VIII SO/Wa 6/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-05

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinien zostać uwzględniony, czy też oddalony, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej podlega oddaleniu, ponieważ zwolnienie to wynika wprost z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) i ma charakter ustawowy. Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną strony, która pomimo posiadania dochodu, znaczną jego część przeznacza na opłaty za pobyt w placówce i leczenie, a także ze względu na niepełnosprawność małżonków.
Stan faktyczny
R. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący podał, że jego dochody (renta) w dużej części pochłania opłata za pobyt, a pozostałe środki ledwo wystarczają na podstawowe potrzeby, dodatkowo oboje z żoną są niepełnosprawni i niezdolni do pracy zarobkowej. Zaoszczędzone środki przeznaczone są na leki dla żony.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. F. podał, że wspólnie z żoną przebywa w Domu Pomocy Społecznej w R.. Źródłem utrzymania małżonków jest renta w łącznej wysokości [...] zł, jednakże 70 % z tej kwoty pochłania opłata za pobyt w placówce. Pozostałe środki z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Skarżący oświadczył, że oboje z żoną poruszają się [...] w związku z czym nie są w stanie podjąć żadnej pracy zarobkowej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył wyciąg z rachunku bankowego oraz kserokopie decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Jednocześnie oświadczył, że kwota wolnych środków, którą kosztem wielu wyrzeczeń udało mu się zaoszczędzić, jest przeznaczona na zakup leku niezbędnego jego żonie. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego ponieważ z treści jego pisma z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika, że przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. p.p.s.a., postanowiono, jak w pkt 2 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, przy czym podkreślić należy, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie np. stopień skomplikowania sprawy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie oboje małżonkowie posiadają stałe źródło utrzymania jednak jego znaczną część pochłaniają opłaty za pobyt w placówce. Ponadto oboje są osobami niepełnosprawnymi, skarżący choruje na [...] i [...], a jego żona cierpi na [...]. W tych okolicznościach uznano, że skarżący nie ma możliwości wygospodarowania środków, które pozwalałyby na poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło