I SA/Wr 1/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-02-14
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych ze względu na sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie z kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna i rodzinna spełnia tę przesłankę, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Wnioskodawca U. O.-M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej podatku VAT za rok 2000. W uzasadnieniu wskazał, że jego sytuacja materialna, obejmująca dochody z renty rodzinnej oraz wydatki na mieszkanie, żywność i leki, nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Dokumenty potwierdziły dochody i sytuację rodzinną, w której wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z matką.Rozstrzygnięcie
Przyznał U. O.-M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku U. O.-M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie skargi U. O.-M. i A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2000 r. postanawia: przyznać U. O.-M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprawie, U. O.-M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podała, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, na które składają się między innymi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 50,20 m² w kwocie 595 zł, zakupem żywności i środków czystości w kwocie 600 zł oraz zakupem leków i innych artykułów medycznych w kwocie 240 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach U.O.-M. wynika, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi ona wraz z matką, a źródłem ich utrzymania są świadczenia z tytułu renty rodzinnej w łącznej kwocie 2.861,69 zł (brutto).
Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem, dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej U. O.-M. wynika, ponad wcześniej podane przez nią fakty, że w roku 2009 uzyskała wraz z matką dochód w łącznej kwocie 32.509,32 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. U. O.-M. wykazała bowiem, że w jej sytuacji rodzinnej i majątkowej nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej matki. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką dysponuje ona na miesięczne utrzymanie swojego dwuosobowego gospodarstwa domowego oraz rodzaj i wysokość wydatków ponoszonych z tej kwoty, które dotyczą podstawowych kosztów utrzymania mieszkania, leków oraz wyżywienia dwóch osób.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło