VIII SAB/Wa 70/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) stwierdzić, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznać od Skarbu Państwa i nakazać wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. (data wpływu do organu - [...] sierpnia 2013 r.) D.P. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Publicznego Gimnazjum nr [...] w R. (dalej jako "organ") z wnioskiem w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz.1198 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") o przesłanie kserokopii protokołów z rad pedagogicznych za okres jego pracy w ww. szkole, tj. od roku szkolnego 2001/2002 do [...] lutego 2011 oraz protokołów za okres od [...] marca 2011 do końca roku szkolnego 2012/2013. Wniósł o wyłączenie z powyższego protokołów z rad szkoleniowych oraz zanonimizowanie tylko tych danych, których zamazanie jest absolutnie konieczne. We wniosku skarżący wskazał, że dokumenty te potrzebuje do "wykazania przed prokuratorem i sądami przestępczej działalności dyrekcji ww. szkoły, zarówno poprzedniej pod kierownictwem Z.K. jak i obecnej, która jest jego zdaniem "wierną kontynuatorką arcypatologicznej tradycji rozpowszechnionych przez owiane niesławą jej poprzedniczki". W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2013 r. organ wystosował do skarżącego pismo, w którym stosownie do treści art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poinformował, że realizacja wniosku w żądanej formie będzie wiązała się z dodatkowymi kosztami. W związku z przedstawioną kalkulacją organ zwrócił się z prośbą o wpłacenie tytułem zaliczki kwoty [...] złotych na rachunek bankowy szkoły. W odpowiedzi na przesłane zawiadomienie, skarżący zmodyfikował sposób udostępnienia mu informacji publicznej poprzez umożliwienie mu wglądu do protokołów rad pedagogicznych z okresu objętego wnioskiem, umożliwienia mu zrobienia notatek, a następnie fotokopii. Pismem z dnia [...] września 2013 r. organ wskazał skarżącemu gdzie znajduje się podstawa prawna zawiadomienia o konieczności uiszczenia przez wnioskodawcę dodatkowych kosztów związanych z wykonaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W dniu [...] września 2013 r. skarżący złożył pismo, w którym wskazał, że żąda w pierwszej kolejności udostępnienia akt do wglądu bez dokonywania anonimizacji i następnie umożliwienie zrobienia notatek i kopii. Nadto podniósł, że żądanie uiszczenia zaliczki na poczet kosztów wykonania kserokopii nie znajduje umocowania prawnego. W dalszej części swojego pisma wskazał na sposób wykonania jego wniosku poprzez "zeskanowanie całych akt bądź wydrukowanie ich bez skanowania, następnie zanonimizowanie danych przez wycięcie ich ze skanu bądź zakorektowanie ich i na koniec wydrukowanie zeskanowanej zanonimizowanej kopii". Nadto, skarżący podniósł, że dostęp do protokołów za okres [...] września 2001 r. do [...] lutego 2011 r. przysługuje mu na podstawie art. 73 i 74 K.p.a. bez anonimizacji, bo jest stroną, gdyż w tym okresie był zatrudniony w szkole jako nauczyciel. W dniu [...] września 2013 r. organ przesłał do skarżącego pismo, w którym poinformował o sposobie udzielenia dostępu do informacji publicznej. Z uwagi na konieczność zapewnienia warunków wglądu do żądanej dokumentacji bez dezorganizowania zadań placówki oświatowej oraz mając na względzie obszerność materiałów wnioskowanych do wglądu zaproponował, aby przeglądanie żądanej dokumentacji odbywało się w godzinach od 15:00 do 16:00 w budynku szkoły placówki pod nadzorem osoby uprawnionej z ramienia jej dyrektora, bez możliwości utrwalania danych w sposób mechaniczny bądź cyfrowy, co jest podyktowane koniecznością ochrony danych osobowych osób trzecich. W odpowiedzi na przesłaną informację, skarżący w piśmie z dnia [...] października 2013 r. (data wpływu do organu – [...] października 2013 r.) nie zgodził się na udostępnienie mu informacji przez jedną godzinę dziennie bez możliwości utrwalania danych w sposób mechaniczny bądź cyfrowy. W dniu [...] października 2013 r. organ zawiadomił skarżącego, że realizacja wniosku o udzielenie informacji publicznej z uwagi na jej obszerny zakres wiązać się będzie z dużym nakładem środków finansowych i zaangażowaniem pracowników, gdyż przygotowanie żądanej dokumentacji wymaga przeprowadzenia analiz, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. W związku z powyższym stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego dla pozyskania informacji publicznej w żądanej formie. Pismem z dnia [...] października 2013 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Wskazał, że zażądał zanonimizowanych dokumentów oraz informacji prostych, a nie przetworzonych. Zauważył, że pomimo upływu ustawowego terminu organ nie udzielił mu informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu żądane dokumenty (protokoły rad pedagogicznych z zachowaniem ograniczenia wynikającego z prawa do prywatności art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) są informacją publiczną, a organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Żądanie udzielenia informacji publicznej w postaci kserokopii protokołów rad pedagogicznych z okresu 11 lat miało niewątpliwie istotny wpływ na czasookres udzielenia informacji. Organ w celu realizacji wniosku podjął szereg czynności do skompletowania żądanych informacji. Przeszukano archiwa szkoły, skompletowano żądane protokoły rad pedagogicznych, przeanalizowano pod kątem zawartości danych osobowych chronionych prawem, uzyskano oferty firm zewnętrznych celem wykonania skanowania dokumentacji, zanonimizowania danych osobowych, skserowania i wydrukowania przekształconych protokołów rad pedagogicznych z żądanego okresu, co łącznie stanowi [...] stron dokumentacji w formacie A4. Tego rodzaju czynności wymagały dłuższego zaangażowania czasowego pracowników szkoły niż przewidział ustawodawca w art. 13 u.d.i.p., o czym skarżący był informowany ustnie podczas składanych kolejnych wniosków o udzielenie informacji w trybie u.d.i.p. oraz w pismach organu. Organ wskazał, że w okresie od sierpnia do końca października 2013 r. od skarżącego do Publicznego Gimnazjum nr [...] w R. wpłynęło ponad [...] wniosków, które w zależności od dostępności żądanych informacji są niezwłocznie realizowane. Przyznał, że wprawdzie upłynął 14 dniowy termin od wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednakże sama tylko ta okoliczność nie może być wystarczającym powodem dla stwierdzenia, że bezczynność podmiotu zobowiązanego miała miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro podjęte zostały czynności do realizacji przedmiotowego wniosku oraz prowadzona była korespondencja ze skarżącym, w której wskazano przyczyny niemożności realizacji wniosku w terminie 14 dni od dnia jego złożenia. Nadto organ przyznał, że wykonanie wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może być uzależnione od wpłacenia zaliczki na poczet kosztów związanych z realizacją wniosku. Uzależnienie wykonania wniosku o udzielenie informacji publicznej od wpłacenia było podyktowane ograniczonymi zasobami finansowymi szkoły, która nie ma środków na wykonanie tak kosztownego wniosku. W ocenie organu twierdzenia skarżącego, że dostęp do protokołów rad pedagogicznych bez anonimizacji z okresu jego pracy jako nauczyciel wynika z art. 73 i 74 K.p.a. jest jednak nieuzasadniony. Fakt, iż wnioskodawca był we wspomnianym okresie nauczycielem w ww. szkole nie oznacza, że na dzień złożenia wniosku jest nadal funkcjonariuszem publicznym, który zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Wobec powyższego wykonanie wniosku skarżącego będzie możliwe po przeprowadzeniu anonimizacji całości dokumentacji objętej wnioskiem. W dniu [...] listopada 2013 r. organ działając na podstawie art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydał decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu informacji publicznej dotyczącej protokołów rad pedagogicznych za okres jego pracy w szkole, tj. od roku szkolnego 2001/2002 do [...] lutego 2011 r. oraz protokołów za okres od [...] marca 2011 r. do końca roku szkolnego 2012/2013, z wyłączeniem protokołów z rad szkoleniowych, w formie: kserokopii z anonimizacją danych osobowych osób trzecich oraz wglądu do ww. dokumentacji bez anonimizacji danych osobowych osób trzecich. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wskazał, że nie zgadza się z decyzją organu z dnia [...] listopada 2013 r. Dodał, że organ powinien udostępnić mu informację publiczną w terminie dwóch tygodni od daty [...] października 2013 r. (to jest do [...] października 2013 r.), kiedy to skarżący złożył odpowiedź na informację organu z dnia [...] września 2013 r. Na rozprawie w dniu [...] marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego i złożył do akt decyzję organu z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżący wskazał zaś, że organ nie odniósł się do jego wniosku z [...] października 2013 r., a zawiadomienie wystosował [...] października 2013 r., a więc po upływie 14 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego artykułu. Na podstawie więc tego przepisu skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienie (pkt 1 – 3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a. W myśl art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonanie czynności lub stwierdzenie albo uznanie uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W kontrolowanej przez Sąd sprawie poza sporem jest, że żądana przez skarżącego informacja dotycząca udostępnienia protokołów rad pedagogicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Bezspornym w niniejszej sprawie jest również, że już po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność organu, niemniej jednak przed dniem orzekania w tym przedmiocie przez Sąd, organ wydał decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie wniosku skarżącego. Tym samym, jeśli nawet organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, to stwierdzić należy, że wskutek wydania powyższej decyzji stan ten ustał. Tak więc, na chwilę rozpoznania przez Sąd sprawy żądanie skarżącego w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowego z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie może w takiej sytuacji zobowiązać organu do rozpoznania wniosku skarżącego, bowiem wniosek ten został już przez organ rozpoznany poprzez wydanie decyzji w sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu miała jednak miejsce przed złożeniem przez skarżącego skargi. Odpowiedzi bowiem na pismo skarżącego z dnia [...] października 2013 r. (data wpływu do organu - [...] października 2013 r.) - precyzujące jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ udzielił dopiero w dniu [...] października 2013 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z ust. 2 art. 13 u.d.i.p. wynika, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informacje, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Tak więc, załatwienie sprawy przez organ winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia przez skarżącego sprecyzowanego wniosku. Organ winien więc do dnia [...] października 2013 r. udostępnić żądaną przez skarżącego informację bądź wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia. Jeśli zaś organ uznał, że informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, winien na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. powiadomić pisemnie skarżącego w ww. terminie o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Biorąc jednak pod uwagę całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował bowiem czynności do realizacji przedmiotowego wniosku oraz prowadzona była korespondencja ze skarżącym, w której wskazywano przyczyny niemożności realizacji wniosku w terminie 14 dni od dnia jego złożenia. Zwłoka w załatwieniu wniosku nie wynikała więc z oczywistego naruszenia przepisów u.d.i.p., lecz z braku dopełnienia przez organ odpowiedniej staranności w realizacji tegoż wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 ust. 1 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim postanowienia. O kosztach zastępstwa procesowego pełnomocnika działającego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).