VIII SAB/Wa 50/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy J. na bezczynność Dyrektora Gminnej Instytucji Kultury "[...]" w W. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Gminnej Instytucji Kultury "[...]" w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy J. z dnia 17 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Dyrektora Gminnej Instytucji Kultury "[...]" w W. na rzecz Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 12 maja 2025 r. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy J. (dalej także: "Stowarzyszenie", "skarżący") wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Dyrektora Gminnej Instytucji Kultury "[...]" w W. (dalej także: "Dyrektor") w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, stawiając zarzuty naruszenia: art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podkreśliło, że organ nie udzielił odpowiedzi na jego wniosek z 17.04.2025r. Tymczasem, termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wyjaśnił, że niedopełnienie obowiązku odpowiedzi w ustawowym terminie wynikało z przyczyn niezależnych od organu. W okresie, w którym wpłynął wniosek, wystąpiły problemy techniczne z funkcjonowaniem skrzynki ePUAP, skutkujące brakiem dostępu do korespondencji wpływającej tą drogą. W związku z tym, wniosek nie został wówczas odczytany i zarejestrowany w systemie kancelaryjnym jednostki. Po zidentyfikowaniu usterki, podjęto niezwłoczne działania naprawcze, a następnie przystąpiono do weryfikacji zaległych wiadomości. Wniosek został odnaleziony i niezwłocznie rozpatrzony. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, Dyrektor Gminnej Instytucji Kultury "[...]" podlega obowiązkowi składania i publikacji oświadczenia majątkowego. Oświadczenie jest dostępne w BIP Gminy W.. Wskazał, że Gminna Instytucja Kultury "[...]" dołoży starań, aby w przyszłości nie dochodziło do podobnych sytuacji. Jednocześnie wyraził ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji i zapewnił, że nie miała ona na celu naruszenia prawa strony do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Niewątpliwie Dyrektor, jako podmiot określony w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Powyższa okoliczność nie jest objęta sporem w sprawie. Informacją publiczną jest natomiast każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania i cele publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów realizujących określone zadania i cele publiczne. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Wskazać w tym miejscu należy, że pismem z 17 kwietnia 2025r. złożonym w formie elektronicznej (ePUAP) Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy J. wystąpiło do Dyrektora Gminnej Instytucji Kultury "[...]" w W. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: Ile sumarycznie wyniosło wynagrodzenie Dyrektora za rok 2024 wraz ze wszystkimi pochodnymi do wynagrodzenia (premie, dodatki, nagrody itp.)? Zgodnie z art. 13 § 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jednocześnie wskazać należy, iż zgodne z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. na wniosek udostępniana jest informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, Dyrektor Gminnej Instytucji Kultury "[...]" podlega obowiązkowi składania i publikacji oświadczenia majątkowego, które jest dostępne w BIP Gminy. Jak wynika z Biuletynu Informacji Publicznej Gminy W. oświadczenie majątkowe Dyrektora zostało udostępnione w dniu 20 maja 2025 r. W części A punkt VIII tego oświadczenia majątkowego Dyrektor wskazał dochody uzyskiwane ze stosunku pracy w Gminnej Instytucji Kultury "[...]". Z powyższego wynika, iż w myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja wskazana we wniosku Stowarzyszenia z dnia 17 kwietnia 2025 r. jako dostępna w BIP nie podlega udzieleniu na wniosek. Stan ten jednak istnieje od dnia 20 maja 2025 r. W tym bowiem dniu informacja ta została udostępniona. O ile zatem w dacie orzekania przez Sąd brak jest podstaw do zobowiązania Dyrektora do rozpoznania ww. wniosku w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż Dyrektor pozostawał w bezczynności. Do dnia udostępnienia informacji w BIP informacja ta podlegała udostępnieniu na wniosek w terminie 14 od dnia jego złożenia. Udostępnienie informacji w BIP nastąpiło zaś po upływie tego terminu. Z powyższego wynika, iż Dyrektor pozostawał w bezczynności, albowiem nie podjął właściwych działań przewidzianych ustawą w terminie wymienionym w u.d.i.p., do czego w świetle powołanych przepisów był zobowiązany. Z tych względów za zasadne Sąd uznał stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku, orzekając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym mowa [...] w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Taka sytuacja zaś nie miała miejsca w niniejszej sprawie. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 złotych Sąd postanowił zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uroszczonym.