VIII SAB/Wa 78/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Prokurator Rejonowy R. - [...] w R. (organ I instancji) na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust 3 oraz art.16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił D. P. udzielenia informacji publicznej z akt sprawy [...], z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wykazał, iż udzielenie żądanej przez niego informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W dniu [...] października 2013 r. wpłynęło do organu I instancji odwołanie od wyżej wskazanej decyzji, zaś w dniu [...] listopada 2013 r. odwołanie to zostało przekazane do rozpatrzenia Prokuratorowi Okręgowemu w R. jako organowi II instancji. W dniu [...] listopada 2013 r. Prokurator Okręgowy w R. (organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania w przytoczonej sprawie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W tym samym dniu D. P. (dalej jako "skarżący") złożył w Prokuraturze Okręgowej w R. skargę na bezczynność organu odwoławczego zarzucając nierozpatrzenie w ustawowym terminie – określonym w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - jego odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania sądowego w sprawie. Przyznał, że jego decyzja została wydana z przekroczeniem terminu instrukcyjnego przewidzianego w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśnił, że powyższe nie wynikało z opieszałości organu, a z potrzeby wszechstronnego rozpatrzenia okoliczności sprawy, zwłaszcza, że w tym samym czasie rozpoznawał odwołanie skarżącego w innej sprawie wymagającej wszechstronnej analizy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji zostało przekazane organowi odwoławczemu w dniu [...] listopada 2013 r., zaś organ ten wydał swoją decyzję w dniu [...] listopada 2013 r. Tym samym, organ odwoławczy uchybił terminowi o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) - zwanej dalej "u.d.i.p.", nie rozpoznał bowiem odwołania od decyzji organu I instancji w terminie 14 dni o którym mowa w tym przepisie. Termin 14 dni na rozpoznanie odwołania upłynął bowiem w dniu [...] listopada 2013 r. Tak więc, stwierdzić należy, że w okresie od [...] do [...] listopada 2013 r. miała miejsce bezczynność organu odwoławczego w załatwieniu sprawy w wymaganym przez prawo terminie. Niemniej jednak faktem jest również, że przed dniem orzekania w tym przedmiocie przez Sąd, organ wydał decyzję w sprawie, a zatem stan bezczynności jednak ustał. Sąd administracyjny bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Nie można zaś zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Sąd w niniejszej sprawie nie może więc uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy istnieją zaś przesłanki do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu odwoławczego polegająca na niezałatwieniu sprawy w wymaganym przez prawo terminie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zwłoka w rozpoznaniu odwołania i wydaniu decyzji nie wynikała bowiem z zamierzonego działania organu w celu naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., lecz z braku dopełnienia przez organ odpowiedniej staranności w zachowaniu wymaganego prawem terminu. O kosztach zastępstwa procesowego pełnomocnika działającego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).