VIII SAB/Wa 79/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi D.P. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie sądowe; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Prokurator Rejonowy [...] w R. (organ I instancji) działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust 3 oraz 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") w zw. z art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a.") odmówił D. P. (dalej: "skarżący") udzielenia informacji publicznej z akt sprawy [...], z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wykazał, iż udzielenie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W dniu [...] października 2013 r. wpłynęło do organu I instancji odwołanie od wyżej wskazanej decyzji, zaś w dniu [...] listopada 2013 r. odwołanie to zostało przekazane do rozpatrzenia Prokuratorowi Okręgowemu w R. jako organowi II instancji. W dniu [...] listopada 2013 r. skarżący złożył w Prokuraturze Okręgowej w R. skargę na bezczynność organu odwoławczego zarzucając nierozpatrzenie w ustawowym terminie – określonym w art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. – odwołania od decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] Prokurator Okręgowy w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1-2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., po rozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia [...] października 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów stanowiących informację publiczną, znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej [...] w R. przyjmując, że udostępnienie wnioskodawcy informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania sądowego w sprawie. Przyznał, że jego decyzja została wydana z przekroczeniem terminu instrukcyjnego przewidzianego w art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. Wyjaśnił, że powyższe nie wynikało z opieszałości organu, a z potrzeby wszechstronnego rozpatrzenia okoliczności sprawy, zwłaszcza, że w tym samym czasie organ rozpoznawał odwołanie skarżącego w innej sprawie wymagającej wszechstronnej analizy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Tym samym, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Zgodnie z § 2 art. 149 p.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może także orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepis art. 16 ust. 2 u.d.i.p. obok ogólnej zasady o stosowaniu do wydawania i kontroli decyzji wskazanych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wprowadza w stosunku do tego aktu prawnego regulację szczególną, modyfikującą dwa zagadnienia prawne: kwestię terminu rozpoznania złożonego odwołania przez organ drugiej instancji oraz kwestię dodatkowych elementów treści uzasadnienia decyzji. Artykuł 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. wprowadza 14-dniowy termin na rozpoznanie odwołania od decyzji. Oznacza to wyraźne skrócenie czasu oczekiwania na podjęcie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy (zgodnie z art. 35 § 3 in fine k.p.a., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji zostało przekazane organowi odwoławczemu w dniu [...] listopada 2013 r., zaś organ ten wydał swoją decyzję w dniu [...] listopada 2013 r. Tym samym, organ odwoławczy uchybił terminowi, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., nie rozpoznał bowiem odwołania od decyzji organu I instancji w terminie 14 dni, o którym mowa w tym przepisie, liczonym od dnia otrzymania odwołania. Termin 14 dni na rozpoznanie odwołania upłynął bowiem w dniu [...] listopada 2013 r. Tak więc, stwierdzić należy, że w okresie od [...] do [...] listopada 2013 r. miała miejsce bezczynność organu odwoławczego w załatwieniu sprawy w wymaganym przez prawo terminie. Niemniej jednak faktem jest, że przed dniem orzekania w tym przedmiocie przez Sąd, organ wydał decyzję w sprawie, a zatem stan bezczynności ustał. Sąd administracyjny bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Nie można zaś zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Sąd w niniejszej sprawie nie może więc uwzględnić skargi w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy istnieją zaś przesłanki do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie w sprawie umorzył, orzekając jak w punkcie 2 wyroku. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy Sąd uznał, że bezczynność organu odwoławczego polegająca na niezałatwieniu sprawy w wymaganym przez prawo terminie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stan bezczynności nie trwał długo, a z okoliczności sprawy nie wynika, aby zwłoka w rozpoznaniu odwołania i wydaniu decyzji wynikała z zamierzonego działania organu w celu naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., lecz z braku dopełnienia przez organ odpowiedniej staranności w zachowaniu wymaganego prawem terminu. Tym samym na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego pełnomocnika działającego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).