VIII SO/Wa 14/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.H.U. [...] S.M.W. M. sp. jawna o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt I GSK 1073/11 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu P.P.H.U. [...] sp. jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podając, że nie osiąga obecnie żadnego zysku, nie posiada również środków pieniężnych czy mienia ruchomego, które mogłaby spieniężyć. Oświadczyła, że działalność spółki jest zawieszona od 2009 r. i do chwili obecnej nie została podjęta, rachunki bankowe są zamknięte, spółka nie prowadzi bieżącej działalności. Wobec złożonego oświadczenia zobowiązano skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego wspólników spółki, jako odpowiadających na podstawie art. 22 § 2 Kodeksu spółek handlowych za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem w szczególności nadesłania zeznań podatkowych wspólników za 2013 i 2014 r., złożenia wyciągów z ich rachunków bankowych oraz oświadczenia o wartości posiadanego majątku przez wspólników oraz wysokości wydatków na utrzymanie rodzin. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej oświadczył, że w związku z nieobecnością wspólników w miejscu zamieszkania nie ma możliwości przedłożenia wnioskowanych dokumentów, stąd wnosi o rozpoznanie wniosku na podstawie akt sprawy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. W niniejszej sprawie strona (spółka jawna) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek argumentowała, że nie jest w stanie ponieść tychże kosztów ponieważ nie prowadzi bieżącej działalności. W sytuacji, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, to ze względu na odpowiedzialność wspólników spółki, określoną w art. 22 § 2 Kodeksu spółek handlowych, należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy badać sytuację majątkową samych wspólników. Ta z kolei mimo wezwania pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. nie została w żaden sposób wykazana. Tym samym przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.