VIII SO/Wa 7/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. J.o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy E. J. podała, że utrzymuje się z działalności gospodarczej i renty rodzinnej po mężu ([...] zł). W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżąca złożyła zeznanie podatkowe za 2012 r. (przychód – [...]zł, koszty uzyskania przychodu – [...]zł) oraz wyciąg z rachunku bankowego. Nie wskazała i nie udokumentowała natomiast kosztów bieżącego utrzymania. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Z akt sprawy – zeznania podatkowego za 2012 r. wynika, że skarżąca uzyskuje dochody z trzech źródeł tj. ze stosunku pracy, renty/emerytury oraz działalności gospodarczej. Łącznie w minionym roku osiągnęła przychód w wysokości [...]zł. Analizując zeznanie podatkowe podkreślić należy, że w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżąca, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotne zatem jest to, że skarżąca uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się na stosunkowo wysokim poziomie. Niezależnie od tego uzyskiwała dochód z dwóch innych źródeł. Nie jest zatem skarżąca osobą znajdująca się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa. Tej zresztą okoliczności skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.