VIII SO/Wa 10/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu J. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku J. G. w przedmiocie prawa pomocy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wnioskiem z dnia [...]listopada 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu J. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie "obydwu" adwokata i radcy prawnego. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że utrzymuje się z pomocy rodziny i "odszkodowań w procedowaniach". Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. referendarz sądowych zobowiązał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji rodzinnej i materialnej. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, tymczasem udokumentowanie sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie spoczywa na Sądzie, ale na podmiocie z takim wnioskiem występującym. W terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu J. G. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierając tożsame informacje, jak we wniosku z dnia 16 listopada 2017 r. Wniosek ten Sąd uznał za sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 9 lutego 2018 r. W dniu 21 lutego 2018 r. wnioskodawca złożył kolejne pismo, w którym nie wskazał na żadne okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.ps.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, częściowe prawo pomocy adresowane jest do osoby, która udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu postanowienie referendarza jest prawidłowe. Wnioskodawca zarówno we wniosku jak i złożonym sprzeciwie nie wykazał, by istotnie nie był w stanie partycypować w kosztach postępowania. Nie wyjaśnił bowiem, mimo skierowanego do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwania, czy posiada status osoby bezrobotnej, czy korzysta ze świadczeń opieki społecznej, nie wyjaśnił również kto z rodziny ponosi koszty jego utrzymania oraz jaka jest wysokość tych kosztów, zważywszy na wymienione zobowiązania z tytułu m.in. rat leasingowych, alimentów czy dzierżawy. Podkreślić należy czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podjęte zostały po to, aby umożliwić wnioskodawcy należyte uzasadnienie i uprawdopodobnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W jego interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Brak stosownej odpowiedzi na to wezwanie oznacza, że nie zostało wykazane wystąpienie w jego sytuacji przesłanki przyznania mu prawa pomocy. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskującego o zasadności jego otrzymania, a skoro na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, to pochodzące od niego informacje na temat możliwości płatniczych powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej. Brak reakcji na wezwanie oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej. Tym samym, nie można stwierdzić czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zasadnie zatem referendarz sądowy wskazał, że wnioskodawca nie udokumentował w sposób wystarczający swojej sytuacji finansowej, czym pozbawił możliwości wnikliwej oceny, a w konsekwencji przyznana mu prawa pomocy. Zatem za usprawiedliwioną należy uznać ocenę referendarza, że przedstawione dane nie dawały podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.