VIII SAB/Wa 5/20
WyrokWSA w Warszawie2020-04-30
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności, odmawiając wydania elektronicznych kopii dokumentów z akt kontroli podatkowej, powołując się na brak własnego systemu teleinformatycznego i możliwość osobistego wglądu do akt?Ratio decidendi
Organ podatkowy pozostaje w bezczynności, jeśli odmawia wydania elektronicznych kopii dokumentów z akt kontroli podatkowej, powołując się na brak własnego systemu teleinformatycznego. Przepis art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej nie uzależnia wydania kopii w formie elektronicznej od prowadzenia akt w postaci zdigitalizowanej, a jedynie od obiektywnej niemożności wykonania skanów lub ich doręczenia. Organ ma obowiązek wydać kopie dokumentów, które mogą być sporządzone również w formie elektronicznej (skanów), nawet jeśli akta prowadzone są w formie papierowej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o wydanie elektronicznych kopii dokumentów z akt kontroli podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, wskazując na brak własnego systemu teleinformatycznego i możliwość osobistego wglądu do akt. Po ponagleniu i postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uznającym ponaglenie za bezzasadne, spółka złożyła skargę na bezczynność organu. WSA początkowo oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, uwzględniając wykładnię NSA, stwierdził bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego do rozpoznania wniosku o wydanie elektronicznych kopii dokumentów w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Naczelnika Urzędu Skarbowego na rzecz spółki kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na bezczynność Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w [...] w przedmiocie niewydania kopii dokumentów 1. zobowiązuje Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w [...]do rozpoznania wniosku "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]z 20 września 2018 r. o wydanie elektronicznych kopii dokumentów w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w [...]na rzecz "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z [...] września 2018 r. [...] sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca", "spółka") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego) zwróciła się na podstawie art. 178 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800; dalej: "Op") do Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik MUS", "NMUS", "organ") o wydanie elektronicznych kopii dokumentów (skanów dokumentów
w formie papierowej lub dokumentów elektronicznych) z akt prowadzonej kontroli podatkowej (bez ich uwierzytelnienia), znajdujących się lub włączonych do akt kontroli od dnia wszczęcia kontroli podatkowej do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek. Pełnomocnik spółki zwrócił się o przesłanie żądanych kopii akt w formie elektronicznej, bez ich uwierzytelnienia, na adres skrzynki ePUAP.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z [...] października 2018 r. nr [...] Naczelnik MUS poinformował skarżącą o treści art. 178 § 1-2 i § 4 Op. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada własnego systemu teleinformatycznego, za pomocą którego mógłby przesłać żądane kopie dokumentów. Wskazał, że zgodnie
z obowiązującymi przepisami ww. ustawy strona może osobiście zgłosić się do siedziby organu i w obecności pracownika prowadzącego postępowanie kontrolne dokonać wglądu w akta sprawy, sporządzając z nich notatki, odpisy oraz kopie przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.
W związku z niewydaniem elektronicznych kopii dokumentów pełnomocnik spółki pismem z [...] października 2018 r. skierował ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS") na niezałatwienie sprawy w terminie przez Naczelnika MUS. Zwrócił się o pilną realizację złożonego wniosku poprzez wydanie wnioskowanych kopii akt sprawy za okres od dnia wszczęcia kontroli podatkowej do dnia 11 października 2018 r.
Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] Dyrektor IAS uznał ponaglenie za bezzasadne.
Pismem z [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej ponownie wystąpił
z wnioskiem do NMUS o wydanie elektronicznych kopii dokumentów z akt prowadzonej kontroli podatkowej.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] odpowiadając na wniosek pełnomocnika spółki organ ponownie poinformował spółkę o treści art. 178 § 1-2 i § 4 Op. Ponadto wyjaśnił, że zapewnienie stronie postępowania dostępu on-line do akt sprawy jest uprawnieniem a nie obowiązkiem organu podatkowego. Realizacja dostępu on-line do akt sprawy uzależniona jest od organu podatkowego i dostępna jest w organach podatkowych, które wdrożyły system elektroniczny zarządzania dokumentami. Naczelnik MUS stwierdził, że z przytoczonych przepisów nie wynika obowiązek digitalizacji (sporządzania cyfrowych odwzorowań) dokumentów sporządzonych w postaci innej niż elektroniczna, będących w posiadaniu organu podatkowego. W związku z tym, że NMUS nie posiada własnego systemu teleinformatycznego wskazał na możliwość osobistego zgłoszenia się strony do siedziby organu w celu dokonania wglądu w akta sprawy, sporządzenia notatek, odpisów oraz kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.
Pismem z [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") na bezczynność Naczelnika MUS w zakresie wydania kopii dokumentów z akt sprawy, zarzucając naruszenie art. 139 § 1 i art. 178 § 3 Op w związku z art. 123 § 1, art. 125, art. 121 § 1 oraz art. 292 Op. Skarżący wniósł o zobowiązanie Naczelnika MUS do wydania żądanych kopii dokumentów z akt sprawy w terminie zakreślonym przez Sąd,
o stwierdzenie że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
i wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając skargę pełnomocnik spółki stwierdził, że bezczynność organu w sprawie wydania elektronicznej kopii dokumentów nie budzi wątpliwości. Podniósł, że dokonana przez NMUS wykładnia art. 178 § 3 Op jest sprzeczna z jego gramatycznym brzmieniem. Wskazał na nowelizację Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649) obowiązującą od 1 stycznia 2016 r., według której ustawodawca położył nacisk na elektroniczny obrót dokumentami i elektroniczne formy załatwiania spraw. Dotyczy to również sporządzania elektronicznych kopii dokumentów na żądanie strony. Dobitnym zaś tego dowodem są przepisy dotyczące kosztów sporządzania takich elektronicznych kopii (skanów) dokumentów z akt sprawy. Zwrócił uwagę, że w celu prawidłowego przestrzegania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, organ podatkowy powinien zapewnić stronie (lub kontrolowanemu na zasadzie art. 929 Op) możliwość niczym nieskrępowanego uczestnictwa w danej procedurze podatkowej, w tym obowiązków określonych w art. 178 § 3 Op. W ocenie pełnomocnika spółki przy wydatkowaniu ogromnych kwot z budżetu państwa na informatyzację organów podatkowych, jak i jeszcze większych kwot na budowę systemów elektronicznych
w postaci ePUAP i Portalu Podatkowego, wymaganie od pełnomocników podatników, by celem zapoznania się z określonymi dokumentami z akt sprawy byli zmuszeni do pokonywania kilkusetkilometrowych odległości, przeczy zarówno ekonomice procesowej, jak i celowości wydatków budżetowych w powyższym zakresie. Według pełnomocnika organ dopuścił się bezczynności w realizacji wniosku z [...] września 2018 r. złożonego w trybie art. 178 § 3 Op, naruszając tym samym zasadę szybkości postępowania (art. 139 § 1 i art. 125 Op), zasadę czynnego udziału strony
w postępowaniu (art. 123 § 1 Op) oraz zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121§ 1 Op).
W odpowiedzi na skargę NMUS wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że udzielił odpowiedzi na wniosek pełnomocnika spółki pismem z [...] października 2018 r. nr [...], w którym wyjaśnił przyczyny braku możliwości udostępnienia wnioskowanych akt sprawy za pomocą systemu teleinformatycznego. Jednocześnie wskazał na inne możliwości uzyskania kopii żądanych dokumentów,
w siedzibie organu. Nie odmówił skarżącej udostępnienia akt. Wskazał, że z treści art. 178 § 3 Op nie wynika obowiązek digitalizacji (sporządzania cyfrowych odwzorowań) dokumentów sporządzonych w postaci innej niż elektroniczna, będących w posiadaniu organu.
W związku z powyższym Naczelnik MUS stwierdził, że zarzut pełnomocnika spółki, iż organ pozostaje w bezczynności i nie stosuje się do art. 178 § 3 Op jest bezzasadny.
Wyrokiem z 28 marca 2019 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 2/19, Sąd oddalił skargę [...] sp. z o. o. z siedzibą w R. na bezczynność Naczelnika MUS w przedmiocie niewydania kopii dokumentów.
W ocenie Sądu Naczelnik MUS nie pozostawał w bezczynności, gdyż odpowiadając na wniosek skarżącej z [...] września 2018 r. wskazał na możliwość realizacji praw wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Jednak skarżąca
z możliwości tych nie skorzystała. Zaznaczył, że organ swoim działaniem nie uchybił zasadom względnej jawności postępowania podatkowego i czynnego udziału strony
w postępowaniu, gdyż wskazał skarżącej na przyczyny braku możliwości udostę- pnienia wnioskowanych akt sprawy za pomocą systemu teleinformatycznego. Spółka została poinformowana o możliwości realizacji swoich uprawnień w siedzibie organu podatkowego, a także możliwości wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie kopii żądanych dokumentów (po wniesieniu opłaty). Zgodnie z art. 178 § 1-3 Op Naczelnik MUS prawidłowo uznał, że co do zasady obowiązek udostępnienia kopii akt w postaci elektronicznej istnieje wówczas, gdy organ posiada akta w takiej postaci. Przepis ten nie obliguje organu do digitalizacji posiadanych dokumentów.
Od powyższego wyroku pismem z [...] czerwca 2019 r. pełnomocnik spółki wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
– naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się Sądu do istotnej części zarzutów skargi,
– naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletne akta sprawy
i wadliwie ustalony stan faktyczny,
– brak zastosowania przepisu art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i błędne zastosowanie przepisu art. 151 p.p.s.a w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez akceptację przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ administracji przepisów art. 125, art. 139 § 2 oraz art. 178 § 3 Op.
Pełnomocnik spółki wniósł o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a.,
– zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
– rozpoznanie skargi na rozprawie.
Organ podatkowy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 17 października 2019 r., sygn. akt I FSK 1331/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zwrócił uwagę, że przepis art. 178 § 3 Op w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. nie określa formy w jakiej mają być sporządzane kopie akt sprawy, ani też nie uzależnia ich wydawania w formie innej niż tradycyjna – papierowa od prowadzenia akt w postaci zdigitalizowanej. Wskazał na wyrażoną w art. 126 Op zasadę pisemności, w brzmieniu obowiązującym od 11 maja 2014 r., która stosownie do art. 292 Op ma zastosowanie do kontroli podatkowej. Tym samym wydanie kopii dokumentów z akt kontroli podatkowej może przybrać zarówno formę pisemną, jak i formę dokumentu elektronicznego bowiem nie wprowadzono w tej materii przepisów szczególnych, które odmiennie regulowałyby to zagadnienie. NSA odniósł się do przepisu § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 18 grudnia 2015 r. w sprawie wysokości opłaty za sporządzenie kopii oraz odpisu dokumentów (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1844), wydanego na podstawie art. 270b Op, z którego wynika, że obok papierowych kopii dokumentów przewidziane są także ich elektroniczne odpowiedniki (skany).
W związku z powyższym w ocenie NSA nie można przyjmować, że dopiero prowadzenie akt sprawy w postaci zdigitalizowanej pozwala na przekazywanie elektronicznych kopii dokumentów znajdujących się w takich aktach. Takie stanowisko nie uwzględnia bowiem możliwości sporządzenia skanów dokumentów znajdujących się w tradycyjnie prowadzonych papierowych aktach i przekazania ich wnioskodawcy
w sposób, o którym mowa w art. 144 § 5 Op.
Konkludując, NSA stwierdził, że aktualna wykładnia art. 178 § 3 Op musi uwzględniać fakt, że kopie pism, z których składają się akta sprawy i których wydania, na podstawie tego przepisu, może domagać się strona, mogą być sporządzane zarówno w tradycyjnej papierowej postaci, jak i w formie zeskanowanych dokumentów papierowych. Natomiast od podmiotu składającego żądanie zależy wybór tej formy, przy zachowaniu wymogów związanych ze wskazaną formą i sposobem jej doręczenia. Dopiero obiektywna niemożność wykonania skanów dokumentów papierowych np.
z powodu braku odpowiednich urządzeń w danym organie podatkowym czy wystąpienie problemów technicznych lub prawnych uniemożliwiających organowi ich doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej może stanowić przeszkodę zwalniającą
z obowiązku wykonania wniosku strony. Takiej przesłanki nie stanowi jednak okoliczność, że akta sprawy nie są prowadzone w formie elektronicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.; dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych
w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W świetle art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednak – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 70).
Sąd rozpoznając sprawę ponownie, po jej uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 190 p.p.s.a. uwzględnił wykładnię dokonaną prawną przez ten Sąd w wyroku z dnia 17 października 2019 roku, syg. akt I FSK 1331/19.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności NMUS w przedmiocie rozpoznania wniosku pełnomocnika skarżącej z 20 września 2018 r. o wydanie elektronicznych kopii dokumentów (skanów dokumentów w formie papierowej lub dokumentów elektronicznych) z akt prowadzonej kontroli podatkowej (bez ich uwierzytelnienia), znajdujących się lub włączonych do akt kontroli od dnia wszczęcia kontroli podatkowej do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek, a także przesłania żądanych kopii akt w formie elektronicznej, bez ich uwierzytelnienia, na adres skrzynki pocztowej ePUAP.
Zgodnie z art. 178 § 1-4 Op (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.), strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu (§ 2). Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy (§ 3). Organ podatkowy może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po identyfikacji strony w sposób, o którym mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 4).
Wskazany przepis przewiduje następujące uprawnienia strony: prawo żądania wydania kopii akt sprawy, prawo żądania wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i prawo żądania uwierzytelnienia kopii akt sprawy. Powyższym uprawnieniom strony odpowiadają następujące obowiązki organu podatkowego. Po pierwsze, obowiązek wydania kopii akt sprawy. Po drugie, obowiązek wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, co jednak wiąże się z wcześniejszym sporządzeniem przez organ podatkowy takiego odpisu (kopii). Po trzecie, obowiązek uwierzytelnienia sporządzonych wcześniej przez stronę kopii akt sprawy. Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, treść tego przepisu nie przewiduje jakichkolwiek warunków, których spełnienie umożliwia realizację prawa żądania wydania kopii akt sprawy, prawa żądania wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i prawa żądania uwierzytelnienia kopii akt sprawy. Złożenie przez stronę stosownego żądania powoduje zatem, że organ podatkowy nie może odmówić dokonania wskazanych czynności.
Należy zaznaczyć, że przepis art. 178 § 3 Op nie określa formy w jakiej mają być sporządzone kopie, jak również nie uzależnia ich wydania w formie innej niż tradycyjna papierowa od prowadzenia akt w postaci zdigitalizowanej.
Ponadto z art. 126 Op (w brzmieniu obowiązującym od 11 maja 2014 r.) wynika, że sprawy podatkowe załatwiane są w formie pisemnej lub formie dokumentu elektronicznego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zatem wydanie kopii dokumentów z akt kontroli podatkowej może przybrać zarówno formę pisemną, jak
i formę dokumentu elektronicznego.
Również przepis art. 144 § 5 Op wprowadził zasadę doręczania pism profesjonalnym pełnomocnikom oraz organom administracji publicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Według treści § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 18 grudnia 2015 r.
w sprawie wysokości opłaty za sporządzenie kopii oraz odpisu dokumentów (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1844), który został dodany do § 1 rozporządzenia w wyniku zmiany dokonanej rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 lipca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości opłaty za sporządzenie kopii oraz odpisu dokumentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1409), przewidziano opłatę za jedną stronę zeskanowanego dokumentu papierowego. Natomiast w uzasadnieniu wprowadzonej zmiany wskazano, że: "Mając na uwadze, że organy podatkowe w celu udostępniania dokumentów pochodzących z akt sprawy sporządzają kopie dokumentów papierowych w formie elektronicznej (skanów) niezbędne jest uzupełnienie określonych w § 1 rozporządzenia opłat za sporządzenie kopii oraz odpisu dokumentów o opłaty za sporządzenie skanów tych dokumentów".
Biorąc powyższe pod uwagę, nie może zatem budzić wątpliwości, że kopia dokumentu akt sprawy, w rozumieniu art. 178 § 3 Op obejmuje także sporządzenie kopii dokumentów w postaci dokumentów elektronicznych czyli tzw. skanów.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik skarżącej wystąpił z żądaniem udostępnienia skanu wymienionych kopii akt kontroli podatkowej, nie zaś z żądaniem dostępu do akt on-line. Oczywiste jest również żądanie pełnomocnika przesłania tych dokumentów za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za pomocą których to organy podatkowe komunikują się ze stronami postępowania podatkowego, dokonując wymiany korespondencji (również w niniejszej sprawie organ podatkowy komunikował się z pełnomocnikiem skarżącej przez platformę ePUAP).
W ocenie Sądu organ podatkowy w sposób wadliwy przyjął, że wniosek dotyczy dostępu do akt sprawy on - line, co jest sprzeczne z treścią tego wniosku, z której wynika wprost, że pełnomocnik skarżącej wystąpił na podstawie art. 178 § 3 Op
o przesłanie drogą elektroniczną (ePUAP) wyłącznie skanu żądanych dokumentów. Powyższe działanie doprowadziło do bezczynności Naczelnika MUS w załatwieniu wniosku spółki z [...] września 2018 r. NMUS nie wykazał, że nie posiadał możliwości technicznych (brak możliwości wykonania skanu), by sprostać uprawnieniu strony określonemu w art. 178 § 3 Op, lecz konsekwentnie wskazywał na konieczność osobistego wglądu do akt sprawy wynikającą z art. 178 § 1 Op.
Konludując, Sąd stwierdził bezczynność Naczelnika MUS w rozpoznaniu wniosku pełnomocnika spółki z [...] września 2018 r. i na podstawie art 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o wydanie elektronicznych kopii dokumentów w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 wyroku). Odrębną kwestią pozostaje, czy i jaka treść żądanych dokumentów podlega udostępnieniu, która to pozostanie do rozstrzygnięcia organowi podatkowemu rozpoznającemu powyższy wniosek.
W ocenie Sądu bezczynność w niniejszej sprawie nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a, pkt 2 wyroku), gdyż wynikała z błędnej interpretacji żądania wniosku i mogła także wynikać z wadliwej praktyki organu w tym względzie. Przyczyną powyższego mogła także być okoliczność wadliwej wykładni art. 179 § 3 Op i uznanie, iż żądanie wykonania skanu nie stanowi żądania wykonania kopii (kserokopii) mieszczącego się w treści art. 178 § 3 Op. Powyższe wadliwości zdaniem Sądu nie noszą cech rażącego naruszenia prawa.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687). Wskazana w punkcie 3 wyroku kwota [...] zł obejmuje: [...] zł uiszczonego wpisu od skargi, [...] zł opłaty od pełnomocnictwa i [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło