VIII SO/Wa 8/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.M. na decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia : oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. A.M. (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wniosku podała, że samotnie wychowuje dzieci i jedynym źródłem utrzymania jest dodatek do zasiłku rodzinnego na dzieci. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wezwano skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec nieuzupełnienia ww. braku formalnego Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia [...] października 2010 r. pozostawił wniosek o przyznanie praw pomocy bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że wypełniony formularz wysłała listem zwykłym i nie ma dowodu nadania. Pismem z dnia [...] października 2010r. poinformowano skarżącą, że postępowanie w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jest wolne od kosztów sądowych. Wobec powyższego wezwano skarżącą do wskazania, czy nadal podtrzymuje swój sprzeciw na zarządzenie Referendarza sądowego z dnia [...] października 2010r. – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez nadawania mu dalszego biegu. Pismem z dnia [...] listopada 2010r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca poinformowała, że swój sprzeciw podtrzymuje. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów. Sąd ustalił, że skarżąca złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy do sprawy o sygnaturze VIII SA/Wa 358/10. Okoliczność ta nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku wydana na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz.353 ze zm.), a więc akt administracyjny dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu, bowiem strona skarżąca już z mocy ustawy została zwolniona z kosztów sądowych. Z wymienionych względów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.