VIII SAB/Wa 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. wspólnika spółki cywilnej [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. wspólnika spółki cywilnej [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi P. M. wspólnik spółki cywilnej [...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych. Podniósł, iż osiągane dochody w wysokości [...] zł miesięcznie nie wystarczają na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania oraz spłatę wymagalnych zobowiązań. Oświadczył, że od kilku lat stan zajęć komorniczych na rachunkach bankowych, ruchomościach i nieruchomościach jest niezmienny. Poza tym toczy się przeciwko niemu wiele postępowań o zapłatę, co znacząco wpływa na sytuację finansową. Jako stałe zobowiązania wymienił opłatę za mieszkanie – [...] zł, energię elektryczną – [...] zł, odpady komunalne – [...] zł, środki czystości i wyżywienie – [...] zł. Do wniosku załączył kserokopie: zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia, zeznania podatkowego za 2014 r. z ujawnioną stratą w wysokości (-)[...] zł, planu podziału komornika zgłoszonych wierzytelności oraz sum przypadających z podziału [...] wierzycielom. Ponadto złożył kserokopie postanowień sądów powszechnych w S. i W. o zwolnieniu z opłat sądowych oraz kserokopię wyciągu bankowego z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do regulacji art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że miesięczny dochód skarżącego ([...] zł) wyczerpują stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem. Jednocześnie toczy się przeciwko niemu wiele postępowań o zapłatę oraz postępowania egzekucyjne. Wprawdzie koszty do jakich skarżący jest zobowiązany w przedmiotowej sprawie wynoszą jedynie 100 zł tytułem wpisu od skargi, to w ocenie Sądu nie można pominąć faktu, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Oceniając zatem zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić. Z tego też względu Sądu uznał, że w jego aktualnej sytuacji finansowej obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli czy istotnie w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W pozostałym zakresie Sąd odmówił przyznania prawa pomocy bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja materialna skarżącego nie ulegnie w przyszłości poprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 4 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.