VIII SO/Wa 6/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. K. o ukaranie Wójta Gminy G. grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia : 1. wymierzyć Wójtowi Gminy G. grzywnę w kwocie [...] (słownie: [...]) zł; 2. zasądzić od Wójta Gminy G. na rzecz P. K. kwotę [...] (słownie: [...]) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] października 2014 r. (data stempla pocztowego) P.K. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy G.(Wójt, organ) grzywny w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a") z uwagi na niewywiązanie się przez organ z obowiązku, o jakim mowa w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") w zakresie przekazania w określonym w ustawie terminie oryginału skargi wraz z załącznikami. Skarżący podał, że [...] września 2014 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Sądu, na bezczynność Wójta w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. (sprawa rozpoznana przez WSA w Warszawie pod sygn. akt VIII SAB 74/14). Wraz z odpowiedzią na tę skargę z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wójt nie przekazał do Sądu skargi wraz z załącznikami. W odpowiedzi na wniosek Wójt wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Wskazał, że Urząd Gminy w G. przyjął skargę skarżącego na bezczynność organu w dniu [...] września 2014 r. i zarejestrował ją pod numerem [...]. Wyjaśnił, iż oryginał tej skargi zaginął, jednak Wójt w ustawowym terminie skierował przedmiotową skargę do sądu wraz z wszelkimi dokumentami zgromadzonymi w sprawie oraz odpowiedzią na skargę. Nie doszło więc do naruszenia przez organ przepisów art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a. Wpis sądowy od wniosku w kwocie [...] zł został uiszczony w dniu [...] października 2014 r. (k. [...] akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SO/Wa 12/14, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy oznaczonej sygn. akt VIII SAB/Wa 74/14, skarżący w dniu [...] września 2014 r. nadał w urzędzie pocztowym skargę na bezczynność Wójta w związku z nieudzieleniem informacji publicznej na jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] września 2014 r., a więc jest to dzień wniesienia skargi w rozumieniu art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. Skarga została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią w dniu [...] września 2014 r. (k. [...] akt sprawy VIII SAB/Wa 74/14). Zatem Wójt nie przekroczył 15-dniowego terminu do przekazania skargi, który upływał w dniu [...] września 2014 r. W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 141 § 4 w związku z art. 55 § 1 i art. 166 p.p.s.a., jak również art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 16 § 2 i 3 w związku z art. 82 w związku z art. 83 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu podał m. in., że przyjęcie przez Sąd, iż skarga została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę w dniu [...] września 2014 r. jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Podano, że sprawę oznaczoną sygn. akt VIII SAB/Wa 74/14 rozpoznano na podstawie skargi przesłanej przez skarżącego w dniu [...] października 2014 r., po wezwaniu przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych. Sąd nie rozważył należycie wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnienie postanowienia sporządzono z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pominął przyznaną przez organ okoliczność zaginięcia skargi, nie wyjaśnił i nie ocenił przyczyn niewypełnienia przez Wójta obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Ponadto, mimo że na zarządzenie przewodniczącego doręczono skarżącemu odpowiedź na wniosek, co nastąpiło w dniu [...] listopada 2014 r., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2014 r., wówczas to jeszcze nie wpłynęło do Sądu pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2014 r., w którym przedstawił swoje stanowisko w związku z treścią odpowiedzi na wniosek. Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 47/15 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skoro skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do Wójta w dniu [...] września 2014 r., to wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. termin na przekazanie Sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę upływał w dniu [...] września 2014 r. Zasadny jest jednak zarzut zażalenia, że zarówno z treści odpowiedzi na skargę wniesionej w dniu [...] września 2014 r. przez organ, jak i zawartości akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/ 74/14 nie wynika, by organ przekazał Sądowi przesłaną za jego pośrednictwem skargę. Przeciwnie, w piśmie z dnia [...] września 2014 r. Wójt podał, iż skarga ta zaginęła i nie może jej doręczyć Sądowi, a skarga została rozpoznana po jej nadesłaniu przez skarżącego w dniu [...] października 2014 r. na żądanie Sądu dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi. Zasadnie więc skarżący domaga się, by Sąd wyjaśnił i ocenił przyczyny niewykonania przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a, który obejmuje także przekazanie Sądowi wniesionej za pośrednictwem organu skargi, a który to obowiązek niewątpliwie nie został w niniejszej sprawie wykonany. Wobec powyższego Sąd I instancji winien ponownie rozpoznać wniosek o ukaranie grzywną na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Ocena wniosku winna również obejmować rozważenie okoliczności podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych przyczyn formalnych jak też w związku z własną oceną prawną sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela i przyjmuje za własną przytoczoną wyżej wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Natomiast, wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Należy też wskazać, że dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., ale z uchybieniem terminu, nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2), podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do wskazanego obowiązku, sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wyłączną przesłanką materialnoprawną takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie ustawowego terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Datą wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze w tym momencie w sądzie, ale z tym faktem należy wiązać określone skutki prawne. Wniesienie skargi nakłada na organ administracyjny obowiązek udzielenia odpowiedzi oraz przesłania do sądu akt sprawy, a ponadto uprawnia organ do dokonania autokontroli zaskarżonego aktu lub czynności. W związku z tym rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany ustalić, czy skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, a jeśli tak - czy organ ten przekazał skargę do sądu administracyjnego. W piśmie procesowym – odpowiedź na wniosek o nałożenie grzywny, organ wskazał, że skarga skarżącego na bezczynność Wójta, która wpłynęła do organu w dniu [...] września 2014 r. została przekazana do Sądu w dniu [...] września 2014 r., a więc w terminie wynikającym z u.d.i.p. Jednak jak ustalił Sąd na podstawie akt sprawy sygn. akt VIII SAB/Wa 74/14 złożona przez skarżącego w dniu [...] września 2014 r. (data wpływu do organu) skarga nie została przez Wójta przekazana do Sądu. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ ten wskazał, iż skarga taka wpłynęła do organu, jednak po jej zarejestrowaniu zaginęła i Wójt nie może jej przekazać do Sądu. Wójt przekazał natomiast w dniu [...] września 2014 r. do Sądu "skargę", o nadesłanie której zwrócił się do skarżącego w związku ze stwierdzeniem zaginięcia skargi przesłanej przez skarżącego. Z powyższego wynika zatem, iż Wójt przekazał do Sądu uzyskaną od skarżącego drogą emeilową "skargę". Jednak był to dokument nie podpisany i bez załączników. Ponadto ww. "skarga" została złożona w Sądzie w dniu [...] września 2014 r., a więc 5 dni po upływie ustawowego terminu, wynikającego z art. 21 u.d.i.p. Powyższa okoliczność uzasadnia stwierdzenie, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek Sąd stwierdza, iż akceptuje podniesione w nim argumenty. Uznaje jednak, że Wójt podjął działania zmierzające do wyjaśnienia sytuacji i ustalił przyczyny zaginięcia skargi (zabrał ją radca prawny), a ponadto podjął czynności w celu przekazania do Sądu wniesionego przez skarżącego środka zaskarżenia. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności, Sąd stoi na stanowisku, że orzeczona kwota grzywny [...] zł stanowić będzie sankcję na tyle dotkliwą, że wpłynie na prawidłową realizację przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy, nałożenie grzywny we wskazanej wysokości było celowe dla realizacji funkcji represyjnej i prewencyjnej. Uwzględnienie wniosku uzasadniało zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu poniesionych kosztów postępowania (wpis w kwocie [...] zł, k. [...] akt sądowych). Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 55 § 1 orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach sądowych w kwocie [...] zł obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 209, art. 201 § 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 145).