I SA/Wr 10/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , po rozpoznaniu na posiedzenie niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi B.W. (dalej: skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia 6 listopada 2018 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 21 sierpnia 2018 r.nr [...] w przedmiocie skarżącego za zaległości podatkowe A. sp. z o.o. z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2013. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w dniu 1 października 2018 r. skarżącemu doręczono ww. decyzję organu podatkowego pierwszej instancji o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe sp. z o.o. Decyzja zawierała pouczenie, że stronie służy prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżący odwołanie nadał w urzędzie pocztowym w dniu 16 października 2018r. Wskazał organ, że stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 800, ze zm.; dalej: O.p.) odwołanie od ww. decyzji powinno być wniesione najpóźniej do dnia 15 października 2018 r. (14 dni od dnia doręczenia decyzji), natomiast zostało ono wniesione w dniu 16 października 2018 r., (zgodnie z widniejącą na kopercie pieczęcią nadania w urzędzie pocztowym), tj. z uchybieniem terminu przewidzianego w powyższym przepisie. Organ podatkowy drugiej instancji wyjaśnił, że w zaistniałej sytuacji przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nakłada na niego obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ podatkowy drugiej instancji wskazał taż, że jedyną drogą wiodącą do uniknięcia konsekwencji wynikających z wniesienia środka odwoławczego po terminie jest skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu. Możliwość taką przewiduje art. 162 § 1 O.p., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak stanowi § 2 ww. przepisu termin do złożenia takiego wniosku wynosi 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z treści odwołania nie wynika natomiast, aby odwołujący ubiegał się o przywrócenie terminu do jego złożenia. W skardze do tut. Sądu skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił naruszenie: art. 8, 42, 31 Konstytucji RP oraz art. 120 § 1 O.p., art. 121 O.p. art. 122 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych; nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie; brak zwrócenia uwagi, że odwołanie zostało złożone poprawnie i w terminie. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący był przekonany, iż złożył odwołanie w terminie, a o jego dochowaniu upewniła go korespondencja otrzymana od organu pierwszej instancji. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem, albowiem nie wiedział, iż termin został przekroczony. W razie świadomości uchybienia, z pewnością taki wniosek by złożył. Skarżący wyraził przekonanie, iż Sąd uzna, że skarżący uprawdopodobnił, jak to określił skarżący, jego "dobrą wolę", i orzeknie o przywróceniu terminu do złożenia odwołania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Kontroli sądowej w rozpatrywanej sprawie poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 228 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek oceny tej kwestii wynika wprost z ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12, opubl. w CBOSA). Brzmienie wskazanego przepisu nie pozostawia zarazem wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinno być oparte na dowodach wskazujących na okoliczność, iż odwołujący przekroczył czternastodniowy termin określony w art. 223 § 2 O.p. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. (tj. stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania) organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i to one w efekcie przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pozostają przy tym poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie od decyzji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wobec niespornej w sprawie okoliczności, że decyzję z dnia 21 sierpnia 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe sp. z o.o. doręczono skarżącemu w dniu 1 października 2018 r. (własnoręcznie podpisane przez skarżącego potwierdzenie odbioru k. 303 akt administracyjnych), natomiast skarżący wniósł odwołanie w dniu 16 października 2018 r. (pieczęć poczty na kopercie k. 325 akt administracyjnych), czyli po upływie 14 dni przewidzianych na tą czynność w przepisie, organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu oraz w powołaniu na właściwą podstawę prawną wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, do czego, w świetle wiedzy jaką dysponował, był zobowiązany. Jak wcześniej wskazano, treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania stanowi procesowy obowiązek organu podatkowego w każdym przypadku stwierdzenia, że ustawowy termin na wniesienie tego środka zaskarżenia został przez podatnika przekroczony. Powyższe okoliczności przesądzają o tym, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania odpowiada prawu. W związku z wywodami skarżącego, iż nie mógł on złożyć wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem, albowiem nie wiedział, iż termin został uchybiony, Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 162 § 2 O.p. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie dopełniając czynności, dla której był określony termin. W związku z treścią skargi, w której skarżący wyraził przekonanie, iż Sąd powinien w sprawie "orzec o przywróceniu terminu do złożenia odwołania" wyjaśnić należy, iż Sąd, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., orzeka w granicach danej sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwoływania i wyłącznie prawidłowość wydania tego aktu ocenia Sąd. W tym postępowaniu Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania czy wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu wniesienia odwoływania. Rozstrzygniecie w takiej sprawie musi podjąć najpierw organ podatkowy po rozpoznaniu wniosku podatnika. Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.