VIII SO/Wa 5/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób należyty swojej sytuacji finansowej. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy, skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku udowodnienia, że znajduje się w szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy wyklucza uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją długotrwałą bezrobotność i bezdomność. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące wydatków na utrzymanie i potwierdzenia sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że nie ponosi kosztów utrzymania ani nie ma wydatków, ponieważ nie zarabia. Następnie wniósł sprzeciw na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008r. złożonym na urzędowym formularzu M. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podał, że od 1979 r. jest osobą bezrobotną bez możliwości podjęcia pracy, a od 2002r. również osobą trwale bezdomną. Wyjaśnił, że od 1980r. po zrzeczeniu się obywatelstwa i zatrzymaniu mu dowodu osobistego nie posiada żadnych dokumentów. Podał, że nie posiada również żadnych dochodów i nie otrzymuje żadnej pomocy materialnej z instytucji pomocy społecznej.
Pismem z dnia 4 maja 2009 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie informacji o wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, wskazanie kto ponosi koszty utrzymania skarżącego oraz złożenie wszelkich dokumentów potwierdzających sytuację materialną strony.
W odpowiedzi skarżący oświadczył, że nikt nie ponosi kosztów jego utrzymania,
a wobec tego że nie zarabia jednocześnie nie ma żadnych wydatków.
Pismem z dnia 19 maja 2009r. skarżący wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 14 maja 2009r. odmawiające przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a ) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( 245 § 2 ). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
( 246 § 1 pkt 1 ). Sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się
o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Ocena taka jest konsekwencją działania skarżącego, która nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący na podstawie art. 255 p.p.s.a. został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego. Mimo wezwania przez Sąd, M. K. w żaden sposób nie wykazał, że istotnie nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazał, że dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl. ), a uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło