VIII SAB/Wa 82/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. na bezczynność Prezesa Zarządu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 13 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Zarządu [...] do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 13 maja 2025 r.; 2. stwierdza, że Prezes Zarządu [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Zarządu [...] na rzecz Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, Stowarzyszenie) poprzez platformę e-PUAP wystąpiło 13 maja 2025 r. godzina 22:29 do Prezesa Federacji [...] (dalej: Prezes Federacji, organ) z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji publicznych: "1) Jakie wynagrodzenie wraz z dodatkami (premie, nagrody, itp.) otrzymała z tytułu umowy o pracę oraz ewentualnych umów zlecenia, od roku 2018 do chwili obecnej, osoba będąca obecnie Prezeską Zarządu Państwa Stowarzyszenia za świadczenie pracy bądź zleceń na rzecz Państwa Stowarzyszenia? Proszę o podanie danych z rozbiciem na poszczególne lata." Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wnioskodawca podał adres e-mail: [...] Pytanie powyższe Stowarzyszenie skierowało do organu po tym, jak 13 maja 2025 r. o godzinie 16:55 uzyskało informację (w odpowiedzi na wniosek z tej samej daty godzina 16.39 o uposażenie wraz z dodatkami Prezesa Federacji od 2018 r. do chwili obecnej), że Prezes Zarządu nie otrzymuje uposażenia za pełnioną funkcję, w związku z tym nie jest ono wypłacane ze środków publicznych. Pismem z 28 maja 2025 r. godzina 00:05:40 za pośrednictwem platformy e-PUAP skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, w treści której zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 u.d.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął 27 maja 2025 r., tj. po 14 dniach od złożenia wniosku, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. To czyni skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezzasadnego, ponieważ już 13 maja 2025 r. godzina 16.55 stronie udzielona została odpowiedź na pytania zawarte we wniosku z 13 maja 2025 r. godzina 16:39 (w tym na pytanie o uposażenie Prezesa Federacji). Następnie 13 sierpnia 2025 r. godzina 22.50 organ w korespondencji mailowej udzielił odpowiedzi na wniosek o wynagrodzenie osoby pełniącej obecnie funkcję Prezeski Zarządu Federacji, z rozbiciem na lata 2018-2025, zaznaczając, że dotyczy ono obowiązków wykonywanych w ramach poszczególnych projektów zadań. Natomiast wszystkie "zadania i obowiązki związane z pełnieniem funkcji Prezeski są pracą społeczną". Odpowiedź na pytanie zawarte we wniosku strony z 13 maja 2025 r. godzina 22.29 spotkała się z akceptacją wnioskodawcy. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie doszło do celowego zaniechania ani ignorowania wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do Prezesa Federacji wniosku skarżącego z 13 maja 2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie zasad funkcjonowania organu w odniesieniu do sposobu zatrudniania i wynagradzania Prezesa Zarządu w okresie od 2018 r. do daty złożenia wniosku. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. W rozpoznawanej sprawie organ, jako organizacja pożytku publicznego, działająca na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1338, dalej: u.d.p.p.w.), jest podmiotem odpowiedzialnym za udostępnienie informacji publicznej, bowiem zarówno wykonuje zadania publiczne, jak i dysponuje majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4a i art. 4b u.d.p.p.w. organizacje pozarządowe udostępniają informację publiczną poprzez ogłaszanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), albo na stronie internetowej, albo na wniosek na zasadach, o których mowa w u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o majątku, którym dysponują oraz o zasadach ich funkcjonowania. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Wobec powyższych wskazań Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyjął, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 13 maja 2025 r. godzina 22.29, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Prezes Federacji udzielił bowiem żądanej informacji publicznej po upływie terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ winien udzielić odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w terminie 14 dni od daty jego wpływu, tj. do 27 maja 2025 r., natomiast od 28 maja 2025 r. należy uznać stan zwłoki w tym zakresie. Organ udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek dopiero 13 sierpnia 2025 r., tj. po wpływie do organu skargi na bezczynność, co nastąpiło 28 maja 2025 r. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740). W związku z powyższym Sąd w punkcie 3 wyroku stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Z uwagi na okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd odpadła podstawa do zobowiązania Prezesa Federacji do rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącego z 13 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (100 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).