VIII SAB/Wa 67/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na przewlekłość Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie prowadzenia postępowania o nałożenie kary pieniężnej oddala skargę. Pismem z dn.26 października 2022 r. P.P. ( dalej jako: "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzenia postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w S.( dalej jako: "organ"). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dn. 9 września 2022 r. Burmistrz Gminy i Miasta w S. wszczął postępowania w sprawie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr ewid. [...], działka nr [...] w m. D. gm. S. bez zezwolenia zarządcy drogi. Czynnościom wykonywanym w toku ww. postępowania administracyjnego przez pracowników organu skarżąca zarzuciła: 1/ brak znajomości stosownych przepisów normujących przebieg postępowania administracyjnego, brak znajomości przepisów ustawy o drogach publicznych i prawa wodnego, 2/ prowadzenie postepowania w sposób nieprawidłowy, przeprowadzenie kontroli na nieruchomości bez właścicieli, 3/ przeprowadzenie inwentaryzacji w dn. 10 września 2022 r. w sposób nieprawidłowy, 4/ dopuszczenie się bezczynności i przewlekłości w rozumieniu art. 35 kpa W żądaniach skarżąca wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego, ukarania osób winnych bezczynności i przewlekłości postępowania, zwolnienie od kosztów postępowania administracyjnego. Skarżąca ponadto wskazał, że organ odmówił udostępnienia akt sprawy, a wykonana dokumentacja fotograficzna jest zmanipulowana i nie oddaje stanu faktycznego na nieruchomości. Bezpodstawne jest oskarżana wraz z mężem o wybudowanie bez zezwolenia zjazdu do swojej posesji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz S.wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Potwierdził fakt wszczęcia i przeprowadzenia ww. postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogi gminnej bez zezwolenia. W przebiegu postępowania strona była zawiadamiana w trybie art. 10 kpa o wszczęciu postępowania, czynnościach z udziałem strony, przedłużeniu czasu jego trwania. W sprawie w dn. 22 listopada 2022 r. organ wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej bez stosowego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Po 35/22 ). Z akt sprawy wynika, że skarżąca wypełniła powyższy wymóg składając stosowne ponaglenie (zob. pismo z dnia 25 października 2022 r.). Wskazać również należy, że dopuszczalności rozpoznania sprawy ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jak i bezczynność nie ogranicza okoliczność zakończenia postępowania. Decyzja w niniejszej sprawie została wydana 22 listopada 2022 r., a więc po wniesieniu skargi. Tym samym na dzień wnoszenia skargi postępowanie nie było zakończone. Wobec powyższego zostały spełnione warunki formalne dopuszczalności skargi. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że wniesiona w tej sprawie skarga zarzuca obie postaci opieszałości wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., tj. zarówno bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Dokonując rozgraniczenia zakresów skarg na bezczynność organu oraz na przewlekłość postępowania wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 05 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 CBOSA ) zajęto stanowisko, które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. ( wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Po 35/22 ). Definicja legalna "bezczynności" ,wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., stwierdza, że stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., stwierdza natomiast, że stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kierując się powyższym, Sąd uznał, że organ nie dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości jak i bezczynności w okresie wskazanym w skardze. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zawiadomieniem z dn. 6 września 2022 r. organ powiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego ww. drogi gminnej w m. D. gm. S.. W dn. 14 września 2022 r. dokonano kontroli przedmiotowego pasa drogowego, podczas oględzin ustalono, że zjazd został rozebrany poprzez zdemontowanie przepustu. Pismem z dn. 26 września 2022 r. poinformowano stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego. W dn. 30 września 2022 r. w związku ze złożonym przez stronę zażaleniem, w dn. 21 października przekazano akta sprawy wg. właściwości do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w R.. W dn. 4 listopada 2022 r. organ na podstawie art. 36 kpa przedłużył termin załatwienia sprawy do dn.30 listopada 2022 r. W międzyczasie w dn. 8 listopada 2022 r. zawiadomił stronę na podstawie art. 10 kpa o zgromadzeniu w sprawie materiału dowodowego. W dn. 22 listopada 2022 r. organ wydał w sprawie decyzję administracyjną. Powyższe sprawozdanie z przebiegu prowadzonego postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności, jak również brak podstaw do stwierdzania przewlekłości w prowadzonym postępowaniu. W ocenie Sądu zatem, nie budzi wątpliwości, że postępowanie było prowadzone sprawnie, z właściwą koncentracją materiału dowodowego, z całą zaś pewnością nie dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy, a więc bez naruszenia przepisów art. 35 i 36 k.p.a. Sąd mając zatem na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, jak również fakt wydania przez organ decyzji uznał, że skarga w sprawie jest niezasadna i w związku z powyższym orzekł o jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.