VIII SAB/Wa 75/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-06

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Strona ubiegająca się o prawo pomocy jest zobowiązana do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz, na wezwanie sądu, dodatkowych oświadczeń lub dokumentów. W przypadku nieprzedstawienia wszystkich wymaganych informacji, sąd nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż ciężar wykazania przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny. Sąd zobowiązał go do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację. Skarżący przedstawił jedynie częściowe informacje i dokumenty, nie spełniając w pełni wezwania sądu. W związku z tym, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu M. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że zamieszkuje wspólnie z matką i bratem (oboje bezrobotni), sam otrzymuje stypendium socjalno – motywujące w wysokości ok. [...] zł. Wyjaśnił, że rodzina utrzymuje się z pomocy rodziny oraz świadczeń MOPS. Pismem z dnia 23 października 2014 r. zobowiązano skarżącego do złożenia dodatkowych informacji tj. zaświadczenia z właściwej jednostki ds. opieki społecznej o sytuacji materialnej rodziny, zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez matkę i brata, wskazania kto ponosi koszty utrzymania rodziny i jaka jest ich wysokość, wskazanie wysokości pomocy otrzymywanej od rodziny oraz zeznań podatkowych skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za 2013 r. W odpowiedzi skarżący złożył kserokopie: wezwania z Powiatowego Urzędu Pracy w R. skierowanego do jego matki oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego stwierdzającego, że matka skarżącego w 2012 r. nie składała zeznania podatkowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, jest ona zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący mimo zobowiązania do złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej rodziny nie wykonał w pełni wezwania tj. nie złożył zaświadczenia potwierdzającego korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej, nie udokumentował, że jego brat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie wyjaśnił jakie obiektywne przeszkody nie pozwalają mu na podjęcie pracy, nie wskazał jaka jest wysokość kosztów utrzymania rodziny i w jakiej wysokości w kosztach tych partycypują osoby trzecie, nie złożył również zeznania podatkowego za 2013 r. Nadesłane natomiast kserokopie dokumentów wskazują jedynie, że matka skarżącego nie składała w 2012 r. zeznania podatkowego oraz że aktualnie jest ona osobą bezrobotną. W okolicznościach, w których wnioskodawca nie przedstawia wszystkich danych dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia je w sposób niepełny lub niejasny to powinien liczyć się z tym, że sąd bądź referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Zastosowanie tej instytucji uzależnione jest bowiem od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów (pomocy finansowej) i ponoszonych wydatków. Taka postawa skarżącego uniemożliwia obiektywną ocenę informacji zawartych we wniosku. Ciężar bowiem wykazania przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji prawa pomocy spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem. Rolą Sądu nie jest natomiast poszukiwanie dowodów potwierdzających trudną sytuację strony, a jedynie ocena przedstawionych i wykazanych okoliczności. W związku z tym, że przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały wykazane to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych tez przyczyn w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło