VIII SO/Wa 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 (jeden tysiąc) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący L.I. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając w uzasadnieniu, że aktualne dochody 1126 zł brutto nie pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych, natomiast stan zdrowia nie pozwala na większą aktywność zawodową, a tym samym większe dochody. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 8 września 2008 r. wnioskodawca prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Podniósł, iż na posiadanym koncie ma zablokowane środki, z uwagi na ich zajęcie przez Urząd Skarbowy. Dotyczy to również lokaty terminowej w wysokości 8.639,44 zł. W jego ocenie referendarz sądowy odmówił mu przyznania prawa pomocy bez oceny rzeczywistych możliwości płatniczych i ustalenia, czy istotnie ma możliwość skorzystania ze środków zgromadzonych na rachunku i pokrycia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy też zauważyć, iż wpis sądowy od wniesionej, w sprawie VIII SA/Wa 335/08, skargi L.I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wynosi 3.694 zł. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego we wniosku oraz innych nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca osiągnął w 2007r. dochód brutto w wysokości 10.738 zł, posiada w C. lokatę terminową w wysokości 8.639,44 zł. Ponadto oświadczył, że leczy się w związku z chorobą nowotworową. Wyjaśnił także, że posiadane na lokacie terminowej środki są niedostępne z uwagi na nierozliczone wcześniejsze zobowiązanie leasingowe, którego zabezpieczeniem miała być między innymi lokata. Dodał, że miesięcznie płaci alimenty na syna M. w wysokości 200 zł zasądzone w wyroku rozwodowym z 1994 r. oraz, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania ograniczają się do opłat czynszu i energii w wysokości 100 zł, gdyż zamieszkuje wspólnie z synem i jego rodziną, zaś niskie koszty wynikają z faktu, że synowa jest kuzynką właściciela mieszkania. Wnioskodawca często przebywa w mieszkaniu swojej matki, od której uzyskuje pomoc w kosztach utrzymania. Ponadto Urząd Skarbowy zajął mu wierzytelność z rachunku bankowego B. Dochodzone należności wraz z odsetkami obejmują kwotę 307.204,08 zł. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza psychiatrę wynika, iż przebieg choroby wpływa na funkcjonowanie pacjenta, w tym na pracę zawodową. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie bowiem prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, dlatego też powinno być ono udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Co do zasady bowiem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Mając na uwadze powołane regulacje i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie uzasadnienia dla przyznania stronie prawa pomocy w pełnym zakresie objętym wnioskiem. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, iż wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, uzyskuje stały miesięczny dochód, ponosi niewielkie opłaty związane z utrzymaniem domu. Dostaje też pomoc finansową od matki oraz posiada lokatę terminową w wysokości 8.639,44 zł. Z załączonego wyciągu bankowego nie wynika bowiem, aby kwota ta, jak twierdzi skarżący, nie pozostawała w jego dyspozycji z uwagi na nierozliczone inne zobowiązania. Wnioskodawca posiada zadłużenia – suma dochodzonych należności wynosi 307.204,08 zł, jednakże zadłużenie to dotyczy zupełnie innego banku. Należy też zauważyć, iż wnioskodawca jest osobą schorowaną. Leczy się w Centrum Onkologii w Warszawie. Jego stan psychiczny wpływa na jego funkcjonowanie i tym samym pracę zawodową (zaświadczenie lekarskie). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie występują przesłanki określone w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa uzasadniające częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego w części przekraczającej 1000 zł. W ocenie Sądu uiszczenie tak ustalonego wpisu od skargi będzie w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 powołanej ustawy postanowiono, jak w sentencji.