VIII SAB/Wa 92/25

WyrokWSA w Warszawie2025-12-04

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Gminy i Miasta W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co wykluczyło możliwość przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wniosków o ustalenie warunków zabudowy dla konkretnej nieruchomości oraz sygnatur postępowań w tym zakresie. Organ odpowiedział, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i uznał wniosek za nadużycie prawa, pozostawiając go bez rozpoznania. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP. Organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że nie pozostawał w bezczynności.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Burmistrza Gminy i Miasta W. do rozpoznania wniosku Ł. K. z dnia 6 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Burmistrz Gminy i Miasta W. dopuścił się bezczynności w prowadzeniu ww. postępowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Burmistrza Gminy i Miasta W. na rzecz skarżącego Ł. K., kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Ł. K. na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Gminy i Miasta W. do rozpoznania wniosku Ł. K. z dnia 6 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Burmistrz Gminy i Miasta W. dopuścił się bezczynności w prowadzeniu ww. postępowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Burmistrza Gminy i Miasta W. na rzecz skarżącego Ł. K., kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest skarga Ł. K. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący ") na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta W. (dalej jako "organ" lub "Burmistrz") w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 6 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 6 sierpnia 2025 r., nadesłanym drogą mailową, skarżący zwrócił się do Burmistrza na podstawie art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt. 4) a) i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazanie, czy został złożony kolejny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] położoną w miejscowości K., gmina W. oraz poprzez podanie sygnatur wszystkich postępowań zainicjowanych w ciągu ostatnich dwóch lat, których przedmiotem byłoby ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] położoną w miejscowości K., gmina W.. Skarżący wniósł o udostępnienie wnioskowanych informacji w formie elektronicznej poprzez ich wysłanie na wskazany przez niego adres e-mail. Wskazał, że w przypadku gdyby nie było możliwości technicznych wysłania ww. informacji w wersji elektronicznej wnosi o udostępnienie informacji publicznej w formie dokumentowej i wysłanie jej na wskazany przez niego adres. W odpowiedzi z 14 sierpnia 2025 r. organ w pierwszej kolejności wskazał, że brak jest podstaw do udostępnienia żądanej informacji. Żądania w przedmiotowym zakresie nie dotyczą bowiem informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "ustawa o dostępie do informacji publicznej" lub "u.d.i.p."). Informacje o sygnaturach konkretnych postępowań administracyjnych odnoszących się do indywidualnych nieruchomości nie stanowią informacji o sprawach publicznych, a dostęp do nich możliwy jest wyłącznie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego i przysługuje wyłącznie stronom postępowania (art. 73 § 1 Kpa). Ponadto organ wskazał na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej. Stwierdził, że niniejszy wniosek stanowi kolejny z serii powtarzających się żądań dotyczących tych samych nieruchomości i zagadnień, składanych mimo udzielonych wcześniej odpowiedzi. Tego rodzaju działania mogą nosić znamiona instrumentalnego wykorzystywania prawa do informacji publicznej, co prowadzi do jego nadużycia. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może zostać ograniczone w przypadku jego nadużywania. W szczególności uporczywe i powtarzające się wnioski, zmierzające do wpływania na postępowanie administracyjne, mimo braku statusu strony, mogą być uznane za nadużycie prawa. Jak zaś wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2139/12: "Prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Może ono podlegać ograniczeniu w przypadku jego nadużycia, zwłaszcza gdy wnioskodawca wykorzystuje je w sposób instrumentalny, dla osiągnięcia celu niezgodnego z jego istotą, np. próby ingerencji w toczące się postępowanie administracyjne, w którym nie przysługuje mu status strony." Burmistrz wskazał, że działanie polegające na systematycznym i uporczywym kierowaniu wniosków o udostępnienie informacji związanych z indywidualną sprawą administracyjną, w której wnioskodawca nie jest stroną, stanowi nadużycie prawa w rozumieniu powyższego orzecznictwa. W związku z powyższym, organ pozostawia bez rozpoznania wniosek z 6 sierpnia 2025 r. jako żądanie dotyczące informacji niemającej charakteru informacji publicznej. Pismem z 3 października 2025 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność organu. W skardze tej wskazał, że Burmistrz nie udzielił informacji publicznej na jego wniosek z 6 sierpnia 2025 r. Organowi zarzucił naruszenie: 1. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie przewidzianym w u.d.i.p., a tym samym: a) brak wydania decyzji odmownej, b) powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem i wskazaniu, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek skarżącego z 6 sierpnia 2025 r. Mając na uwadze powyższe zarzuty, autor skargi wniósł o: 1. zobowiązanie Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego z 6 sierpnia 2025 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącego, 3. ustalenie charakteru bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku, 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł na podstawie art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu dołączonego do niniejszej skargi, tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 29 września 2025 r., znak: [...] na fakt nierozpoznania wniosków o udostępnienie informacji publicznej w trybie przewidzianym ustawą o udostępnieniu informacji publicznej, pozbawienia skarżącego możliwości złożenia odwołania od rozstrzygnięcia organu, wskazaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. o możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu bezpośrednio do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi, jej autor wskazał, że prawo obywateli do uzyskiwania informacji na temat funkcjonowania organów publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne wynika z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Obejmuje ono również prawo do wiedzy na temat tego, czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości został złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Wnioskowane przez skarżącego informacje w ramach wniosku złożonego 6 sierpnia 2025 r., w zakresie ustalenia czy dla konkretnej działki zostały złożone wnioski o ustalenie warunków zabudowy oraz wskazania sygnatur wszczętych postępowań niewątpliwie zaś stanowią informację publiczną, mieszczącą się w zakresie art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p. Skarżący zauważył, że pomimo upływu ustawowego terminu 14 dni, organ nie udostępnił informacji w formie czynności materialno-technicznej ani nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Zamiast tego przekazał pismo informacyjne, w którym bez podstawy prawnej wskazał brak podstaw do udzielenia żądanych informacji oraz nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, co nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Tym samym nie doszło do prawidłowego załatwienia sprawy w rozumieniu przepisów ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w przywołanym przez skarżącego postanowieniu z 29 września 2025 r. stwierdzając niedopuszczalność odwołania, potwierdziło prawidłowość sposobu działania Burmistrza, który rozpoznał wniosek skarżącego w formie pisma informacyjnego z 14 sierpnia 2025 r. W świetle zaś powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ pozostawał w bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Burmistrz, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że zakres pojęcia informacji publicznej należy interpretować szeroko uwzględniając konstytucyjny charakter tego prawa. Informację publiczną stanowi, zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub w zakresie swoich kompetencji gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325). Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Zgodzić się należy ze skarżącym, że wnioskowane przez niego informacje w ramach wniosku złożonego 6 sierpnia 2025 r., w zakresie ustalenia czy dla konkretnej działki zostały złożone wnioski o ustalenie warunków zabudowy oraz wskazania sygnatur wszczętych postępowań stanowią informację publiczną, mieszczącą się w zakresie art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p. Wniosek skarżącego dotyczył niewątpliwie sfery faktów, tj. informacji na temat trybu zasad funkcjonowania władzy publicznej a w szczególności sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Została więc wypełniona zarówno przesłanka przedmiotowa, jak i podmiotowa dla udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, a skarżący - pomimo upływu ustawowych terminów - nie otrzymał żądanej informacji ani decyzji administracyjnej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Burmistrz nie udzielił bowiem żadnej odpowiedzi na wniosek skarżącego z 6 sierpnia 2025 r. w powyższym zakresie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Należy wskazać, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji na kilka sposobów. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji, po trzecie poprzez odmowę udostępnienia informacji przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., także w formie decyzji administracyjnej, oraz po czwarte, poprzez powiadomienie pisemne wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji, albo że żądana informacja nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu, albo że do udostępnienia żądanej informacji mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych. Niepodjęcie żadnego z powyższych działań w ustawowym terminie świadczy o tym, że organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności. W ocenie organu skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej, co również uzasadnia odmowę jej udzielenia. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Wskazać bowiem należy, że nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej należy rozumieć jako próbę korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005 r., J. Góral, R. Hauser, J. Trzciński, Warszawa 2005 oraz np. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2642/16 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnosi się, że celem prawa do informacji jest przede wszystkim zapewnienie transparentności życia publicznego, jawności i przejrzystości działań podejmowanych przez organy władzy państwowej i inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ponadto, ma ono zapewnić wpływ obywateli na poczynania władzy w takim zakresie, w jakim jest to istotne z punktu widzenia realizacji standardów demokratycznego państwa prawnego. W związku z tym celem prawa do informacji publicznej nie jest zaspokajanie czy realizacja indywidualnych potrzeb w postaci pozyskiwania informacji mających charakter publiczny, lecz wykorzystywanych dla innych celów. Organ zobowiązany, wskazując na aktywność skarżącego w korzystaniu z prawa do informacji publicznej, zdaniem Sądu, nie może tylko z tego faktu wywodzić podstawy do zamykania czy ograniczania mu tego prawa w każdym przypadku. To konstytucyjne prawo przysługuje bowiem wszystkim obywatelom i nie może być odbierane tylko z uwagi na osobę wnioskodawcy. Należy przy tym odróżnić aktywność wnioskodawcy (nawet nadmierną) od pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej". Nadużycie takie może być stwierdzone tylko w konkretnym stanie faktycznym sprawy, nie zaś z uwagi na osobę wnioskodawcy. Takie rozumienie nadużycia prawa do informacji publicznej pozostaje w zgodzie ze stanowiskiem zajętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 799/12, w uzasadnieniu którego podniesiono, że "taka ocena winna być stosowana niezwykle rzadko, w sytuacjach wyjątkowych i tylko gdy ze stanu faktycznego w sposób oczywisty wynika, że wnioskodawca nadużywa przysługującego mu prawa do uzyskania informacji publicznej". W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie z takim nadużyciem nie mamy do czynienia. Organ nie wykazał, aby skarżący nadużywał prawa dostępu do informacji publicznej, co mogłoby stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia. Organ nie wykazał, jakie indywidualne interesy skarżącego mają być zaspokojone dzięki uzyskaniu wnioskowanej informacji publicznej. Podkreślić zaś należy, że już samo stwierdzenie, że żądana informacja jest informacją publiczną zobowiązuje organ do jej udzielenia. Niewątpliwie zaś skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe, Sąd stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Stwierdzając stan bezczynności organu w ww. zakresie, Sąd uznał w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja zdaniem Sądu nie miała jednak miejsca. Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W związku z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie (punkt 3 sentencji wyroku). Użycie w art. 149 § 2 p.p.s.a. sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji zgodnie z wnioskiem skarżącego i w tym zakresie skargę oddalił. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis stały od skargi w wysokości 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło