VIII SO/Wa 14/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. P. podał, że wraz z żoną utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. W części wniosku obejmującej majątek wymienił dom – [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, aktualnie w dzierżawie na okres 10 lat oraz budynki gospodarcze. Oświadczył, że z tytułu dzierżawy nie osiąga żadnego dochodu, natomiast posiada zadłużenie w banku na ponad [...] zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do sądu bądź referendarza sądowego natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analizując przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że wnioskodawca posiada stały dochód, który dla dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi nieco ponad [...] zł. Poza tym jest on właścicielem nieruchomości rolnej ([...] ha), której racjonalne wykorzystanie może przynosić pożytki. To, że wnioskodawca oddał nieruchomość w bezpłatną dzierżawę świadczy jedynie o jego dobrej kondycji finansowej i dobrowolnym pozbawieniu się przychodów z tego tytułu. Podobnie należy ocenić okoliczność posiadania kredytu, która świadczy wyłącznie o zdolności kredytowej małżonków. Podkreślić w tym miejscu należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Stwierdzić w związku z tym należy, że wnioskodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych, które trudno zresztą oceniać, bowiem do chwili obecnej nie wpłynęła żadna skarga. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.