącznie formalnych braków pisma. W jego trybie nie można zatem usuwać merytorycznych braków wniosku i dokonywać jego merytorycznej oceny. W ocenie Sądu jeżeli organ przyjął, po ustaleniu treści wniosku (woli strony), iż domaga się ona legalizacji urządzenia wodnego na podstawie zgłoszenia wodnoprawnego i podjął w trym zakresie stosowne działania wzywając ją do usunięcia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 kpa,
o czym świadczy treść wezwania z [...] czerwca 2020 r. i [...] grudnia 2020 r. - przedłożenie mapy sytuacyjno-wysokościowej wraz z lokalizacją przedmiotowego stawu i zaznaczonym zasięgiem oddziaływania zgodnie z art. 422 pkt 1 Prawa wodnego, to kolejne wezwanie w trybie art. 64 § 2 kpa, skierowane do strony, zobowiązujące do złożenia na podstawie art. 407 ust. 2 Prawa wodnego – operatu wodnoprawnego, nie stanowiło braku formalnego wniosku, tylko wchodziło w merytoryczny aspekt sprawy.
Biorąc zatem pod uwagę zastrzeżenia Sądu oraz stwierdzone niejasności dotyczące przedmiotu postępowania przez organ i rzeczywistej treści wniosku, a także kilkukrotne wezwania z art. 64 § 2 kpa do uzupełnienia braków wniosku, Sąd stwierdził, że w sprawie organ pozostaje w bezczynności.
Dyrektor Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie w R. nie może trzykrotnie wzywać strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w oparciu o różne podstawy prawne (art. 407 ust. 2 czy art. 422 Prawa wodnego). Jeżeli organ miał wątpliwości czy niejasności co do zakresu wniosku, to jak wskazano powyżej należało je w pierwszej kolejności wyjaśnić.
Surowy rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a w sprawie daleko idące konsekwencje z tym związane dla strony skarżącej, obligowały organ do szczególnie wnikliwej weryfikacji wniosku skarżącej i jego przedmiotu, czego w sprawie nie uczyniono.
W tej sytuacji skarga okazała się uzasadniona.
Nieprawidłowe pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania
i poprzedzające je uchybienie ustawowym terminom załatwiania sprawy, określonym
w art. 35 § 1-3 kpa, stanowiło podstawę do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej – z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu -
w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i stwierdzenia bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt 1 i 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ppsa. Jednocześnie Sąd stwierdził w pkt 3 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, która oznacza wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, gdyż
w ocenie Sądu stwierdzona bezczynność wynikała nie ze świadomego działania organu i lekceważenia strony skarżącej, lecz ze skomplikowanego charakteru przedmiotowej sprawy. Wpływ na termin załatwienia sprawy miał też stan epidemiologiczny występujący w kraju.
O kosztach postępowania orzeczono, w pkt 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w związku z art. 210 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło