VIII SO/Wa 10/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-18

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stałe źródło dochodu w postaci renty, ale ponosi znaczące wydatki, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, posiadający stałe źródło dochodu w postaci renty, nie wykazał, aby uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł stanowiło dla niego barierę finansową. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca mógłby mieć trudności z wygospodarowaniem dodatkowych środków na pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z renty rodzinnej i ponosi wydatki na mieszkanie, leki, energię, utrzymanie przy życiu oraz podatek i składkę ubezpieczeniową. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym K. K. podał, że utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł brutto z czego ponosi wydatki na utrzymanie mieszkania – [...] zł, leki – [...] zł, energia – [...] zł, "utrzymanie przy życiu" – [...] zł, podatek i składkę ubezpieczeniową – [...] zł. Wezwany do uzupełnienia wniosku oświadczył, że syn, którego wymienił jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa wraz z rodziną w celach zarobkowych za granicą. Do pisma załączył dowód opłaty za mieszkanie, gaz i ubezpieczenie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że posiada on stałe źródło dochodu w wysokości [...] zł netto, ustalony natomiast wpis od skargi wynosi 100 zł i jest to najniższy wpis jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek skarżący przedstawił wysokość kosztów bieżącego utrzymania to nie wykazał, by istotnie opłata za mieszkanie wynosiła [...] zł (złożony dowód wpłaty opiewa na kwotę [...] zł), nie wykazał również aby ponosił stałe wydatki na leki w wysokości [...] zł miesięcznie. Natomiast wskazywane wydatki na podatek i składkę ubezpieczeniową w wysokości [...] zł są w istocie zaliczką potrącaną przez ZUS, co wynika z załączonego odcinka renty i co nie zmienia faktu, że skarżący otrzymuje do wypłaty kwotę [...] zł. Zestawienie tej kwoty z wysokością wpisu od skargi nie powoduje, że obowiązek jego uiszczenia mógłby stanowić dla skarżącego barierę w dochodzeniu swoich racji przed sądem. Sytuacji skarżącego nie sposób porównywać z sytuacją osób posiadających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Uiszczenie zatem wpisu w kwocie 100 zł powinno być w zasięgu możliwości finansowych skarżącego. Oceniając natomiast złożony wniosek w zakresie ustanowienia adwokata uznano, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący zobowiązany do ponoszenia kosztów sądowych mógłby mieć trudności z wygospodarowaniem dodatkowych środków na opłacenie pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło