I SA/Wr 10/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-18

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Henryka Łysikowska, Jerzy Strzebińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji może pozostawić odwołanie bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej, czy też powinien przekazać sprawę do organu drugiej instancji, a opłatę dochodzić w trybie egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do pozostawienia odwołania bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a opłata skarbowa, jeśli nie zostanie uiszczona dobrowolnie, powinna być dochodzona w trybie postępowania egzekucyjnego. Organ pierwszej instancji powinien przekazać sprawę do organu drugiej instancji, który jest właściwy do kontroli spełnienia warunków formalnych odwołania i wyprowadzenia z tego następstw prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W., jednak nie uiścił należnej opłaty skarbowej. Organ pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków, a po bezskutecznym terminie pozostawił odwołanie bez rozpoznania. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia NSA - Henryka Łysikowska, Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk, Protokolant - Halina Rosłan, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A.B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z [...] Nr [...] II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem poniesionych kosztów postępowania. Dyrektor Urzędu Celnego we W. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 § 1 oraz art. 169 § 1, § 2 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 269 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. 2001, nr 75, poz. 802), pozostawił odwołanie A. B. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. z [...] Nr [...] bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że strona wniosła odwołanie od decyzji w/w uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. Nr [...] orzekającej zwrot należności celnych. Jednakże wnosząc przedmiotowe odwołanie strona nie uiściła wymaganej opłaty skarbowej za czynności organów administracyjnych, należnej zgodnie z ustawą 9 września 2000r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 86, poz. 960). Pismem z dnia [...] Urząd Celny we W. wezwał wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni oraz pouczył o skutkach niewypełnienia powyższego warunku. A. B. wniósł na decyzję odwołanie. Zarzucił, że uiścił wymaganą opłatę, co może potwierdzić dowodem wpłaty z [...]. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art.1 69 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 9 ustawy z dnia 9 września 2000 roku o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 86, poz. 960), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we W. oddalił skargę A. B. i D. K., na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z dnia [...]. Wyżej wymieniony wyrok wydany został w konsekwencji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2000r. sygn. akt III RN 145/99, uchylającego wcześniejsze rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. [...], w którym uchylono decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr jw. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...]. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w L. nr jw. dotyczyła uchylenia decyzji zawartych w dowodach odpraw celnych nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...]. oraz wymierzenia należności celnych wg stawek celnych obowiązujących dla kompletnego pojazdu samochodowego (w stanie rozmontowanym). W tym stanie rzeczy w obrocie prawnym pozostało rozstrzygnięcie określające należności celne w wyższej kwocie (tj. decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w L. nr jw.). Dało to podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zwrotu cła. Dyrektor Urzędu Celnego we W. decyzją nr [...]z dnia [...] uchylił decyzję Dyrektora Celnego w L. nr [...] z dnia [...] orzekającą zwrot należności celnych ustalonych decyzją nr [...] z dnia [...]. Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z dnia [...], przy czym nie wniosła należnej opłaty skarbowej. Dyrektor Urzędu Celnego we W. pismem z dnia [...], zgodnie z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wezwał stronę do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wobec bezczynności strony, decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego we W. pozostawił w/w odwołanie bez rozpatrzenia. Od decyzji skarżący odwołał się pismem z dnia [...] stwierdzając, iż w terminie uiścił wymagane opłaty skarbowe, na dowód czego załącza potwierdzenie nadania w urzędzie pocztowym listu poleconego nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Celnego we W. nie znalazł podstaw do uwzględnienia w/w odwołania i pismem nr [...] z dnia [...] przesłał je do rozpatrzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji, pismem nr [...] z dnia [...] poinformował stronę, zgodnie z art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego. Pomimo prawidłowego doręczenia pisma (zwrotne poświadczenie odbioru), strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Po zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału, Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnia, co następuje: Zgodnie z art. 262 ustawy Kodeks celny, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi - jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 9 września 2000 roku o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 86, poz. 960) - szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, wysokość stawek opłaty skarbowej od poszczególnych jej przedmiotów oraz zwolnień określa tabela stanowiąca załącznik do ustawy. Zgodnie z ww. tabelą stawka opłaty skarbowej od podania wynosi 5,- zł, od załączników do podania 0,50 zł, za każdy. Powyższe zgodne jest także z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 roku w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty (Dz. U. nr 110, poz. 1176). W przedmiotowej sprawie strona listem poleconym (nr nadania [...] z dnia [...]) przesłała na adres Urzędu Celnego we W. podanie, będące odwołaniem od decyzji nr [...] z dnia [...], bez należnej opłaty skarbowej wnoszonej w znaczkach skarbowych. Dyrektor Urzędu Celnego we W., zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał stronę do usunięcia braków w terminie 7 dni, pouczając jednocześnie, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Strona na powyższe pismo nie odpowiedziała, wobec czego organ celny zgodnie z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, słusznie wydał decyzję nr [...] z dnia [...], którą postanowił podanie strony z dnia [...], pozostawić bez rozpatrzenia. Od tej decyzji skarżący odwołał się pismem z dnia [...] załączając jako dowód, że wymagane opłaty zostały uiszczone - pocztowe potwierdzenie nadania listu poleconego nr [...]z dnia [...]. Organ odwoławczy stwierdza, że ww. potwierdzenie (nr [...] z dnia [...]) dotyczy przesyłki za którą zostało przesłane wadliwe odwołanie (bez opłaty skarbowej), a nie listu, którym uzupełniono braki w opłacie skarbowej. Powyższe potwierdza, znajdująca się w aktach sprawy, koperta nadania wadliwego odwołania z dnia [...], na której widnieje numer listu poleconego R [...] z dnia [...]. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdza, iż strona w odwołaniu podniosła nieprawdziwą okoliczność. Przepis art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Normę tą stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydania. W przedmiotowej sprawie przesłane przez stronę potwierdzenie nadania listu poleconego nr [...] z dnia [...] stanowi dowód przesłania odwołania z dnia [...], a nie uzupełnienia braków tego podania o znaczki opłaty skarbowej. A. B. wniósł na decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przytoczone w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym i postępowania celnego jest zasada dwuinstancyjności. Zasadę tę expressis verbis verbis ustanawia art. 127 Ordynacji podatkowej. Istota zasady dwuinstancyjności polega na prawie strony do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w wyniku wniesienia odwołania przez organ II instancji. Wniesienie odwołania przenosi kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Ta kompetencja organu odwoławczego jest ograniczona tylko w zakresie określonym w art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, a mianowicie jeżeli organ I instancji uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Jeżeli nie ma podstaw do uchylenia (zmiany) decyzji, organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie do organu II instancji. Tylko organ II instancji właściwy jest do kontroli spełnienia warunków formalnych odwołania i wyprowadzenia z tego następstw prawnych. Takich uprawnień organ I instancji nie ma. Art. 169 § 3 Ordynacji podatkowej, stanowi, że organ podatkowy rozpatrzy jednak podanie, od którego strona nie wniosła opłaty, jeżeli: 1) za niezwłocznym rozpatrzeniem podania przemawia interes publiczny lub ważny interes strony, 2) wniesione podatnie stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity, 3) podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym. Na podstawie art. 169 § 3 Ordynacji podatkowej organ nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania z powodu nie uiszczenia opłaty skarbowej. Opłata ta ściągana będzie, jeżeli strona jej nie uiści dobrowolnie, w trybie postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji i organ II instancji naruszyły powołane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej. Z tego powodu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło