VIII SO/Wa 13/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-28
Skład orzekający: Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie adwokata, nawet jeśli strona jest już zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej, skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych, co nie wyklucza możliwości przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże brak środków na jego pokrycie.Stan faktyczny
J.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, który został uznany za prawidłowo wniesiony. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalono; 3. zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata do J.G. zam. ul. [...], [...].
Wnioskiem z dnia 10 października 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF J.G. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy wobec niewykazania okoliczności uzasadniających wniosek.
Pismem z dnia 14 listopada 2008 r. uzupełnionym w dniu 20 listopada 2008 r. skarżący zwrócił się do Sądu o ponowne rozpoznanie prośby "o zwolnienie od opłat". Pismo to zostało uznane za prawidłowo wniesiony sprzeciw od postanowienia referendarza.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe (ma dwóch synów, którzy studiują poza granicami kraju) i utrzymuje się z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości [...] zł. We wniesionym sprzeciwie J.G. wyjaśnił, że jest bez środków do życia.
W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej jako p.p.s.a) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 – 3 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, co do jego sytuacji materialnej znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy VIII SA/Wa 606/08 Sąd stwierdził, że uzasadnia ona przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Brak stałych dochodów wnioskodawcy za wyjątkiem świadczeń z pomocy społecznej wskazuje na to, że nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów zastępstwa procesowego.
Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd nie orzekał w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z mocy ustawy z obowiązku ich uiszczenia. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło